Multipl skleroz (MS) hastalığında bazı tetikleyici unsurlar MS hastalarının semptomlarını kötüleştiren veya atakların nüksetmesine neden olan etkiler gösterebilir. MS ataklarını tetikleyen etkenlerin neler olduğunu bilip onlardan kaçınmaya çalışmak mümkündür. Tüm tetikleyiciler tüm MS hastaları için geçerli olmamakla birlikte çoğunlukla karşımıza çıkan durumlardır.
MS ataklarını tetikleyen unsurları ve bunlardan nasıl kaçınılabileceğini şöyle özetleyebiliriz:
1- Stres
MS gibi kronik bir hastalığa sahip olmak başlı başına bir stres kaynağı teşkil edebilir. Bununla birlikte iş ya da özel ilişkilerimizden, ekonomik sorunlarımızdan kaynaklı stres de yaşıyor olabiliriz ve bilmemiz gerekir ki çok fazla stres MS semptomlarınızı kötüleştirebilir. Stres yönetilebilir bir durumdur. Stresten kaçınmanın nefes egzersizlerinden yoga meditasyona pek çok yolu vardır. Bunları öğrenerek ve gerekiyorsa profesyonel destek alarak stresin MS semptomlarını kötüleştirme riskini ortadan kaldırmaya yardımcı olabilirsiniz. Öte yandan elektromanyetik kirliliğin yarattığı hücresel stresten uzak durmaya çalışmak da önemli bir destek sağlar. Bunun için teknolojiyle geçirilen zamanı mümkün olduğunca kısıtlamaya çalışmak faydalı olacaktır. Ayrıca biorezonans tekniği ile stresten arındırıcı programlar uygulanabilmektedir.
2- Sıcaklık
Çok fazla sıcak havada kalmak, gerek doğal sıcaklık gerekse klimalı ortamlar ya da saunalar, hamamlar gibi ortamlar MS ataklarını tetikleyebilir. Aşırı sıcaklık genellikle semptomların şiddetlendiği bir döneme yol açabilir. Bu nedenle çok sıcak ortamlardan kaçınılmalı, bulunulan ortam mümkün olduğunca açık havadan yararlanarak serinletilmeli, güneşli günlerde doğrudan güneş ışığında kalmaktan kaçınılmalıdır.
3- Doğum
MS hastaları doğum yaptıklarında MS ataklarının nüksetmesiyle karşı karşıya kalabilirler. Kadınların yaklaşık yüzde 20 ila 40'ında doğumdan hemen sonraki dönemde alevlenme olabilir. Bu atakların ciddiyetini ve etkisini azaltmak için adımlar atabilirsiniz. Doğumdan hemen sonraki günlerde dinlenip kendinize bakabilmeniz için yakın arkadaşlarınız ve aile üyelerinizin bebek bakımıyla ilgili size yardım etmesine izin verin. Böylelikle iyileşme ve toparlanma süreciniz daha hızlı olacaktır. Öte yandan emzirmenin doğum sonrası alevlenmelere karşı potansiyel bir koruyucu etkisi olabilir.
4- Enfeksiyon
MS hastalığı bazı enfeksiyonel rahatsızlara yol açabileceği gibi dışarıdan enfeksiyon kapmak da MS alevlenmelerine neden olabilir. Örneğin grip, nezle soğuk algınlığı gibi enfeksiyonlar MS semptomlarını kötüleştirebilir. MS nedeniyle mesane işlevi azalmış kişilerde idrar yolu enfeksiyonları gelişme olasılığı daha yüksektir. Enfeksiyon diğer MS semptomlarını şiddetlendirebilir. Bu durumdan kaçınmak için sağlıklı bir yaşam tarzı benimsenmelidir. Sağlıklı yaşam tarzı, MS tedavisinin önemli bir parçası olduğu kadar sizi diğer hastalıklar ve enfeksiyonlardan korumaya da yardımcı olur.
5- Bazı aşılar
Aşılar genellikle MS'li insanlar için güvenlidir ve tavsiye edilir. Canlı patojenler içeren bazı aşılar potansiyel olarak semptomları şiddetlendirebilir. Nüksetme yaşıyorsanız veya belirli ilaçları alıyorsanız, doktorunuz aşılamayı ertelemenizi de önerebilir.
6- D vitamini eksikliği
D vitamini düzeyi düşük olan kişilerin, D vitamini düzeyi yeterli olanlara göre alevlenme riskinin daha yüksek olduğunu bulunmuştur. D vitamininin gelişmekte olan MS'e karşı koruyabileceğine dair artan kanıtlar vardır. Vitamin mineral takviyeleri MS’in tedavisinde önemli bir yer teşkil eder. Ancak bunları doktorunuza danışmadan kullanmamalısınız.
7- Uyku eksikliği
Düzenli ve yeterli uyku tüm insanların sağılığı için çok önemlidir. Vücudunuz uykuyu beyninizi onarmak ve diğer hasarlı alanları iyileştirmek için bir fırsat olarak kullanır. Yeterince uyumuyorsanız, vücudunuz yeterince dinlenemez ve aşırı yorgunluk da MS semptomlarını tetikleyebilir. MS’e bağlı kas spazmları, ağrı ve karıncalanma uykuya dalmayı zorlaştırabilir. Eğer gerek bu gibi nedenler gerekse kullandığınız ilaçlara bağlı olarak uyku eksikliği yaşadığınızı düşünüyorsanız mutlaka önlem almak için doktorunuza başvurmalısınız.
8- Beslenme
Dengeli ve sağlıklı bir beslenme programı ile düzenli egzersiz, MS’te alevlenmeleri önlemenize ve MS semptomlarını hafifletmenize yardımcı olmak için sandığınızdan çok daha etkilidir. Paketli gıdaların bolca tüketildiği bir beslenme alışkanlığı ile vücudun ihtiyaç duyduğu kaliteli beslenmeyi sağlaması pek olası değildir. Beslenme planı hastalığa değil, kişiye özel olmalıdır. Bunun için diyetisyenden destek almalısınız.
9- Sigara
Sigaranın sağlığa zararları saymakla bitmeyecek kadar çoktur ve MS ile sigarının ilişkisi de hastalığın çok daha hızlı ilerlemesine yol açmak şeklindedir. MS teşhisi aldıktan sonra yapacağınız ilk işlerden biri sigarayı bırakmak olmalıdır. Böylelikle MS tedavisinde başarı oranınız artacaktır.
Son olarak MS tedavisinde biorezonans metodu ile önemli oranda yol kat etmek mümkündür. MS hastalığının biorezonans tedavisi ile desteklenmesi sonucunda elde edilebilecek başarının alt sınırı hastanın yaşam kalitesi ve konforunun artırılması, atak sıklığının azaltılması, üst sınır ise plakların yok olmaya başlaması, şeklinde özetlenebilir…