Merhaba değerli okuyucularım,
Takvimde en kısa ay…
Ama sosyal güvenlik uygulamalarında en fazla hata yapılan dönem.
Şubat ayı 28 gün sürer, artık yıllarda 29 gün olur. Ancak SGK sistemi açısından mesele takvim değildir. Esas mesele “30 gün” kuralıdır. İşte bu nedenle her yıl prim gün sayısı hataları, eksik gün kodu yanlışlıkları ve nakil bildirimlerindeki karışıklıklar en çok bu ayda ortaya çıkar.
Şubat ayı basit değildir. Teknik bir aydır.
30 GÜN KURALI NEDEN BU KADAR ÖNEMLİ?
5510 sayılı Kanun’un 86. maddesi işverenlere açık bir yükümlülük getirir: Çalıştırılan sigortalıların prim ödeme gün sayıları ve prim tutarları Muhtasar Prim Hizmet Beyannamesi ile doğru şekilde SGK’ya bildirilecektir.
SGK’nın 2020/20 sayılı Genelgesi ise uygulamanın temelini netleştirir: Ayın 28, 29, 30 veya 31 gün çekmesi fark etmeksizin, ay içinde çalışması tam olan sigortalılar için prim ödeme gün sayısı 30 gün olarak sisteme girilecektir.
Bu nedenle Şubat ayında tam çalışan bir sigortalıyı 28 gün üzerinden bildirmek, uygulamada en sık yapılan hatalardan biridir.
AY İÇİNDE İŞE GİRİŞ VE İŞTEN ÇIKIŞLARDA PARMAK HESABI
Ayın ilk günü işe başlayıp ay boyunca kesintisiz çalışanlar dışında, ay içinde işe giren veya ay içinde işten ayrılan sigortalılar için prim gün sayısı fiili çalışma süresine göre hesaplanır.
Bu hesaplama uygulamada “parmak hesabı” olarak bilinir. Sigortalının işe giriş veya çıkış tarihi esas alınarak kaç gün çalıştığı belirlenir ve prim gün sayısı buna göre bildirilir.
Ancak ayın son gününe kadar çalışıp ücretin tamamına hak kazanılmışsa, yine 30 gün kuralı devreye girer. Şubat ayı burada birçok işverenin yanıldığı kritik bir alandır.
MAKTU ÜCRETLE ÇALIŞANLARDA ŞUBAT AYI DEĞİŞMEZ
Maktu ücret, ay içinde çalışılan gün sayısına bakılmaksızın taraflar arasında önceden belirlenen sabit aylık ücrettir.
Ücret aylık maktu olarak kararlaştırılmışsa, Şubat ayının 28 veya 29 gün sürmesi prim gün sayısını değiştirmez. Sigortalıya ücret tam ödeniyorsa bildirim 30 gün üzerinden yapılır.
İstirahat, idari izin veya benzeri nedenlerle fiilen çalışılamayan günler olsa bile ücret kesintisi yoksa prim gün sayısı yine 30 gün olarak bildirilmelidir.
GÜNLÜK ÜCRETLİLERDE BORDRO İLE SGK BİLDİRİMİ AYRIŞABİLİR
Tam süreli çalışmalarda SGK açısından prim ödeme gün sayısı 30 gün kabul edilmektedir.
Şubat ayında günlük ücretle çalışan sigortalılar fiilen 28 gün çalışıp 28 günlük ücret alırlar. Ancak SGK sisteminde tam çalışan sigortalı yine 30 gün üzerinden bildirilir.
Bu durum prim matrahında fark oluşturur. Fiilen ödenen ücret ile SGK’nın esas aldığı kazanç arasında oluşan farkın prim yükü işveren üzerinde kalır.
Şubat ayı işverenlere şu gerçeği hatırlatır: Bordro hesabı ile SGK bildirimi her zaman aynı matematikle ilerlemez.
EKSİK GÜN BİLDİRİMLERİ ŞUBAT AYINDA DAHA HASSASTIR
Şubat ayında devamsızlık, ücretsiz izin, rapor, disiplin cezası gibi nedenlerle çalışılmayan günler varsa ve bu süreler için ücret tam ödenmiyorsa prim gün sayısı düşülerek bildirim yapılmalıdır.
Ancak ücret tam ödeniyorsa eksik gün kodu girilmemelidir.
Eksik gün kodlarının yanlış seçilmesi, sigortalının hizmet dökümünde ileride hak kaybına yol açabilecek sonuçlar doğurabilir.
NAKİL VE TAŞINMA İŞLEMLERİNDE EN BÜYÜK KARIŞIKLIK ŞUBAT’TA YAŞANIR
İşyeri aynı sosyal güvenlik merkezi içinde taşınırsa sicil numarası değişmez ve bildirim 30 gün üzerinden aynı dosyadan yapılır.
Ancak işyeri başka bir sosyal güvenlik merkezine taşınırsa ya da sigortalı aynı işverene ait başka bir dosyaya nakledilirse yeni dosya açılır. Çalışma kesintisiz devam etse bile bildirim iki ayrı dosya üzerinden yapılır.
Şubat ayında toplam prim gün sayısı yine 30 olmak zorundadır. Bu nedenle SGK, 2020/20 sayılı Genelge ile 28 gün çeken yıllarda 2 günün “Diğer” eksik gün kodu ile tamamlanacağını düzenlemiştir.
Yanlış yapılan nakil bildirimi sigortalının hizmet dökümünde eksik gün görünmesine neden olabilir.
FİİLİ HİZMET SÜRESİ ZAMMI OLAN İŞYERLERİNDE ŞUBAT AYRI BİR HESAP GEREKTİRİR
Fiili hizmet süresi zammı kapsamındaki mesleklerde tam çalışmada 26 gün fiili hizmet kapsamında bildirilir, kalan günler tüm sigorta kollarından gösterilir.
Şubat ayında gün sayısı 28 olduğu için bu oranlama yapılır. 30 günlük sisteme göre hesaplanan fiili hizmet günleri 28 güne uyarlanır ve kesirli günler yukarı tamamlanır.
Bu teknik ayrıntının hatalı uygulanması, çalışan açısından emeklilik avantajının eksik işlenmesine yol açabilir.
ŞUBAT AYI KÜÇÜK BİR AY DEĞİLDİR
Sosyal güvenlik sistemi rakamların sistemidir. Ama o rakamların arkasında insanların emekliliği, sağlık güvencesi ve geleceği vardır.
Şubat ayında yapılan 1–2 günlük bir prim hatası bugün küçük görünür. Yarın bir sigortalının karşısına eksik gün olarak çıkar.
Bu nedenle Şubat ayı işverenler, mali müşavirler ve insan kaynakları birimleri için sıradan bir bildirim dönemi değildir. Teknik dikkat dönemidir.
Takvim kısa olabilir.
Ama sorumluluk 30 gündür.