Gıda güvenliği uzmanları, marketlerdeki paketli tavuk etlerinin ambalaj tabanında biriken pembe sıvı konusunda tüketicileri uyardı. Uzmanlar, çoğu kişinin doğal ve zararsız sandığı bu sıvının aslında ürünün saklama koşullarına dair kritik ipuçları taşıdığını bildirdi.
PEMBE SIVI NEYİN GÖSTERGESİ?
Paketli tavukların alt kısmında görülen pembe ya da kırmızımsı sıvı, yaygın kanının aksine kan değildir. Aslında bu sıvı, tavuğun doğal protein yapısından sızan su.
Gıda mühendisleri, sıvının oluşmasının denenini soğuk zincirin bozulduğunu anlamına geldiğini söyleyerek halkı uyardı. Ürünün üretimden tüketiciye ulaşana kadar geçen süreçte ideal saklama derecesi olan 4 derecenin üzerindeki koşullara maruz kalmasının bir belirtisi olduğu söylendi.
Tavuk dokusundan sızan bu su yüksek oranda protein içeriyor ve kapalı ambalajın içinde bakterilerin hızla çoğalması için son derece elverişli bir ortam yaratıyor.
DONDUR-ÇÖZ DÖNGÜSÜ EN BÜYÜK RİSK
Uzmanların dikkat çektiği bir diğer kritik nokta, paket içinde hem pembe sıvı hem de buz kristallerinin bir arada bulunması. Bu durum, ürünün sevkiyat ya da depolama sırasında bir kez çözülüp ardından yeniden dondurulduğunu gösteriyor.
Gıda güvenliğinde "dondur-çöz" döngüsü, ürün kalitesini ve insan sağlığını tehdit eden en tehlikeli faktörlerden biri olarak kabul ediliyor.
Çiğ tavuk eti buzdolabında en fazla 1 ila 2 gün saklanabiliyor, bu süre aşıldığında bakteri üremesi hızla artıyor. Çözdürülmüş tavuğun tekrar dondurulması ise hem lezzet kaybına hem de ciddi sağlık risklerine yol açıyor.
SALMONELLA VE CAMPYLOBACTER TEHLİKESİ
Tavuk eti, yapısı gereği bakteriyel üremeye son derece elverişli bir gıda. Salmonella, Campylobacter ve Clostridium perfringens gibi mikroplar, tavuğun sindirim sistemi ve tüylerinden ete bulaşabiliyor.
Soğuk zincirin bozulduğu, saklama koşullarının ihlal edildiği ya da yetersiz pişirildiği durumlarda bu bakteriler hızla çoğalarak ciddi gıda zehirlenmelerine neden olabiliyor.
Salmonella enfeksiyonunun belirtileri tüketimden 6 ila 48 saat sonra ortaya çıkabiliyor. Campylobacter enfeksiyonlarında ise belirtiler 2 güne kadar gecikebiliyor.
Mide bulantısı, şiddetli diyare, kusma, karın ağrısı ve yüksek ateş en sık rastlanan semptomlar arasında yer alıyor. Bağışıklık sistemi zayıf bireylerde, çocuklarda ve yaşlılarda bu belirtiler çok daha ağır seyredebiliyor.
PİŞİRMEK TEK BAŞINA YETMİYOR
Gıda güvenliği uzmanları, tavuk etinin en az 75 derece iç sıcaklığa ulaşana kadar pişirilmesi gerektiğini belirtiyor. Ancak tehlike yalnızca pişirmeyle bitmiyor.
Pişirildikten sonra tavuğa çıplak elle dokunmak, aynı araç gereçlerle hem çiğ hem pişmiş ete temas etmek ya da pişmiş tavuğu açık ortamda uzun süre bekletmek, bakteri üremesine yeniden zemin hazırlıyor.
Çapraz bulaşma da en az yetersiz pişirme kadar tehlikeli. Çiğ tavuğun diğer sebzelerle temas etmesi halinde etteki bakteriler, pişirilmeden tüketilen gıdalara geçebiliyor. Bu noktada özellikle tavuğu yıkamak, ya da sonradan sebze kesilecek aynı tahtada kesmek sağlığa büyük bir tehdit oluşturuyor.
ABD Tarım Bakanlığı'nın araştırmasına göre, tavuğu yıkadıktan sonra lavabosunu temizleyen her 7 kişiden birinin lavabosunda hala bakteri bulunuyor.
AMBALAJDA NELERE DİKKAT EDİLMELİ?
Tüketicilerin market reyonunda tavuk seçerken yalnızca son kullanma tarihine değil, paketin fiziksel durumuna da bakması gerekiyor. Uzmanların sıraladığı kontrol noktaları şöyle özetlenebilir:
- Ambalaj tabanındaki emici ped, sıvıyı hapsedemeyecek kadar şişmişse bu durum uzun süreli saklama hatasının en net göstergesi.
- Biriken sıvının pembe ve berrak olması çözülmenin henüz erken aşamada olduğunu, bulanık olması ise içerideki mikrobiyal aktivitenin artmaya başladığını gösteriyor.
- Sıvı birikimine ek olarak ambalajda anormal bir şişkinlik varsa, bu durum bakteri faaliyetine bağlı gaz çıkışının işareti olarak değerlendirilmeli ve ürün kesinlikle satın alınmamalı.
EVDE SAKLAMA KURALLARI
Buzdolabı sıcaklığının 4 derece ya da altında tutulması, bakterilerin üremesini engellemek için temel koşul. Çiğ tavuk buzdolabında en fazla 2 gün, derin dondurucuda eksi 18 derecede aylarca saklanabiliyor. Sızıntı riskine karşı tavuk eti buzdolabının alt rafında, diğer gıdalardan ayrı kaplarda muhafaza edilmeli.
Dondurulmuş tavuk oda sıcaklığında değil, buzdolabında yavaşça çözdürülmeli. Uzmanlar ayrıca marketten eve taşıma süresinin mümkün olduğunca kısa tutulmasını, özellikle sıcak havalarda soğutucu çantalar kullanılmasını öneriyor.