Türkiye’de otomobil piyasası sıfır araçta 1,5 milyon, ikinci elde ise 11 milyon adetlik bir satış hacmine doğru koşarken, dolandırıcılık yöntemleri de akılalmaz boyutlara ulaştı.
Satılan her 1 sıfır araca karşılık yaklaşık 7 ikinci el aracın el değiştirdiği piyasada, alıcılar artık sadece kaportaya değil, aracın "kimlik bilgilerine" de bakmak zorunda.
"TEMİZ" RAPORU ALIP "KUSURLU" ARACI DEVREDİYORLAR
Hürriyet'ten İsmail Sarı'ya konuşan RS Oto Ekspertiz Genel Müdürü Erkan Çalışkan’ın dikkat çektiği en yeni yöntem "ikiz araç" tuzağı. Dolandırıcılar, aynı marka, model, yıl ve renkte iki araç buluyor.
Bunlardan biri pırıl pırıl, diğeri ise ağır hasarlı veya mekanik kusurlu. Alıcıya önce temiz olan araç gösteriliyor ve ekspertizden "sorunsuz" raporu alınıyor. Ancak asıl oyun noter aşamasında başlıyor; alıcıya ekspertize giren araç yerine, birebir benzeri olan kusurlu aracın devri yapılıyor.
HAYATİ UYARI
Aracı satın almadan hemen önce, noter kapısında dahi olsa ruhsattaki şase numarası ile araç üzerindeki fiziksel şase numarasını mutlaka karşılaştırın.
ŞASE NUMARASINDA "CERRAHİ" MÜDAHALE: CHANGE TUZAĞI
Bir diğer tehlikeli yöntem ise "change" (değiştirme). Şase numarasının bulunduğu bölüm profesyonelce kesilerek, başka bir araçtan alınan parça kaynakla oraya monte ediliyor.
Şase numaraları bazen taban halısı altında, bagaj havuzunda veya podye bölgesinde gizli yerlerde olabiliyor. Uzmanlar, şase numarasının orijinalliğini teyit etmek için Türk Standartları Enstitüsü (TSE) veya Makine Mühendisleri Odası gibi yetkili kurumlara başvurulabileceğini belirtiyor.
ARIZA LAMBALARINI SİSTEMDEN SİLİYORLAR
Eski usul "ampulü sökme" dönemi bitti, şimdi "yazılımla gizleme" dönemi başladı. Kötü niyetli kişiler, aracın Motor Kontrol Ünitesine (ECU) yükledikleri özel yazılımlarla;
Hava yastığı (Airbag), ABS veya şanzıman arızalarının lambasının yanmasını engelliyor.
Arıza kodlarını sistemde pasif gösteriyor.
Cihaz bağlandığında her şey normalmiş gibi simüle ediliyor.
Bu tuzaklardan kurtulmanın tek yolu, sadece bilgisayarlı kontrole güvenmeyip, uzman bir ekiple fiziki inceleme ve yol testi yaptırmaktan geçiyor.
SATICININ BU CÜMLELERİNE DİKKAT: "ZAMANIM YOK, ARABA KAÇMAZ!"
Piyasada güven algısı yaratmak için kullanılan manipülatif klişeler de alıcıları yanıltıyor. Şu ifadeleri duyulduğundan iki kat dikkatli olmak gerekiyor:
- "Zamanım yok, acele etmemiz lazım."
- "Benim ustam baktı, saat gibi."
- "Kilometre uzun yolda yapıldı, motoru sıfır gibi."
- "Tramer kaydı şişirme, ufak bir kazası vardı."
KURUMSAL EKSPERTİZ NASIL SEÇİLİR?
Mağduriyet yaşamamak için sadece sosyal medya reklamlarına değil, firmanın geçmişine bakılmalı. Yaygın bir bayi ağı, ulaşılabilecek bir genel merkez ve otomotiv sektöründeki tecrübe, güvenilirlik için en önemli kriterler arasında yer alıyor.