42 yıl sonra denizlerde yeni düzenleme: Ege'de 6, Akdeniz'de 12 mil
Türk Deniz Yetki Alanları Kanunu hazırlıklarında sona gelindi. Bayram sonrası Meclis'e sunulacak yasa taslağıyla, Türkiye'nin deniz sınırları güvenlik tehditleri ve bölgesel dengeler gözetilerek 42 yıl aradan sonra yeniden çiziliyor.
İktidar, Türkiye'nin denizlerdeki yetki alanlarını 42 yıl sonra yeniden düzenleyen yasa teklifini Kurban Bayramı sonrasında TBMM'ye sunmaya hazırlanıyor. Habere konu olan taslağın gerekçesi olarak; İran füzelerinin Kıbrıs'taki İngiliz üslerini hedef alması ve bölge ülkelerinin kurduğu yeni ittifakların yarattığı 'güvenlik asimetrisi' gösteriliyor.
Türkiye'nin denizlerdeki egemenlik hakları ile ilgili uygulanan son mevzuat, 1982 tarihli 2674 sayılı Karasuları Kanunu. Geçen haftadan bu yana basında yer alan bilgilere göre iktidar; Ege, Doğu Akdeniz ve Karadeniz'i kapsayan yeni bir yasa hazırlığında.
Bu hazırlığın zamanlaması, bölgedeki askeri hareketlilikle örtüşüyor. İran savaşı sırasında Kıbrıs'taki İngiliz üsleri İran füzelerinin hedefi olurken, Kıbrıs ve Yunanistan'ın Fransa ve İsrail ile kurduğu iş birliği Ankara'ya göre bölgede bir 'güvenlik asimetrisi' yarattı.
Cumhur İttifakı ortağı MHP'nin Genel Başkanı Devlet Bahçeli de partisinin son grup toplantısında bu duruma işaret ederek, "Ege'de mevcut dengeyi bozma veya Doğu Akdeniz'de Türkiye'ye rağmen fiilî durum üretme" amaçlarına kayıtsız kalmalarının beklenemeyeceğini belirtti. Bahçeli, "Türkiye, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin varlık hakkını koruyacak; Doğu Akdeniz'deki meşru çıkarlarını başkalarının onayına bağlamayacak; Ege'deki denge hukukunun aşındırılmasına müsaade etmeyecektir" dedi.
EGE'DE 6 MİL KARADENİZ VE AKDENİZ'DE 12 MİL KAYDA GEÇECEK
DW Türkçe'nin üst düzey AKP'li yetkililerden edindiği bilgiye göre, "Türk Deniz Yetki Alanları Kanunu" teklifinin çalışmalarında sona gelindi. Türk Silahlı Kuvvetleri, Deniz Kuvvetleri ve Sahil Güvenlik Komutanlığı taslağa dair teknik görüşlerini sundu. Teklifin son hâlinin kısa süre içinde ortaya çıkması ve bayram sonrasında TBMM'ye sunulması planlanıyor.
Yasayla kıta sahanlığı, bitişik bölge ve münhasır ekonomik bölgeden oluşan deniz yetki alanlarına dair maddeler düzenlenecek. Uluslararası Deniz Hukuku Sözleşmesi ülkelere karasuları için 12 mile kadar alan tanıyor. AKP'li yetkililer, bu yasa teklifi ile Türkiye'nin kendi kademelendirmesini kayda geçireceğini belirtiyor. Edinilen bilgiye göre yasayla Karadeniz ve Akdeniz'deki karasuları 12 deniz mili, Ege Denizi'ndeki karasuları ise 6 deniz mili olarak tescillenecek.
EGE'DEKİ PAYLAŞIM VE YÜZDE 70 RİSKİ
Türkiye ile Yunanistan arasında Ege Denizi'ndeki sınır, karasuları ve kıta sahanlığı henüz bir anlaşmayla belirlenmiş durumda değil. Hem Türkiye hem de Yunanistan'ın karasularının Ege Denizi'ndeki genişliği hâlen 6 deniz mili.
Ancak Atina, karasularını 12 mile çıkarma hakkı olduğunu savunarak kıta sahanlığı ve münhasır ekonomik bölge (MEB) sınırlarını buna göre çizmek istiyor. Ankara ise Yunanistan'ın karasularını 12 deniz miline çıkarmasının Ege Denizi'ndeki dengeleri Türkiye aleyhine değiştireceğini belirtiyor. Türk Dışişleri Bakanlığı'nın verilerine göre; sahip olduğu adalar nedeniyle Ege Denizi'nde şu anda yüzde 40 karasuyuna sahip olan Yunanistan, karasularını 12 deniz miline çıkarması durumunda Ege Denizi'nin yüzde 70’ine ulaşabilecek.
1995'TEKİ SAVAŞ SEBEBİ KARARI VE İMZA ATILMAYAN SÖZLEŞME
Türkiye'nin Ege Denizi'ndeki bu sınır genişlemesine karşı duruşu, meclis kararlarına da yansımış durumda. TBMM, 1995'te aldığı bir kararla Yunanistan'ın Ege Denizi'nde karasularını mevcut 6 milden 12 mile çıkarmasını bir 'casus belli' (savaş sebebi) sayacağını ilan etmişti.
Öte yandan Türkiye, denizlerle ilgili en temel uluslararası metin olan 1982 Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi'ne taraf değil. Ankara yönetimi, sözleşmenin özellikle Ege Denizi ile ilgili olan bazı temel hükümlerinin Türkiye'nin çıkarlarıyla çeliştiğini savunuyor.
Yunanistan’ın Türkiye karşıtlığı sınır tanımıyor