Kanser genellikle "yaşlılık hastalığı" olarak kodlansa da, istatistikler 20 ile 39 yaş arası genç yetişkinlerin tamamen farklı ve kendine has bir risk grubu oluşturduğunu gösteriyor. Ne çocukluk çağı kanserleri kadar genetik, ne de yaşlılık kanserleri kadar yaşam tarzına bağlı olan bu "ara grup", vücudun verdiği sinyalleri çoğu zaman yoğun hayat temposu içinde gözden kaçırıyor. Gece terlemelerinden ani kilo kayıplarına, basit bir şişlikten geçmeyen yorgunluğa kadar vücudunuzun gönderdiği o sessiz imdat çığlıklarını görmezden gelmeyin.
Genç yetişkinlerde görülen birçok kanser türü, çocuklarda ve yaşlılarda görülen kanser türleri arasında geçiş grubunu oluşturmaktadır. Zamanında yapılan teşhis ve tarama testleri, çoğu kanser türünün erken teşhisi ve daha başarılı tedavisi için çok önemlidir.
Genç yetişkinlerde kanser yaygın olmasa da, bu yaş grubunda çok çeşitli kanser türleri görülebilir ve bu kanserlerin tedavisi zor olabilir.
Çocukluk çağı kanseri ile genç yetişkin kanserini birbirinden ayıran veya bir kişinin tam olarak ne zaman artık genç yetişkin olmadığı konusunda kesin bir tanım yoktur, ancak uzmanlar genç yetişkin derken 20 ile 39 yaş arasındaki kişileri kastederler.
Amerikan Kanser Derneği, bu yaştaki genç yetişkinlerde görülen kanser türlerinin, çocuklarda, ergenlerde ve yaşlılarda gelişebilen birçok kanser türünün bir karışımı olduğunu belirtmektedir .
YAŞLILARDA GÖRÜLEN KANSER TÜRLERİ
Kanserlerin çoğu yaşlılarda görülür ve en yaygın olanları şunlardır:
- Cilt kanseri
- Akciğer kanseri
- Kolon ve rektum kanseri
- Meme kanseri ,
- Prostat kanseri .
- Yaşlılarda görülen birçok kanser türü, sigara içmek, aşırı kilolu olmak veya fiziksel olarak aktif olmamak gibi yaşam tarzı risk faktörleriyle veya diğer çevresel faktörlerle bağlantılıdır. Amerikan Kanser Derneği'ne göre, küçük bir kısmı ise ebeveynlerden miras alınan genlerdeki mutasyonlar gibi değişikliklerin güçlü etkisi altındadır.
GENÇ YETİŞKİNLERDE EN SIK GÖRÜLEN KANSER TÜRLERİ
20 ile 39 yaş arasındaki genç yetişkinlerde görülen kanser türleri bu yaş grubuna özgü değildir, ancak bu yaş grubunda en sık görülen türler çocuklarda veya yaşlılarda görülenlerden büyük ölçüde farklılık gösterir.
Genç yetişkinlerde en sık görülen kanser türlerinden bazıları şunlardır:
- Meme kanseri
- Lenfomalar (Hodgkin dışı ve Hodgkin)
- Melanom
- Sarkomlar - kaslar ve kemikler gibi bağ dokularının kanserleri
- Rahim ağzı kanseri ve yumurtalık kanseri
- Tiroid kanseri
- Testis kanseri
- Kolorektal kanser
- Beyin ve omurilik tümörleri .
Bu yaş grubunda bile, bu kanser türlerinden bazıları yaş ilerledikçe daha yaygın hale gelir. Örneğin, lenfomalar 25 yaşından önce daha yaygınken, meme, rahim ağzı ve kolon kanserleri 25 yaşından sonra daha yaygın hale gelir .
Bunların dışında, genç yetişkinlerde birçok başka kanser türü de görülebilir.
MEME KANSERİ
Meme kanseri en sık yaşlı kadınlarda görülür. 30 yaşından önce nadiren ortaya çıkar, ancak kadınlar yaşlandıkça daha yaygın hale gelir. Genç yetişkinler arasında, tanı anında daha yaşlı olanların prognozu genellikle daha iyidir.
Meme kanserinin en yaygın belirtisi, genellikle sert ve ağrısız olan yeni bir kitle veya yumrudur; ancak bazı kanserler yumuşak, hassas veya hatta ağrılı olabilir. Genç kadınlarda sıklıkla kanserli olmayan meme yumruları görülür. Aslında, bir kadın ne kadar gençse, meme yumrusunun iyi huylu ve kanserli olmama olasılığı o kadar yüksektir. Çoğu yumru meme kanseri olmasa da, genç bir kadında bile bir yumrunun kanser olma olasılığı her zaman vardır.
