Suriye'de Merkezi Şam yönetimi ile Suriye Demokratik Güçleri (SDG) arasında 30 Ocak'ta duyurulan anlaşma, bugün itibarıyla sahada somut adımlara dönüşüyor. 27 Ocak'ta imzalanan mutabakat çerçevesinde SDG'nin kontrol ettiği bölgelerin Şam yönetimine bağlanması ve kurumların entegrasyon süreci resmen başlıyor.
KRİTİK DEVİR TESLİM: PETROL VE SINIR KAPILARI ŞAM'DA
Anlaşmanın en dikkat çekici maddeleri, bölgenin ekonomik ve stratejik kaynaklarının el değiştirmesini içeriyor. Süreç şu takvimle işleyecek:
- Bugün: 15 güvenlik aracının hem Haseke'ye hem de Kamışlı'ya girmesi bekleniyor.
- Salı (Yarın): Rimelan ve Süveydiye petrol sahaları devredilecek; buradaki çalışanlar Enerji Bakanlığı bünyesine entegre edilecek.
- Çarşamba: Rusya'nın çekildiği Kamışlı Havalimanı, Sivil Havacılık Otoritesine devredilecek. Ayrıca Sınır Geçişleri İdaresinden bir birlik, Irak Kürdistan Bölgesine açılan Semelka sınır kapısının kontrolünü devralacak.
Süreç kapsamında, Suriye Geçici Hükümeti'ne bağlı yaklaşık 250 iç güvenlik personeli, hafif silahlarıyla birlikte yarın Haseke şehrine giriş yapacak. Bu güçler, sivil ve askeri kurumların merkezi yapıya devredilmesi sürecini yerinde denetleyecek.
ASKERİ YAPILANMA SİL BAŞTAN: SDG TUGAYLARI 'RESMİLEŞİYOR'
Saha hakimiyetini değiştirecek askeri entegrasyon planına göre, Haseke ve Kamışlı şehirlerindeki askeri birlikler kışlalarına çekilecek. IŞİD unsurlarının tahliyesi tamamlandıktan sonra ordu El-Şeddadi bölgesine yerleşecek.
Anlaşma kapsamında askeri yapılanma şu şekilde değişiyor:
- Haseke için üç tugay ve Kobani için bir tugaydan oluşan yeni bir askeri tümen kurulacak.
- SDG'nin yaklaşık 16 bin kişiden oluşan üç tugay yeniden yapılandırılacak.
- Kobani'de yaklaşık 6 bin savaşçıdan oluşan bir tugay kurulacak.
Çalışmalar; Haseke Valisi, Savunma Bakan Yardımcısı ve Haseke Güvenlik Müdür Yardımcısı gibi kilit pozisyonların atanması ile hız kazanacak. SDG'nin kontrolü altındaki kurumların devlet kurumlarına entegrasyonu ile çalışanların görevleri resmen onaylanmış olacak.
KOBANİ'DE HAREKETLİLİK VE SOKAĞA ÇIKMA YASAKLARI
Entegrasyon süreci öncesi sahada güvenlik tedbirleri en üst seviyeye çıkarıldı. Suriye hükümetine bağlı bir heyet, dün dört araçla Kobani'ye giderek Asayiş güçleriyle iki saatlik bir toplantı gerçekleştirdi. Görgü tanıkları, Suriye hükümetine bağlı güvenlik güçlerinin Kobani çevresinde, Şeyhler ve Kenê köylerinde konuşlandığını bildirdi. Anlaşma sağlanması durumunda Kobani'deki bazı birliklerin Halep'e kaydırılması planlanıyor.
Süreçle eş zamanlı olarak Haseke ve Kamışlı'da sokağa çıkma yasağı ilan edildi. İç Güvenlik Güçleri (Asayiş), entegrasyonun sorunsuz ilerlemesi gerekçesiyle yasağın Haseke'de bugün, Kamışlı'da ise Salı günü 06:00 – 18:00 saatleri arasında uygulanacağını, uymayanlar hakkında yasal işlem yapılacağını duyurdu.
MACRON'DAN "KÜRT HAKLARINA ANAYASAL GÜVENCE" ÇIKIŞI
Bölgedeki bu değişim sürerken Fransa'dan dikkat çeken bir hamle geldi. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Suriye Geçici Cumhurbaşkanı Ahmed Şara ve SDG lideri Mazlum Abdi ile üçlü bir telefon görüşmesi gerçekleştirdi.
Elysee Sarayı'ndan yapılan açıklamaya göre görüşmede şu başlıklar öne çıktı:
- Taraflar arasında "kalıcı ateşkes" mutabakatına varıldı.
- Kürt halkının haklarının anayasal güvence altına alınması konusunda anlaşıldı.
- Kurumların birleştirilmesi ve idari yapının entegrasyonu için bir yol haritası hazırlanacak.
Macron açıklamasında, "Barışçıl ve istikrarlı bir Suriye, başta Kürtler olmak üzere tüm toplumsal bileşenlere saygı göstermek zorundadır. Fransa, DSG'ye ve Kürt halkının kazanımlarına olan desteğini kararlılıkla sürdürecektir" ifadelerini kullandı. Ayrıca IŞİD ile mücadelenin aksatılmaması gerektiği vurgulandı. DGS Genel Komutanı Mazlum Abdi de süreci "Barışçıl çözümün anahtarı" olarak nitelendirdi.
ABD'NİN IRAK DOSYASI BARRACK'A EMANET
Bölgedeki bir diğer kritik gelişme ise ABD cephesinde yaşandı. Irak Dışişleri Bakanı Fuad Hüseyin, ABD'nin Irak Özel Temsilcisi Mark Savaya'nın görevden alındığını, yerine ABD'nin Türkiye Büyükelçisi Tom Barrack'ın atandığını açıkladı.
Reuters'ın kaynaklara dayandırdığı habere göre, Savaya'nın görevden alınmasında eski Irak Başbakanı Nuri el-Maliki'nin yeniden aday olmasını engelleyememesi etkili oldu. ABD yönetiminin, Maliki'nin adaylığına karşı Bağdat'ı uyardığı ve yardımları kesmekle tehdit ettiği belirtiliyor. Washington'un Suriye Özel Temsilcisi görevini de yürüten Tom Barrack, bu atama ile Irak dosyasını da devralmış oldu.