Orta Doğu’da patlak veren savaş, küresel ekonomiyi en hassas yerinden, yani enerji maliyetleri ve para birimlerinden vurdu. ABD ve İsrail’in İran hamlesiyle birlikte petrol fiyatlarındaki yükselişin enflasyonu körükleyeceği endişesi, ABD Merkez Bankası'nın (Fed) faiz indirim umutlarını suya düşürdü.
Güvenli liman arayışındaki sermaye dolara yönelince, değerli metaller ve endüstriyel hammaddelerde tarihi bir satış dalgası görüldü.
KAYIPLAR DERİNLEŞİYOR
Saldırıların başlamasından bu yana emtia piyasalarında tablo kırmızıya döndü. Dolar endeksinin (DXY) 99,4 seviyesine çıkarak son 14 haftanın zirvesine yaklaşması, altın ve gümüş üzerindeki baskıyı artırdı.
Haftalık bazda yaşanan sert düşüşler şu şekilde gerçekleşti:
Gümüş: %16,8 değer kaybıyla 78 dolara geriledi.
Platin: %14,9 kayıpla 2 bin 13 dolara düştü.
Paladyum: %10,5 azalışla 1601,6 dolara indi.
Altın (Ons): %5,1 azalışla 4 bin 996,5 dolara kadar çekildi.
Bakır: %5,2 düşüşle libresi 5,7 dolara geriledi.
Brent petrolün varil fiyatı ise Ocak 2025'ten bu yana ilk kez 80 doların üzerine çıkarak küresel ölçekte yeni bir zam dalgasının sinyalini verdi.
TİCARETİN MALİYETİ ARTIYOR, ENFLASYONİST BASKI KAPIDA
Vadeli işlem ve emtia piyasaları uzmanı Zafer Ergezen, yaşanan gelişmeleri Yeni Şafak'a değerlendirerek krizin sadece petrolle sınırlı olmadığını vurguladı. Ergezen, Orta Doğu’daki bu çatışmaların ve Hürmüz Boğazı’nın kapanma ihtimalinin genel ticaret maliyetlerini artırdığını belirtti.
"TİCARETİN MALİYETİNİN ARTMASI RİSKİYLE KARŞI KARŞIYAYIZ"
Zafer Ergezen'in piyasalardaki kaosa dair önemli uyarıları şöyle:
"ABD ve İsrail'in, İran'a saldırıları sonrasında petrol fiyatlarında ciddi yükseliş oldu. Ancak bu sadece petrolle sınırlı değil. Hürmüz Boğazı'nın kapanacağı endişeleri ve bölge ülkelerine saldırılar, genel olarak ticaretin maliyetini artıran bir unsurdur. Küresel ticarette sigortacılık ve navlun maliyetleri artıyor. Güzergahlar değişiyor, gemiler beklemek zorunda kalıyor. Sadece petrol ve doğal gaz kaynaklı değil, genel anlamda ticaretin maliyetinin artma riskiyle karşı karşıya kalıyoruz."
MERKEZ BANKALARI FAİZ İNDİRİMİNİ PAS GEÇEBİLİR
Ergezen, artan maliyetlerin enflasyon endişelerini tetiklediğini ve bunun da para politikalarını doğrudan etkileyeceğini ifade etti:
"Küresel ticaret maliyetlerindeki artış, yukarı yönlü fiyatları baskılayıcı bir etki oluşturacaktır. Böyle bir durumda merkez bankalarının özellikle faiz indirim kararlarını ertelemesi, ilk toplantılarda faiz kararlarını pas geçmesi yani faiz indirimlerinin olmayacağı beklentisi ağırlık kazanmaya başladı. Bu beklenti nedeniyle, endüstriyel alanda daha fazla kullanılan metallerde ve emtialarda satışların arttığını, gümüşün de buna katıldığını görüyoruz."