Meme kanserinin diğer olası belirtileri şunlardır:
Göğüs ağrısı veya şişliği,
meme derisi kalınlaşması,
Meme ucundaki değişiklikler,
Meme ucundan (süt dışında) sıvı sızması.
Kadınların yaşı ne olursa olsun, meme kitleleri ve diğer değişiklikler mutlaka bir doktor tarafından muayene edilmelidir.
LENFOMA
Lenfomalar, lenfosit adı verilen belirli bağışıklık hücrelerinde ortaya çıkan kanserlerdir. Bu kanserler en sık lenf düğümlerini veya bademcikler ya da kalbin önünde bulunan küçük bir organ olan timus gibi diğer lenf dokularını etkiler. Ayrıca kemik iliğini ve diğer organları da etkileyebilirler.
Lenfomalar, kanserin bulunduğu yere bağlı olarak farklı belirtilere neden olabilir.
Lenfomanın en sık görülen belirtilerinden bazıları şunlardır:
kilo kaybı
ateş,
terleme ,
tükenmişlik ,
Şişlikler - boyun, koltuk altı veya kasık bölgesinde deri altında oluşan şişmiş lenf bezleri .
Lenfomanın 2 ana türü vardır:
Hodgkin lenfoması
Non-Hodgkin lenfoma
Her iki tür de genç yetişkinlerde görülebilir.
Hodgkin lenfoması en sık iki yaş grubunda görülür:
Erken yetişkinlik dönemi - 15 ila 40 yaş arası, genellikle yirmili yaşlarındaki kişilerde görülür.
Geç yetişkinlik dönemi - 55 yaşından sonra.
Bu kanser türü, en iyi sonuç veren tedavi yöntemleri de dahil olmak üzere, tüm yaş gruplarında benzer özellikler gösterir.
Non-Hodgkin lenfoma (NHL), genç yetişkinlerde Hodgkin lenfomaya göre daha az yaygındır, ancak NHL riski yaş ilerledikçe artar. Birçok NHL türü vardır ve genç yetişkinlerde daha sık görülen bazı türler hızlı büyümeye eğilimlidir ve yoğun tedavi gerektirir, ancak aynı zamanda yaşlı yetişkinlerdeki NHL'ye göre tedaviye daha iyi yanıt verme eğilimindedirler.
MELANOM
Melanom daha çok yaşlılarda görülmekle birlikte, özellikle ailesinde melanom öyküsü bulunan gençlerde de ortaya çıkabilir.
Aslında melanom, 30 yaşın altındaki kişilerde, özellikle de genç kadınlarda en sık görülen kanser türlerinden biridir.
Melanom, 30 yaş altındaki kişilerde en sık görülen kanser türlerinden biridir.
Melanomun en önemli uyarı işareti, ciltte yeni bir lekenin ortaya çıkması veya lekenin boyutunda, şeklinde veya renginde değişiklik olmasıdır.
Melanomun erken teşhis edilip tedavi edilmesi durumunda iyileşme şansı genellikle çok yüksektir. Ancak, erken teşhis ve tedavi sonrasında hızla büyüyüp yayılabilir, bu da tedaviyi çok daha zor hale getirebilir.
Yumuşak doku ve kemik kanseri (sarkomlar)
Sarkomlar, kaslar, kemikler veya yağ hücreleri gibi bağ dokularında ortaya çıkan kanser türleridir. Sarkomlar her yaşta gelişebilir ancak bazı türleri daha çok ergenlik çağının sonlarında ve genç yetişkinlerde görülür.
Sarkomun 2 ana türü vardır:
Yumuşak doku sarkomları ; vücudun kas, yağ, kan damarları veya diğer dokularında başlar. Bu kanserler vücudun herhangi bir yerinde başlayabilir, ancak genellikle kollarda veya bacaklarda gelişir. Normalde iskelet kası hücrelerine dönüşen hücrelerde başlayan bir kanser türü olan rabdomiyosarkom , 10 yaşın altındaki çocuklarda en sık görülür ancak ergenlerde ve genç yetişkinlerde de gelişebilir . Diğer yumuşak doku sarkomu türlerinin çoğu, insanlar yaşlandıkça daha yaygın hale gelir. Belirtiler, sarkomun başladığı yere bağlıdır ve ağrıya, şişliğe veya bağırsak sorunlarına neden olabilen şişlikleri içerebilir.
