Türkiye, son günlerde Şanlıurfa ve Kahramanmaraş’ta meydana gelen okul saldırılarıyla sarsılırken, benzer olayların dinamiklerine ilişkin uluslararası bir rapor yeniden tartışılmaya başlandı. ABD Federal Soruşturma Bürosu’nun (FBI) okul saldırılarına ilişkin hazırladığı analiz, saldırıların arka planına dair dikkat çekici bulgular içeriyor.
Raporda en dikkat çeken değerlendirme şu ifadelerle yer aldı:
“Okul saldırganlarının tek bir “profili” yoktur. Okul saldırıları nadiren anlıktır; genellikle önceden planlanır. Çoğu okul saldırısından önce, saldırganın çevresindeki kişiler (arkadaşlar, akranlar) şiddet düşündüğünü bilir. Saldırganların çok azı hedeflerine doğrudan tehditte bulunur. Yaygın motivasyonlar: intikam, kontrol kurma isteği ve tanınma arzusu. Şiddet davranışı kesin olarak öngörülemez, ancak etkili risk değerlendirme ile bazı saldırılar önlenebilir.”
ÖNCEDEN BELİRTİ VERİYOR
FBI verilerine göre saldırıların önemli bir kısmı önceden belirti veriyor ve planlı şekilde gerçekleşiyor. Raporda saldırganların davranış kalıplarına ilişkin tespitler ise şöyle sıralanıyor:
- Büyük kişisel kayıp veya aşağılanma
- Sorunları şiddet dışı yollarla çözme isteğinin olmaması
- Şiddet planlarının açıklanması
- Silahlara veya şiddete aşırı ilgi
- Artan umutsuzluk
- Sosyal ilişkilerde bozulma
- Kendine veya başkalarına karşı olumsuz bakış
- Akademik performansta düşüş
- Sosyal geri çekilme
- Artan saldırganlık
- Madde kullanımı
- Silahlara erişim veya biriktirme
- Saldırı öncesi planlama davranışları
Raporda yer alan istatistikler ise şu şekilde:
- %27’si şiddet içerikli filmlere ilgi göstermiştir.
- %37’si yazılarında şiddete ilgi göstermiştir.
- %59’u okul saatleri içinde gerçekleşmiştir.
- %63’ünün silah kullanımı geçmişi vardır.
- %68’i silahı evinden veya akrabasından temin etmiştir.
- %93’ü saldırıyı önceden planlamıştır.
- %93’ü saldırıdan önce başkalarını endişelendiren davranışlar göstermiştir.
- %95’i mevcut öğrencidir.
- %24’ü dikkat çekme isteğiyle hareket etmiştir.
- %27’si intihar veya çaresizlik motivasyonludur.
- %34’ü bir sorunu çözmek amacıyla hareket etmiştir.
- %54’ünün birden fazla motivasyonu vardır.
- %61’i intikam motivasyonludur.
- %75’i zorbalığa uğradığını hissetmiştir.
Uzmanlara göre bu bulgular, okul saldırılarının tek bir nedene indirgenemeyecek kadar karmaşık bir yapıya sahip olduğunu ortaya koyarken, erken uyarı işaretlerinin tespit edilmesinin önleyici müdahaleler açısından kritik önem taşıdığına dikkat çekti.