Yaz tüketimi artarken İzmir'in su kaynakları gerçekten 500 gün dayanacak mı?

İzmir barajlarında haziran erimesi istikrarlı biçimde sürüyor. Kentin ana su kaynağı Tahtalı Barajı'nda aktif doluluk yüzde 54'e geriledi. Haziran başında yüzde 54,48 olan oran, 9 günde yarım puana yakın düşüş gösterdi. 155 milyon metreküp kullanılabilir suyla Tahtalı geçen yılın aynı tarihindeki 39,7 milyon metreküpün 3,9 katını barındırıyor.

Alaçatı Kutlu Aktaş Barajı yüzde 71,56'ya gerileyerek mayıs ortasındaki yüzde 75,78'den bu yana 4,2 puanlık kayıp yaşadı. Çeşme yarımadasında yaz nüfusunun artmasıyla bu baraj üzerindeki baskı her geçen gün büyüyor.

İZMİR BARAJ DOLULUK ORANLARI (9 HAZİRAN 2026)

• Tahtalı Barajı: %54,00
• Balçova Barajı: %88,93
• Ürkmez Barajı: %97,55
• Gördes Barajı: %41,22
• Alaçatı Kutlu Aktaş Barajı: %71,56

İZMİR İÇİN YAZ TABLOSU NETLEŞİYOR

İzmir barajlarındaki bugün toplam kullanılabilir su 361 milyon metreküp. Günlük su üretiminin 696 bin metreküp olduğu dikkate alındığında bu stok yaklaşık 519 günlük güvenceye karşılık geliyor.

İZSU'nun su kaynaklarını çeşitlendirme stratejisi Tahtalı üzerindeki baskıyı hafifletmeye devam ediyor. Son açıklanan üretim verilerine göre Tahtalı'nın günlük üretimdeki payı yüzde 16,9'da kalırken Gördes yüzde 25,4 ile en büyük tekil kaynak olarak çalışıyor. Yer altı kuyuları ise toplam üretimin yüzde 54'ünü karşılıyor.

Geçen yaz Tahtalı Barajı haziran başında yüzde 14'teydi ve yaz boyunca erimeye devam ederek Aralık'ta yüzde 0,13'e inmişti. Bu yılın başlangıcı çok daha güçlü olsa da Alaçatı'nın hızlı gerilemesi Çeşme yarımadası için ayrı bir uyarı oluyor. Yarımadanın yaz nüfusu 3-4 katına çıktığından bu barajın seyri turistik bölgenin su güvenliği açısından yakından izleniyor.

ŞEHİRLERE GÖRE BARAJ DOLULUK ORANLARI

Ankara barajlarında 34 yılın tarihi rekoru kırıldı: 1992'den beri böylesi görülmedi!

İstanbul barajlarında yaz sayacı işlemeye başladı: Barajlarda erime durmuyor

BARAJ DOLULUK ORANI NEDEN ÖNEMLİ?

Tahtalı Barajı'nın fiilen tükendiği, Gördes'in ölü hacminden su çekilmek zorunda kalındığı o kriz döneminde doluluk oranlarının İzmirlilerin günlük hayatını ne kadar doğrudan etkilediği bir kez daha ortaya çıkmıştı. İzmir geçen yaz 6 aylık gece kesintileriyle boğuşmuştu. Bu yıl rakamlar geçen yılın kat kat üzerinde olsa da yaz aylarında barajların seyri yakından takip ediliyor.

BARAJ DOLULUK ORANI NE ANLAMA GELİYOR?

Barajın içindeki suyun barajın taşıyabileceği en yüksek miktara oranı, yüzde olarak hesaplandığında baraj doluluk oranını veriyor. İZSU bu oranı aktif doluluk üzerinden açıklıyor, barajın dibinde kalıp kullanılamayan ölü hacim hesaba katılmıyor, yalnızca musluklara gerçekten ulaştırılabilecek su ölçülüyor.

TOPLAM DOLULUK İLE AKTİF DOLULUK ORANLARI NEDEN FARKLI?

Baraj gölünün en derin noktasında kalan su fiziksel olarak pompalanıp şebekeye aktarılamıyor, bu katmana ölü hacim deniyor. Toplam doluluk ölü hacmi de kapsarken aktif doluluk yalnızca kullanılabilecek suyu gösteriyor. İZSU verilerini aktif doluluk üzerinden paylaştığından İzmir'in su durumu olduğu gibi yansıtılıyor.

İZMİR'İN SU GÜVENLİĞİNİ NE BELİRLİYOR?

Tahtalı Barajı 155 milyon metreküplük kullanılabilir suyla kentin en büyük tekil rezervi olmaya devam ediyor. Ancak İZSU geçen seneki krizden sonra su dağılımını çeşitlendirdi. Gördes Barajı ve yer altı kuyularından çekilen suyun payı belirgin biçimde arttı. Yine de Tahtalı Barajı'nın doluluk seviyesi yazın nasıl geçeceğinin en kritik göstergesi.

BARAJLARDA DOLULUK DÜŞÜNCE İZMİR'DE NE OLUYOR?

2025'te Tahtalı yüzde 10'un altına indiğinde 13 ilçede gece 23:00-05:00 arası kesintiler başlamış ve bu kesintiler 6 ay sürmüştü. İZSU, Gördes'in ölü hacminden su çekmek, Güzelhisar hattını onarmak ve yer altı kuyularını yenilemek zorunda kalmıştı. Bu olağanüstü çabalarla ihtiyacın ancak yüzde 28'i karşılanabilmişti. Barajlardaki su oranının kritik seviyelere düştüğü durumlarda bu senaryolar tekrarlanabilir.

İZMİR BARAJLARI NE AMAÇLA ÇALIŞIYOR?

Tahtalı Barajı, Gördes Barajı ve Balçova Barajı İzmirliler içme suyu üretiyor. Alaçatı Kutlu Aktaş Barajı hem içme hem sulama suyu sağlıyor. Çeşme yarımadasının yaz nüfusu 3-4 katına çıktığından bu baraj turistik bölge için ayrıca belirleyici oluyor. Güzelhisar Barajı normalde sulamaya yönelik çalışsa da kriz dönemlerinde içme suyuna destek verebiliyor.