Peki, vücudunuzun size gönderdiği ama sizin 'mevsimsel' diyerek geçiştirdiğiniz o 10 gizli imdat çağrısını tanıyor musunuz?"
Herhangi bir takviye kullanmaya başlamadan önce bir doktora danışmak ve dozajı ve olası ilaç etkileşimlerini düzenli olarak kontrol etmek tavsiye edilir.
Çok fazla takviye edici maddeyi bir arada kullanmak veya önerilenden daha yüksek dozda almak, aşırı doz riskini artırabilir.
Takviyeler kapsül, toz, tablet gibi farklı formlarda bulunur... Bazı üreticiler ayrıca belirli sağlıklı içeceklere de besin maddeleri ekler. Yeni bir takviye kullanmadan önce, hangi vitamin ve minerallere ne miktarda ihtiyaç duyulduğunu tam olarak belirleyecek bir doktora danışmak her zaman gereklidir.
DOZ AŞIMI RİSKİ TAŞIYAN VİTAMİNLER
Çok fazla takviye edici madde alınması olumsuz etkilere yol açabilir.
Bazı mineraller ve vitaminler zamanla kanda birikerek aşırı doz riskini artırabilir.
Ayrıca bazı üreticilerin yiyecek ve içecekleri besin maddeleriyle zenginleştirdiğini, bu nedenle insanların aslında ne kadar vitamin ve mineral tükettiklerinin farkında bile olmadıklarını da akılda tutmak gerekir.
En ciddi doz aşımı risklerinden bazıları kalsiyum ve demir takviyelerinden kaynaklanmaktadır.
Örneğin, kanda veya idrarda çok fazla kalsiyum bulunması kalp hastalığı ve prostat kanseri riskini artırabilir. Aşırı demir alımı ise komaya, düşük tansiyona ve bağırsak ile karaciğer hasarına yol açabilir.
DOZ AŞIMI RİSKİ TAŞIYAN DİĞER VİTAMİNLER ŞUNLARDIR:
A Vitamini : Çok fazla A vitamini almak, ciddi vakalarda komaya ve ölüme yol açabilir ve hamile ve emziren kadınlara zarar verebilir. Aşırı A vitamini ayrıca hamilelik sırasında fetüse zarar verebilir ve gözlerin, kalbin, akciğerlerin ve kafatasının anormal gelişimine neden olabilir.
D vitamini : D vitamini, bağırsaklar tarafından emilen kalsiyum miktarını artırır. Bunun sonucunda kanda veya idrarda çok fazla kalsiyum oluşabilir.
E vitamini : Aşırı E vitamini alımı, beyin kanaması veya beyinde ani kanama riskini artırabilir.
DOZ AŞIMININ BELİRTİLERİ
Bulanık İdrar: Böbreklerin fazla kalsiyum veya vitamini dışarı atmak için verdiği aşırı çabanın ilk görsel kanıtı.
Kuru ve Çatlamış Dudaklar: Özellikle A vitamini fazlalığında cilt, nemlenmek yerine pul pul dökülerek isyan eder.
Düzensiz Kalp Ritmi: Kalsiyum ve D vitamini dengesinin bozulması, kalbinizin ritmini bir davul gibi şaşırtabilir.
Metalik Tat veya Mide Bulantısı: Sindirim sisteminizin "fazla metal" (demir veya çinko) uyarısıdır.
Kemik ve Eklem Ağrıları: Vitaminleri kemikleri güçlendirmek için alırken, fazlası eklemlerde kireçlenme ve ağrıya neden olur.
Sinirlilik ve Ruh Hali Değişimleri: Bazı vitaminlerin sinir sistemi üzerindeki toksik etkisi, sizi sebepsiz yere kavgacı birine dönüştürebilir.
Geçmeyen Baş Ağrıları ve Baş Dönmesi: Beyin basıncının arttığına (özellikle A vitamini doz aşımında) dair ciddi bir uyarı.
