Halk TV Canlı Yayın
Metal sanayi patronları lokavt kararı aldı: Lokavt nedir?
Metal işkolunda çalışan 130 bin işçinin toplu iş sözleşmeleri sonucunda yüzde 8'lik zamma reva görülmesi üzerine Birleşik Metal-İş grev kararı almıştı. Bunun üzerine patronlar lokavt kararı aldı. Peki lokavt nedir?

Metal işkolunda, 130 bin çalışanı kapsayan toplu iş sözleşmesi sürecinde MESS'in yüzde 8'lik zam teklifini kabul etmeyen işçi sendikaları grev kararı almıştı. Grev kararının üzerine MESS zam teklifini yüzde 10'a çıkardı. Türk-İş’e bağlı Türk Metal ve DİSK’e bağlı Birleşik Metal-İş sendikaları ile MESS'in yeni zam teklifi üzerinden yaptığı görüşmelerden de sonuç çıkmadı.

Aralarında Türk Traktör, TOFAŞ, Borusan Mannesman, Aygaz, Ford Otomotiv ve Otokar’ın olduğu dev şirketler lokavt tarihinin önümüzdeki günlerde açıklanacağını belirttiler.

Lokavt nedir?

Lokavt, greve çıkan işçileri işverenin topluca işten uzaklaştırması. Lokavt işçilerin işten çıkarılması değil, işveren tarafından çalıştırılmamasıdır.

Lokavt süresince işçilerin iş sözleşmeleri askıda kalır. 2822 Sayılı Toplu İş Sözleşmesi Grev ve Lokavt Yasasına göre, işyerinde faaliyetin tamamen durmasına sebep olacak tarzda, işveren veya işveren vekilinin kendi teşebbüsü ile veya bir işveren kuruluşunun verdiği karara uyarak işçilerin topluca işten uzaklaştırılmalarına denir.

Toplu iş sözleşmesi sırasında uyuşmazlık çıkması ve işçi sendikası tarafından grev kararı alınması durumunda bu yasa hükümlerine uygun olarak yapılan lokavta, "yasal lokavt", yasal koşullar gerçekleşmeden yapılan lokavta, "yasadışı lokavt" denir.

1961 Anayasasında yer verilmeyen lokavt kurumuna 1982 Anayasasında yer verildi. Lokavt grev gibi uluslararası kabul gören ve hak olarak kabul edilen bir uygulama değildir. Uluslararası Çalışma Örgütü ILO grevi bir hak olarak kabul ederken lokavta yer vermemiştir.

2822 Sayılı Yasaya göre aşağıdaki işlerde lokavta başvurulamaz:

  1. Can ve mal kurtarma işlerinde,
  2. Cenaze ve tekfin işlerinde,
  3. Su, elektrik, havagazı, termik santralleri besleyen linyit üretimi, tabi gaz, petrol sondajı, üretimi, tasfiyesi, dağıtımı ...
  4. İlaç imal eden işyerleri hariç olmak üzere, aşı ve serum imal eden müesseselerle, hastane, klinik, sanatoryum, prevantoryum, dispanser ve eczane gibi sağlıkla ilgili işyerlerinde,
  5. Eğitim ve öğretim kurumlarında, çocuk bakım yerlerinde ve huzurevlerinde,
  6. Mezarlıklarda,
  7. Mili Savunma Bakanlığı ile Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığınca doğrudan işletilen işyerlerinde,

grev ve lokavt yapılması yasaktır.

Özel durumlar

Savaş halinde, genel veya kısmi seferberlik süresince grev, lokavt yapılamaz. Yangın, su baskını, toprak veya çığ kayması veya deprem gibi hayatı felce uğratan felaketler hallerinde Bakanlar Kurulu, bu hallerin vuku bulduğu yerlerle sınırlı olmak üzere ve bu halin devamı süresince yürürlükte kalmak üzere gerekli gördüğü işyeri veya işkollarında grev ve lokavt yasağı kararı alabilir. Yasağın kaldırılması da aynı usule tabidir.

Başladığı yolculuğu yurt içindeki varış mahallerinde bitirmemiş deniz, hava, kara ulaştırma araçlarında grev ve lokavt yapılamaz.