Türkiye’nin de aralarında bulunduğu 12 bölge ülkesi, Suudi Arabistan’ın başkenti Riyad’ta yaptıkları toplantı sonrasında ortak bir bildiriye imza attılar.
“Riyad Bildirisi” olarak isimlendirilen ortak açıklamada ABD ve İsrail’in İran’a saldırısıyla başlayan hava savaşında İran’ın karşı saldırılarını durdurması isteniyor.
İran kınanıyor.
İsrail’in ise Lübnan’a saldırısı eleştiriliyor.
Ancak bildiride ABD’nin adı bile geçmiyor.
İsrail’in adı da İran’a yaptığı saldırılar nedeniyle değil Lübnan’a yaptığı harekat nedeniyle geçiyor.
Bu bildiriye baktığınızda ABD’nin ve İsrail’in İran’a saldırmalarına karşı bir tutum yok.
Türkiye dahil bildiride imzası olan bölge ülkelerinin ABD’den bir şikayetleri yok, İsrail’den şikayetleri ise Lübnan’a saldırması, İran’a saldırması değil.
Herhalde ABD de bir bildiri yayımlasaydı 12 bölge ülkesinin bildirisinden farklı olmazdı.
Bölgedeki 12 ülkenin dışişleri bakanlarının imzasını taşıyan bildiride İran’a verilen mesaj şöyle:
“Bakanlar, İran’ın, tüm saldırıların derhal durdurulmasını, komşu devletlere yönelik her türlü provokatif eylem veya tehdidin koşulsuz biçimde sona erdirilmesini ve İran’ın kendi hedeflerine hizmet etmek üzere ve Arap ülkelerinin çıkarlarına aykırı olarak gerçekleştirdiği, bu ülkelerdeki bağlantılı milisleri destekleme, finanse etme ve silahlandırma faaliyetlerini durdurmasını öngören 2817 (2026) sayılı Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi Kararı’nı uygulama yükümlülüğünün gerekliliğine vurgu yapmışlardır. Ayrıca İran’ın, Hürmüz Boğazı’nda uluslararası deniz trafiğini kapatmaya veya engellemeye yönelik herhangi bir tedbir veya tehdide başvurmaktan ve Bab el-Mendeb’de deniz güvenliğini tehlikeye atmaktan kaçınması gerektiğini ifade etmişlerdir.”
Bu açıklamada dile getirilen talepler zaten ABD ve İsrail’in talepleri.
İran’ın bölge ülkelerine saldırılarını durdurması isteniyor.
İran, bölge ülkelerindeki kendisine saldırı yapılan ABD üslerini vuruyor.
İran bölge ülkelerinde, ABD üsleri dışında, ABD ve İsrail’e saldırısına veri sağlayan teknoloji merkezleri ve ABD personelinin yerleştirildiği otelleri vuruyor.
İran’ın Katar’daki petrol rafinerisini vurması ise İsrail’in İran petrol rafinerisini vurmasına verilen karşılık.
Bölge ülkelerinin ABD ve İsrail’in İran’a saldırısıyla başlayan savaşın durdurulması konusunda iyi bir sınav verdikleri söylenemez.
Savaştan İran’ı sorumlu tutup, savaşı başlatan ABD’nin ve İsrail’in sorumluluğunu yok saymak tarafsız bir tutum değildir.
ABD ve İsrail yanlısı bir tutumdur.
Bu tutum ABD ve İsrail’in bölge ülkeleri üzerinde ne denli etkili olduklarının göstergesidir.
Bölge ülkelerinin savaşın durdurulması için İran’dan önce savaşı başlatan ABD ve İsrail’e çağrı ve baskı yapmaları gerekir.