Halsizlik ve Kas Güçsüzlüğü: Enerji toplamak için içtiğiniz hapların, kandaki kalsiyumu aşırı artırarak sizi yatağa bağlaması.
Saç Dökülmesi ve Tırnak Kırılması: Vücudun hayati olmayan dokulardan (saç ve tırnak) besini çekip toksisiteyle savaşmaya başlaması.
İshal ve Karın Ağrısı: Vücudun, sindiremediği o "sağlık yükünü" en hızlı yoldan tahliye etme girişimi.
Bazı mineraller ve vitaminler belirli semptomlara neden olabilir.
Örneğin, aşırı miktarda demir kanlı, koyu renkli ishale ve halsizliğe neden olabilirken, aşırı miktarda A vitamini bulanık görmeye ve baş dönmesine yol açabilir.
Aşırı kalsiyum veya D vitamini alımından kaynaklanabilen kandaki aşırı kalsiyum, iştahsızlığa, böbrek taşına ve kas güçsüzlüğüne neden olabilir.
TAKVİYE GIDA GÜVENLİĞİ İPUÇLARI
Yeni bir takviye kullanmaya başlamadan önce mutlaka bir doktor veya eczacıya danışmak önemlidir. Onlar, belirli bir takviyenin bir sağlık sorununu önlemeye veya tedavi etmeye yardımcı olup olamayacağı veya güvenlik riskleri oluşturup oluşturmayacağı konusunda size yardımcı olabilirler.
En uygun dozun ne olduğunu ve takviyeyi ne zaman almanın en uygun olduğunu sormak çok önemlidir. Doz ve zamanlama önerileri kişiden kişiye değişebilir.
Doktor, bir kişinin şu durumlarda olup olmadığını bilmelidir:
- Ameliyatın eşiğinde
- Hamile
- Takviyeler, kullandığınız ilaçları da etkileyebilir
Örneğin, A vitamini kan sulandırıcı bir ilaç olan varfarinin etkisini azaltabilir . E vitamini ise bazı kemoterapi tedavilerinin etkinliğini düşürebilir.
Birden fazla takviyeyi bir arada kullanmak veya önerilen dozdan fazlasını almak, zararlı olma riskini artırabilir. Doz aşımı riskini azaltmak için, herhangi bir besin maddesinin günlük değerinin %100'ünden fazlasını içermeyen bir takviye seçilmelidir.
Her durumda, besinleri takviyelerden ziyade gıdalardan almaya odaklanmak önemlidir.
Çocuk güvenliği ipuçları
Çocuklar için dozaj talimatları yetişkinlerden çok farklıdır; bir yetişkin için güvenli olan bir doz, bir çocuk için zehirli olabilir. Bir çocuğun yanlışlıkla zehirli bir dozu yutmasını önlemek için, vitaminleri ve ilaçları evde doğru şekilde saklamak önemlidir.
Şunlar tavsiye edilir:
Vitaminleri ve ilaçları çocukların göremeyeceği ve erişemeyeceği güvenli bir yerde saklayın.
Şişenin güvenlik kilidinin takılı olup olmadığını kontrol edin.
Vitamin ve ilaçların çocukların yanlışlıkla ulaşmasını önlemek için derhal saklanması.
Seyahat ederken eşyaları saklamak için güvenli bir yer bulmak.
Ne zaman tıbbi yardım alınmalı?
Doz aşımı belirtileri ortaya çıkarsa veya çocuğun çok fazla vitamin aldığından şüphelenilirse derhal tıbbi yardım alınması gerekir.
Doktora, aşırı doz alan kişi hakkında aşağıdaki bilgiler verilmelidir:
- Yaş
- Sağlık sorunları
- Kaç adet takviye edici gıda alındı?
- Takviyenin alındığı zaman
- Takviyenin türü ve dozu
- Ağırlık
Takviye ilacın ambalajını acil servise giderken yanınızda götürmeniz faydalı olacaktır.