Kemik sarkomları - en yaygın iki kemik kanseri türü olan osteosarkom ve Ewing sarkomu , çoğunlukla ergenlerde görülür, ancak genç yetişkinlerde de gelişebilir. Genellikle geceleri veya aktivite sırasında kötüleşen kemik ağrısına neden olurlar. Ayrıca kemiğin etrafındaki bölgede şişliğe de yol açabilirler. Osteosarkom genellikle bacak veya kol kemiklerinin uçlarına yakın yerlerde başlar. Ewing sarkomunun en sık başladığı yerler ise kalça kemikleri, göğüs kemikleri, kaburgalar veya kürek kemikleri veya bacak kemiklerinin ortasıdır.
RAHİM AĞZI VE YUMURTALIK KANSERİ
Rahim ağzı kanseri genellikle orta yaşlarda, en sık 30'lu, 40'lı veya 50'li yaşlardaki kadınlarda görülür. 20 yaşın altındaki kadınlarda nadiren rastlanır.
Çoğu rahim ağzı kanseri, tarama testleriyle erken teşhis edilebilir, hatta önlenebilir. Çoğu rahim ağzı kanseriyle ilişkili virüs olan HPV'ye karşı aşılar da bu kanserin önlenmesine yardımcı olabilir. Rahim ağzı kanserinin en yaygın belirtisi anormal vajinal kanamadır.
Yumurtalık kanseri, 40 yaşın altındaki kadınlara göre daha yaşlı kadınlarda çok daha yaygındır. Ancak germ hücreli tümörler olarak bilinen bazı nadir yumurtalık kanseri türleri, daha yaşlı kadınlara göre ergenlik çağındaki kızlarda ve genç kadınlarda daha sık görülür .
Erken evre yumurtalık kanseri genellikle belirti vermez , bazı kadınlar yemek yedikten sonra çabuk doyma hissi yaşayabilir veya anormal şişkinlik, karın ağrısı veya idrar yapma sorunları yaşayabilir.
Bu belirtilerden herhangi birini birkaç haftadan uzun süre yaşayan kadınlar mutlaka doktorlarına görünmelidir.
TİROİD KANSERİ
Tiroid kanseri riski yaşla birlikte artma eğilimindedir, yetişkinlerde görülen diğer kanser türlerinin çoğundan daha genç yaşlarda ortaya çıkar.
Bu durum erkeklere göre kadınlarda çok daha yaygındır.
Tiroid kanserinin en yaygın belirtisi boynun ön tarafında oluşan bir şişliktir.
Tiroid nodüllerinin çoğu kanser değildir ancak emin olmak için bir doktor tarafından kontrol ettirilmesi önemlidir.
Tiroid kanserinin diğer belirtileri şunları içerebilir:
Boyunda ağrı veya şişlik,
nefes alma veya yutma sorunları,
ses tonunda değişiklik.
Bu kanser türlerinin tedavi edilme şansı genellikle çok yüksektir, özellikle genç yetişkinlerde.
TESTİS KANSERİ
Testis kanseri en sık genç erkeklerde gelişir. Testis kanserlerinin yaklaşık yarısı 20 ile 40 yaş arasındaki erkeklerde görülür, ancak her yaşta ortaya çıkabilir.
Testis kanserinin ilk belirtisi çoğunlukla testiste bir kitle oluşması veya testisin şişmesi ya da büyümesidir.
Bazı testis tümörleri ağrılı olabilir ancak çoğu durumda ağrılı değildir.
KOLOREKTAL KANSER - KOLON VE REKTUM KANSERİ
Kolon ve rektum kanseri yaşlılarda çok daha yaygındır, ancak daha genç yaşlarda da ortaya çıkabilir. Genç yetişkinlerde, kişinin riskini önemli ölçüde artıran kalıtsal bir genetik durumla ilişkili olma olasılığı daha yüksektir.
Tarama testleri genellikle bu kanser türlerini erken dönemde tespit edebilir.
Kolon kanserinin belirtileri şunları içerebilir:
Rektal kanama ,
koyu dışkı rengi ,
Bağırsak alışkanlıklarındaki değişiklikler,
mide ve karın ağrısı ,
iştahsızlık ,
kilo kaybı .
BEYİN VE OMURİLİK TÜMÖRLERİ
Beyin ve omurilik tümörlerinin birçok çeşidi vardır ve her türün tedavisi ve prognozu farklıdır. Çocuklarda beyin tümörlerinin çoğu, hareketleri koordine eden beyincik veya beyni omuriliğe bağlayan beyin sapı gibi beynin alt kısımlarında başlar.
Yetişkinlerde beyin tümörlerinin üst kısımlarında gelişme olasılığı daha yüksektir. Omurilik tümörleri, her yaş grubunda beyin tümörlerinden daha az yaygındır.
Beyin tümörleri şunlara neden olabilir:
Baş ağrıları ,
bulantı,
kusma,
bulanık görme veya çift görme,
baş dönmesi,
yürüme veya nesneleri taşıma sorunları...