Bloomberg'in haberine göre, İran'ın bölgedeki askeri gücü Devrim Muhafızları Ordusu (IRGC), Hürmüz Boğazı'ndaki geçişleri ticari bir kazanç kapısına dönüştürmeye başladı. Yeni sistemle birlikte, boğazdan geçmek isteyen gemiler için ABD doları yerine kripto varlıklar veya Çin Yuanı ile ödeme şartı getirildi.
ÖDEMELER DOLAR DIŞINDA YAPILACAK
Bloomberg tarafından yayınlanan rapora göre, ticari şartlar her gemi için özel olarak müzakere ediliyor ancak ödemelerin ABD finans sisteminin takibinden kaçmak amacıyla kripto varlıklar ya da Çin Yuanı ile yapılması şart koşuluyor. Sektör kaynaklarına dayandırılan bilgilere göre, IRGC'ye bağlı paravan bir şirket, gemi sahiplerinden geminin özelliklerini ve ulusal bağlantılarını içeren başvuruları topluyor.
ÜCRET TARİFESİ VE GEÇİŞ KODU SİSTEMİ
Güvenlik onayı alındıktan sonra, geminin bağlı olduğu ülkenin İran ile olan ilişkilerine göre beş kademeli bir fiyatlandırma tarifesi uygulanıyor. İran'a yakın ülkelerin gemileri en düşük tarifeden yararlanırken, petrol tankerleri için taban fiyatın varil başına yaklaşık 1 dolar, dev tankerler için ise geçiş başına yaklaşık 2 milyon dolar olduğu belirtiliyor. Ödeme tamamlandığında, IRGC gemiye tek seferlik geçiş hakkı tanıyan özel bir "geçiş kodu" veriyor.
REFAKAT SİSTEMİ VE KONTENJAN PAZARLAMASI
Gemi, boğazın kuzey ucundaki kontrol noktasına ulaştığında geçiş kodu telsiz üzerinden İranlı yetkililere iletiliyor. Kodun doğrulanmasının ardından gemiye, Umman Körfezi'ne çıkana kadar İran güvenlik güçleri refakat ediyor. Raporda, bazı ülkelerin kendi bayraklı gemileri için ücretsiz geçiş hakkı kazandığı da vurgulanıyor. Pakistan'ın 20 gemi için izin aldığı, ancak sadece 6 gemiye ihtiyaç duyduğu için geri kalan 14 kontenjanı büyük gemi sahiplerine pazarladığı iddia ediliyor.
BOĞAZDA MAHSUR KALAN GEMİLER
Danışmanlık firması Windward'a göre, İran kontrolündeki bu rotayı her gün az sayıda gemi kullanıyor. Kpler verilerine göre ise Basra Körfezi'nde halen 320'den fazla tanker ve gaz taşıyıcı ile birlikte yaklaşık 2 bin ticari gemi mahsur kalmış durumda.