Türbülanslar niye arttı? Dünya çapında uçuşlarda türbülanstan hangi rotalar en çok etkileniyor? En kötüsü nerede?

Katar Havayolları'na ait bir uçuş Türkiye üzerinde türbülansla karşılaştı ve 12 yolcu ve mürettebat yaralandı. Doha'dan Dublin'e giden uçak, insanların uçağın "çatısına çarpmasına" neden olan olayın ardından güvenli bir şekilde indi.


Habere göre Singapur Havayolları'na ait bir uçağın Myanmar üzerinde ani bir türbülansa çarparak dramatik bir şekilde irtifa kaybetmesine neden olmasının ardından bir İngiliz yolcunun ölümü ve 104 kişinin yaralanmasından sadece beş gün sonra geldi.

Türbülansın uçmanın yaygın bir parçası olduğunu biliyoruz ancak bazı rotalar daha yatkın mı? Peki en kötüsü nerede?

Türbülans nedir?

The Guardian'ın haberine göre, Avustralya Sivil Havacılık Güvenlik Otoritesi'ne göre, bir uçak nispeten rahatsız edici bir havada uçarken türbülans hissediliyor ve bu da "ani yanlara ve dikey sarsıntılara" neden oluyor. Türbülans, uçuş sırasında mürettebatın ve yolcuların yaralanmasının başlıca nedenidir.
Ajans, fırtına, termal, önden gelen ve "dağ dalgası" dahil olmak üzere altı şiddet kategorisine giren sekiz türbülans türünü tanımlıyor.

Türbülans en çok nerede görülür?

Griffith Üniversitesi Griffith Havacılık başkanı Dr. Guido Carim Jr.'a göre genel olarak yüksek dağlarda, okyanuslarda, ekvatorda ve jet akıntılarına girerken türbülans bekleniyor. Ancak normalde rüzgar yönündeki ani bir değişimin neden olduğu açık hava türbülansı her yerde ve her zaman meydana gelebilir.
Eski pilot, "Olağanüstü derecede karmaşık faktörler etkileşime girerek türbülans yaratıyor" diyor ve buna orman yangınlarının neden olabileceğini ekliyor. "Türbülansı tespit etmeye yönelik radar teknolojisi gelişiyor ancak gemideki tüm cihazlara rağmen türbülansın nerede ve ne zaman olacağını kesin olarak tahmin edemiyoruz."
Yüksek nem ve sıcaklıklar türbülansı daha da güçlendiriyor, bu nedenle yaz aylarında Londra'dan New York City'ye uçmanın Aralık ayında aynı rotayı uçmaktan daha sarsıntılı olacağını söylüyor.

Dünyanın en çalkantılı uçuş rotaları hangileri?


2023'teki en çalkantılı rotalar şunlardı: Santiago, Şili'den Santa Cruz, Bolivya'ya; Almatı, Kazakistan'dan Bişkek, Kırgızistan'a; Lanzhou'dan Chengdu, Çin'e; Centrair'den Sendai, Japonya'ya; ve Milano, İtalya'dan Cenevre, İsviçre'ye. Milano - Zürih, İsviçre 10. sırada yer aldı.

Siteye göre, Nisan ayında üzerinden uçulan en çalkantılı ülkeler Fransız Polinezyası, Fiji, Pakistan, Namibya ve Uruguay oldu. Güney Pasifik, üzerinden uçulabilecek en çalkantılı okyanus olarak sıralandı.
Hiçbiri 20'lik hafif türbülans girdap dağılım oranının (edr) üzerinde kaydedilmedi. 80edr'nin üzerinde aşırı türbülans meydana gelir.
Avustralya Ulaştırma Güvenliği Bürosu rakamları, 2023 yılında dünya genelinde 3.047 ticari uçak olayının meydana geldiğini gösteriyor. Bunlardan 236'sı hava koşullarından kaynaklandı.
Şu ana kadar 202 yılında 790 ticari uçak kazası yaşandı ve bunların 52'si hava koşullarından kaynaklandı.
Carim, haftanın iki türbülans örneğini birbirine bağlayan hiçbir belirgin atmosferik veya meteorolojik olay görmediğini söyledi. Son günlerde her iki bölgede de uçuş yapan pilotlarla görüşen kendisine, "sıra dışı bir şey görmedikleri" söylendi.
Ancak şiddetli türbülans olaylarının 1979 ile 2020 arasında %55 oranında arttığını ve iklim krizinin sorumlu bir faktör olduğunun düşünüldüğünü biliyoruz .

Avustralya kaç tane türbülans vakası kaydetti?

Türbülans olaylarının yalnızca uçağın performansını etkilemesi durumunda ATSB'ye rapor edilmesi gerekir. Bir sözcü, 2014'ten 2023'e kadar olan 10 yılda, yolcuların ciddi şekilde yaralanmasına neden olan hiçbir olayın ATSB'ye bildirilmediğini doğruladı.

Avustralya Hava Pilotları Federasyonu sözcüsü, yolculara "emniyet kemeri işaretleri ne olursa olsun, uçuşları boyunca emniyet kemeri takmaları tavsiye edilir" dedi. Sivil havacılık düzenlemeleri uyarınca, uçağın 300 metrenin altında uçması da dahil olmak üzere çeşitli durumlarda tüm mürettebat üyeleri ve yolcular tarafından emniyet kemeri takılması zorunludur.

Yaşam Haberleri