Gıdada enflasyon giderek yükselirken yurttaşın alım gücü ise ters oranda düşüyor. Artan üretim maliyetleri gıdadaki zamların başlıca neden arasında görülse de nakliye hizmetinin de bu fiyatlara doğrudan etki ettiği belirtiliyor.
Ulaşım ve Trafik Uzmanı Dr. Suat Sarı’nın çalışması, gıda fiyatlarındaki artışın neden kalıcı hale geldiğini rakamlarla ortaya koydu. Son yapılan zamların ardından Antalya’dan İstanbul’a bir gıda kamyonu ya da tırının gidiş-dönüş ulaşım maliyeti 40 bin TL’yi aştı, yan giderlerle birlikte 45 bin TL bandına dayandı.
YAKIT VE OTOYOL ÜCRETİ 38 BİN TL’Yİ BULUYOR
Görselde yer alan tabloya göre, 5. sınıf (büyük tır) için yalnızca yakıt ve köprü–otoyol ücretleri dikkate alındığında tablo çarpıcı:
Yakıt (gidiş–dönüş): 24.000 TL
Köprü ve otoyol (gidiş–dönüş): 14.250 TL
Toplam: 38.250 TL
Daha küçük ölçekli 4. sınıf araçlarda ise bu maliyet 32.200 TL seviyesinde.
TEK YÖN GEÇİŞ BEDELİ 7 BİN TL’Yİ AŞIYOR
Antalya–İstanbul hattında kullanılan ana güzergâhlardaki geçiş ücretleri de yük taşımacılığını zorlaştırıyor. Büyük tırlar için tek yön geçiş maliyetleri yaklaşık olarak şöyle:
Osmangazi Köprüsü: 3.639 TL
İstanbul–İzmir Otoyolu (Bursa–Gebze): 2.100 TL
Yavuz Sultan Selim Köprüsü: 740 TL
Kuzey Marmara Otoyolu: 650 TL
Bu kalemlerin toplamı tek yönde yaklaşık 7.129 TL, gidiş–dönüşte ise 14 bin TL’yi aşıyor.
ASIL YÜK YAN GİDERLERLE ARTIYOR
Dr. Suat Sarı, açıklamasında tabloda yer almayan giderlere dikkat çekti. Şoför harcırahı, lastik aşınması, bakım-onarım, amortisman ve sigorta masrafları eklendiğinde bir gıda tırının Antalya-İstanbul gidiş-dönüş operasyonel maliyeti 45 bin TL’ye yaklaşıyor.
“ENFLASYONU KİM YARATIYOR?”
Sarı’ya göre bu maliyetler doğrudan raf fiyatlarına yansıyor:
“Bu bedel her ürünün kilogram maliyetine ekleniyor. Enflasyonu kimin yarattığını söylemeye gerek var mı?”
Uzmanlar, özellikle gıda taşımacılığında yakıt ve otoyol ücretlerinin düşürülmemesi halinde, fiyat artışlarının yalnızca üretimle değil lojistik maliyetleriyle de kalıcı hale geleceği uyarısında bulunuyor.