Isparta'da 113 yıllık sır çözüldü: Cadıların Tanrıçasının tapınağı ortaya çıktı

Isparta, Yalvaç'taki 1600 rakımlı Gemen Dağı zirvesinde, Ay Tanrısı Men adına inşa edilen kutsal alanda 113 yıl önce ortaya çıkarılan tapınağın kime ait olduğu nihayet belirlendi. Yıllarca 'Küçük Tapınak' olarak anılan yapının Tanrıça Hekate'ye ait olduğu, kazılarda ele geçen figürler ve kabartmalarla kanıtlandı.

Tapınak 1912-1913 yıllarında yürütülen kazılarda bulunmuş, o dönemde antik Yunan mitolojisinde tarım ve bereket tanrıçası olarak bilinen Demeter'e ait olabileceği düşünülmüştü. Ancak Süleyman Demirel Üniversitesi Arkeoloji Bölümü öğretim üyesi ve kazı başkanı Prof. Dr. Mehmet Özhanlı, yaklaşık 18 yıldır sürdürdüğü çalışmalarda ulaştığı bulgularla bu varsayımı yerle bir etti.

Aspendos'a hayat veren tanrı gün yüzüne çıktı

"MEN İLE BAĞLANTISI KANITLIYOR"

Prof. Dr. Özhanlı, önceki kazılarda ve kendi ekibinin çalışmalarında Hekate figürleri ve kabartmalarının ele geçtiğini belirterek tapınağın Ay Tanrısı Men ile bağlantısına dikkat çekti. Özhanlı, "Demeter bir Yunan tanrıçası. Ancak bizim burada yapmış olduğumuz çalışmalarda Anadolu'nun yerel tanrıçası olan Hekate'ye ait bir tapınak olduğunu belgeledik. Men'le bağlantılı olması da buranın Hekate Tapınağı olduğunu kanıtlamış durumda" dedi.

ÜÇ BEDENLE BETİMLENEN TANINÇA

Hekate, Yunan didaktik şiirinin babası Hesiodos'un 'Theogonia' adlı eserinde Anadolu Karya kökenli bir tanrıça olarak anılıyor. Yere, göğe ve denize hakim olan Hekate, üç bedenli ve üç başlı olarak betimleniyor.

Prof. Dr. Özhanlı, Hekate'nin ayın karanlık yüzünü, ölümü ve öbür dünyayı temsil ettiğini vurgulayarak "Men Kutsal Alanı'nda Hekate'nin olması daha mantıklı. Zira Ay Tanrısı'nın Demeter ile bir bağlantısı yok. Kesinlikle burası Anadolu'nun en eski tanrıçalarından birinin tapınağı" diye konuştu.

KURBAN EDİLMİŞ KÖPEK MEZARLARI DA BULUNDU

Tapınaktaki bulgular, yakındaki Pisidia Antiocheia Antik Kenti'nde daha önce bulunan 2 köpek mezarıyla da örtüşüyor. Birçok mitosta Hekate'nin yeraltı dünyası Hades'in 'Cehennem köpeği' Kerberos'a hükmeden bir tanrıça olduğunu ve en kutsal hayvanının köpek olduğunu aktaran Özhanlı, "Bu kurban edilmiş 2 köpek mezarı da Antiocheia'da bir Hekate kültünün olduğunu arkeolojik olarak belgeliyor" dedi.

SEKİZGEN ALTLIK ORİJİNAL HALİYLE KORUNMUŞ

Prof. Dr. Özhanlı, tapınağın pronaos, opisthodomos ve naos bölümlerinden oluştuğunu ve tanrıça heykelinin durduğu sekizgen altlığın orijinal haliyle yerinde korunduğunu belirtti.

Yapının Hristiyanlaştırma döneminde temel düzeyine kadar yıkıldığını anlatan Özhanlı, tapınağın mevcut malzemelerle yeniden ayağa kaldırılacağını açıkladı.

ANADOLU'DA BULUNAN İKİNCİ HEKATE TAPINAĞI

Anadolu'da bilinen tek Hekate Tapınağı, Muğla Yatağan'daki Lagina Antik Kenti'nde bulunuyor. Prof. Dr. Özhanlı, Yalvaç'taki yapıyı ikinci Hekate Tapınağı olarak belgelediklerini vurgulayarak bugün hala Hekate'ye inanan bir topluluk olduğuna dikkat çekti.

Özhanlı, 1940'larda İngiltere'de başlayıp ABD'de yaygınlaşan Vika Tarikatı mensuplarının Lagina'ya gelerek ibadet ettiğini aktararak "Oldukça önemli bir tanrıça. Bugün bile 1940'lı yıllarda İngiltere'de başlayan ve ABD'de yaygınlaşan bir Vika Tarikatı var. Bilge Cadılar Tarikatı. Bunlar 2 tanrıya, Apollon ve Hekate'ye inanıyor.

Bugün bile binlerce insan Anadolu'ya gelerek yeri kesin bilinen Muğla Yatağan'daki Lagina Antik Kenti var, Stratonikeia'ya bağlı, bu tapınağa gelip ibadet ediyor. Anadolu'da başka Hekate Tapınağı bilinmiyor.

Biz buranın kesin bir Hekate Tapınağı olduğunu belgeledik ve bundan sonra eminim ki ziyaret açısından da Antiocheia ve Yalvaç'a çok büyük katkı sağlayacak. Arkeolojik mimari bir buluntu Hekate Tapınağı" dedi.

(DHA)