Associated Press (AP) haber ajansı tarafından hazırlanan bir araştırma dosyası, sivil iş vaatleriyle Rusya'ya getirilen Bangladeşli işçilerin, yaklaşık dört yıldır devam eden Ukrayna savaşına katılmaya zorlandığını öne sürdü. Rapora göre işçilerin şiddet, hapis ve ölümle tehdit edildiği iddia ediliyor.
Hazırlanan rapora göre; Maksudur Rahman isimli bir işçi, işe alım görevlisi tarafından Bangladeş'teki sıcak memleketini bırakıp dondurucu Rusya'ya "temizlik görevlisi" olarak gitmeye ikna edildi. Ancak Rahman'ın iddiasına göre, kendisi haftalar içinde Rusya'nın Ukrayna'daki savaşının ön saflarına gönderildi.
Salı günü yayınlanan AP soruşturmasında, Rahman gibi pek çok işçinin sivil işlerde çalışma sözüyle kandırıldığı, ancak kendilerini savaşın ortasında buldukları savunuldu.
"SİZİ SATIN ALDIK"
AP muhabirleri, Rus ordusundan kaçtığını belirten Rahman da dahil olmak üzere üç Bangladeşli adamla görüştü. Rahman, Moskova'ya vardıktan sonra kendisine ve diğer Bangladeşli işçilere bazı belgeler imzalatıldığını, ancak bunların daha sonra askeri sözleşmeler olduğunun ortaya çıktığını öne sürdü.
İddiaya göre grup daha sonra drone savaşı teknikleri, tıbbi tahliye prosedürleri ve ağır silah kullanımı gibi temel muharebe becerileri eğitimi için bir ordu kampına götürüldü. Anlaştığı işin bu olmadığını belirterek duruma itiraz eden Rahman, Rus bir komutanın çeviri uygulaması aracılığıyla kendisine şu yanıtı verdiğini iddia etti: "Seni buraya aracın gönderdi. Biz seni satın aldık."
Rahman, grubundaki işçilerin 10 yıl hapis cezasıyla tehdit edildiğini ve dövüldüğünü ileri sürdü. Yedi ay sonra kaçarak evine dönmeyi başaran Rahman'ın, "Bize 'Neden çalışmıyorsunuz? Neden ağlıyorsunuz?' deyip tekmeliyorlardı" ifadelerini kullandığı belirtildi.
Kayıp olan diğer üç Bangladeşli adamın ailelerinin de yakınlarından benzer hikayeler duydukları aktarıldı. AP, işçilerin anlatımlarının seyahat belgeleri, Rus askeri sözleşmeleri, tıbbi raporlar, polis tutanakları ve fotoğraflarla desteklendiğini yazdı. Söz konusu belgelerin, işçilere verilen vizeleri, çatışmalarda aldıkları yaraları ve savaşa katıldıklarına dair kanıtları içerdiği ifade edildi.
ÖN CEPHEDE ZORLA ÇATIŞMA
AP'ye konuşan üç Bangladeşli; Rus güçlerinin önünde ilerlemek, mühimmat taşımak, yaralı askerleri tahliye etmek ve ölüleri toplamak gibi ön cephe görevlerine zorlandıklarını iddia etti.
Raporda ayrıca Hindistan, Nepal ve Sri Lanka gibi diğer Güney Asya ülkelerinden gelen erkeklerin de Rus işe alımcılar tarafından iş vaadiyle kandırılıp savaşa sürüldüklerine dair şikayetler bulunduğu kaydedildi. Kenya, Güney Afrika, Ürdün ve Irak'taki yetkililerin de kendi vatandaşlarının başına benzer olayların geldiğini belirttikleri rapora yansıdı.
ELEKTRİKÇİ OLARAK GİDİP AVDİİVKA'YA GÖNDERİLDİĞİ ÖNE SÜRÜLDÜ
Bazı işçilerin ise cephe hattından uzak pozisyonlar vaadiyle orduya çekildiği savunuldu. Mohan Miajee isimli işçinin, başlangıçta Rusya'nın uzak doğusundaki bir gaz işleme tesisinde elektrikçi olarak çalışmak üzere gittiği belirtildi. İddiaya göre, zorlu koşullar nedeniyle internetten yeni bir iş arayan Miajee, bir Rus ordu yetkilisiyle temas kurdu. İnsan öldürmek istemediğini belirten Miajee'ye, elektrikçilik becerileri nedeniyle çatışmaya girmeyeceği, elektronik harp veya drone biriminde görevlendirileceği sözü verildiği aktarıldı.
Ancak Miajee'nin anlatımına göre, kendisi Ocak 2025'te Ukrayna'nın doğusunda işgal edilen Avdiivka kentindeki bir askeri kampa götürüldü. Kamp komutanına elektrik işi için geldiğini anlatmaya çalıştığında aldığı yanıtın şu olduğu iddia edildi: "Tabura katılmak için sözleşme imzaladın. Burada başka iş yapamazsın. Kandırılmışsın."
Köyü Munshiganj'a döndükten sonra yaşadıklarını anlatan Miajee, emirlere uymadığında veya hata yaptığında küreklerle dövüldüğünü, kelepçelendiğini ve dar bir bodrum hücresinde işkence gördüğünü öne sürdü. Dil bariyeri nedeniyle yaşadıkları zorlukları, "Bize sağa gitmemizi söylediklerinde sola gidersek bizi feci şekilde dövüyorlardı" sözleriyle iddia etti.
RUSYA VE BANGLADEŞ SESSİZLİĞİNİ KORUYOR
AP raporunda, ne Rusya Savunma ve Dışişleri Bakanlıklarının ne de Bangladeş hükümetinin konuyla ilgili sorulara yanıt verdiği belirtildi. Mağdur ailelerin bir kısmının Bangladeş polisine şikayette bulunduğu ve hükümetin soruşturma başlatması için üç kez başkent Dakka'ya gittiği ifade edildi.
"BENİM İÇİN DUA ET"
Haberde yer alan bilgilere göre Salma Akdar, eşi Ajgar Hussein'den 26 Mart'tan beri haber alamıyor. 40 yaşındaki Hussein'in, eşiyle yaptığı son görüşmede Rus ordusuna satıldığını söylediği aktarıldı.
Eşinin ifadesine göre Hussein, Aralık 2024'te Rusya'da bir çamaşırhanede çalışacağı inancıyla ülkeden ayrıldı. İlk iki hafta düzenli iletişim kurdukları, ancak daha sonra Hussein'in silah kullanma ve 80 kg'a kadar ağır yük taşıma eğitimi verilen bir ordu kampına götürüldüğünü haber verdiği belirtildi. Eşi, Hussein'in "Bunları görünce çok ağladı ve onlara 'Biz bunları yapamayız, daha önce hiç yapmadık' dedi" şeklinde konuştuğunu anlattı.
Hussein'in daha sonra iki ay boyunca çevrimdışı kaldığı, kısa bir süreliğine tekrar ortaya çıktığında ise savaşa zorlandıklarını anlattığı öne sürüldü. İddiaya göre Rus komutanlar kendisine, "Eğer gitmezsen seni tutuklarız, vururuz ve yemeğini keseriz" tehdidinde bulundu.
Köydeki ailelerin işe alım aracısıyla yüzleşerek yakınlarının neden savaş eğitimi aldığını sorduğu, aracının ise umursamaz bir tavırla bunun Rusya'da standart bir prosedür olduğunu, çamaşırcıların bile benzer eğitimden geçmesi gerektiğini savunduğu iddia edildi.
Hussein'in eşine bıraktığı son sesli notun ise "Lütfen benim için dua et" olduğu kaydedildi.