Uzman uyarılarına karşın deniz dolgusu üzerine inşa edilen Rize Şehir Hastanesi, fırtınalarla birlikte dev bir kamu zararına dönüştü. Başlangıçta çok daha düşük maliyetle planlanan proje, onarım ve güçlendirme harcamalarıyla birlikte 18 milyar TL'yi aştı.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın memleketi Rize’de yapımı süren 800 yataklı şehir hastanesi, kamu yatırımlarında bilimsel uyarıların yok sayılmasının ne denli ağır sonuçlar doğurabileceğini bir kez daha gözler önüne serdi. Yıllardır tamamlanamayan hastane, özellikle deniz dolgusu nedeniyle art arda yaşanan sorunlarla “yılan hikâyesine” döndü.
PROJE UYARILARLA BAŞLADI, İNATLA SÜRDÜRÜLDÜ
Birgün'ün haberine göre Rize Şehir Hastanesi için denizin doldurulmasına yönelik proje, 31 Aralık 2020’de yalnızca 555 bin TL'ye hazırlatıldı. Uzmanların Karadeniz’in sert doğa koşullarına ve bölgenin jeolojik risklerine dikkat çeken uyarılarına rağmen, 14 Aralık 2021’de deniz dolgusuna başlandı. Bu dolgunun ilk açıklanan maliyeti 489 milyon TL oldu.
Ardından Aralık 2022’de “tasarım gözetimi ve kontrolü” için 639 bin TL’lik yeni bir sözleşme imzalandı. Asıl büyük harcama ise 16 Kasım 2023’te sonuçlanan yapım ihalesiyle ortaya çıktı. Zemin iyileştirmesi ve bina yapımını kapsayan ihale bedeli 8 milyar 598 milyon TL olarak kayıtlara geçti.
FIRTINA VURDU, BÜTÇE KABARDI
Kasım 2023’te Karadeniz’de etkili olan şiddetli fırtına, hastane için oluşturulan deniz dolgusuna ciddi hasar verdi. Dalgaların yıktığı dolgu alanı, projenin en kırılgan noktasını gözler önüne serdi. Hasarın giderilmesi için 2024 yılında genel bütçeden Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı’na 500 milyon TL aktarıldı.
Ancak bu tutar sadece başlangıç oldu. “Dolgu alanının güçlendirilmesi” adı altında yapılan çalışmaların maliyeti hızla arttı. 2025 yılı sonu itibarıyla bu kalem için harcanan paranın 2 milyar 130 milyon TL’yi aştığı, 2026 bütçesinden de en az 320 milyon TL daha ayrılacağı belirtildi. Mevcut planlamaya göre deniz dolgusunun onarımı için 2029 yılına kadar toplam 3 milyar 753 milyon TL kamu kaynağı kullanılacak.
TOPLAM FATURA 18 MİLYARI AŞTI
Başlangıçta çok daha sınırlı bir bütçeyle gündeme gelen Rize Şehir Hastanesi, deniz dolgusuna bağlı ek harcamalarla birlikte kamunun sırtına ağır bir yük bindirdi. İnşaat, zemin iyileştirme, dolgu, onarım ve güçlendirme giderleri toplandığında projenin toplam maliyetinin 18 milyar TL’nin üzerine çıktığı belirtiliyor.
Uzmanlar, yaşananların “doğal afet” ile açıklanamayacağını, asıl sorunun bilimsel raporların ve mühendislik uyarılarının dikkate alınmaması olduğunu vurguluyor. Rize Şehir Hastanesi örneği, kamu yatırımlarında inatçı siyasi kararların bedelinin nasıl milyarlarca liraya ulaştığını gösteren çarpıcı bir tablo olarak hafızalara kazınıyor.