Rusya ile Avrupa arasında olası güvenlik görüşmeleri gündemi, Kremlin’den gelen dikkat çekici bir öneriyle yeni bir boyut kazandı. Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, hafta sonu yaptığı açıklamada Ukrayna savaşının sona erme ihtimalinin güçlendiğini savunurken, Avrupa ile yeni bir güvenlik mimarisi konusunda müzakerelere açık olduklarını söyledi. Putin’in en çok ses getiren çıkışı ise görüşmeler için eski Almanya Başbakanı Gerhard Schröder’i işaret etmesi oldu.
Kremlin lideri, Schröder’in hem Almanya siyasetindeki geçmişi hem de Moskova ile uzun yıllara dayanan ilişkileri nedeniyle taraflar arasında iletişim kurulmasına katkı sağlayabileceğini öne sürdü. Ancak öneri, Avrupa Birliği içinde kısa sürede ciddi bir tartışmaya dönüştü.
AVRUPA BİRLİĞİ KARŞI ÇIKTI
Brüksel’de gerçekleştirilen AB dışişleri bakanları toplantısında birçok ülke temsilcisi, Schröder’in tarafsız bir isim olarak kabul edilmesinin mümkün olmadığı görüşünü dile getirdi. Özellikle Schröder’in başbakanlık görevinden ayrıldıktan sonra Rus enerji şirketlerinde üst düzey görevler üstlenmesi ve Putin’le yakın kişisel ilişkisi, eleştirilerin merkezinde yer aldı.
AB Dış Politika Şefi Kaja Kallas, toplantı sonrası yaptığı değerlendirmede Putin’in neden özellikle Schröder’i tercih ettiğinin açık olduğunu söyledi. Kallas, “Bu durumda masanın iki tarafında da aynı çizgiye yakın isimler oturmuş olur” ifadeleriyle öneriye sert tepki gösterdi.
BİR TEPKİ DE ALMANYA HÜKÜMETİNDEN
Almanya hükümeti içinde de benzer bir yaklaşım öne çıktı. Almanya’nın Avrupa Bakanı Gunther Krichbaum, Schröder’in uzun yıllardır Kremlin’e yakın bir profil çizdiğini belirterek, böyle bir ismin bağımsız arabulucu olarak değerlendirilemeyeceğini ifade etti.
Bununla birlikte Almanya’daki Sosyal Demokrat Parti içinde farklı sesler yükselmeye başladı. Partinin dış politika sözcüsü Adis Ahmetovic, teklifin tamamen reddedilmemesi gerektiğini belirterek Avrupalı ortaklarla birlikte dikkatli şekilde ele alınmasının önemli olduğunu söyledi.
SPD milletvekili Ralf Stegner ise Avrupa’nın savaşın sona ermesi için ortaya çıkabilecek tüm diplomatik fırsatları değerlendirmesi gerektiğini savundu. Stegner, doğrudan temas kanallarının tamamen kapatılmasının uzun vadede çözümü zorlaştırabileceğine dikkat çekti.
AVRUPA YENİ ARAYIŞLAR İÇİNDE
Avrupa Birliği, Rusya’nın 2022’de Ukrayna’ya yönelik geniş çaplı saldırısının ardından Moskova’yı diplomatik ve ekonomik açıdan izole etmeyi temel politika haline getirmişti. Ancak savaşın uzaması, enerji güvenliği sorunları ve ABD öncülüğündeki barış girişimlerinin beklenen ilerlemeyi sağlayamaması, Avrupa içinde yeni arayışları da beraberinde getirdi.
Son dönemde bazı Avrupalı diplomatlar ve siyasetçiler, kıta güvenliği açısından Rusya ile doğrudan temasın er ya da geç kaçınılmaz hale geleceğini savunuyor. Avrupa Konseyi Başkanı Antonio Costa’nın geçen hafta yaptığı “doğru zaman geldiğinde Rusya ile görüşmelere hazırlık yapılıyor” açıklaması da bu tartışmaların güç kazandığını gösteren önemli işaretlerden biri olarak değerlendiriliyor.
Putin’in Schröder önerisinin resmî bir müzakere planına dönüşüp dönüşmeyeceği belirsizliğini korurken, tartışma Avrupa’da Rusya’ya yönelik yaklaşım konusunda yeni bir fikir ayrılığını da görünür hale getirmiş durumda.