Türkiye'deki yüksek enflasyonun en sert vurduğu sektörler arasında gayrimenkul yer alırken, artan fiyatlar karşısında ücretli çalışanların mülk sahibi olabilmesi son yıllarda imkansız hale geldi.
Buna karşın borçlanarak tüm birikimini bir gayrimenkul için harcayanların da sayısı az değil. Ekonomik belirsizlikler nedeniyle varlıklarını konut tarafında değerlendiren vatandaşların ardından gayrimenkul alım-satım trafiğinde yaşanan artış özellikle büyükşehirlerdeki tapu dairelerinde yoğunluğa neden oluyor, kimi dönemlerde ise randevu alınamıyor.
TAPU DEVİR İŞLEMLERİNDE TARİHİ DEĞİŞİKLİK
Bu nedenle tapudaki yoğunluğun azaltılması amacıyla yeni bir uygulama ihtiyacı ortaya çıktı. Artık noterlerde sadece konut değil, ofis, dükkân, arsa ve tarla gibi ‘tüm taşınmazların’ alım-satım işlemi yapılacak.
Gelişmeyle birlikte ortaya çıkan sorular ve yanıtları şöyle:
Notere randevusuz gidilmesi mümkün değil. Satış işlemini noterden yapmak isteyenler Türkiye Noterler Birliği’nin ‘e-randevu/başvuru’ uygulamasından e-Devlet kapısını kullanarak başvuru yapacak.
Başvuru esnasında, satışı yapılacak taşınmaz seçilecek. Türkiye Noterler Birliği Bilgi Sistemi’ne (TNBBS), tarafların bilgileri, taşınmazın emlak vergi değeri ile taraflar arasında belirlenen satış bedeli gibi bilgiler işlenecek ve belgeleri yüklenecek. (Yüklenen belgelerin asılları, randevu tarihi ve saatinde ibraz edilecek.) Ayrıca işlemin yapılacağı noterlik de başvuru aşamasında seçilecek.
ALIM-SATIM İŞLEMİ NASIL TAMAMLANACAK?
Başvurudan sonra noter, başvuru belgesi düzenleyecek. Noter, düzenlediği başvuru belgesini Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü’ne, Tapu ve Kadastro Paylaşım Sistemi (TAKPAS) üzerinden iletecek.
Satışı yapılacak taşınmaza ait ayrıntılı tapu kayıt bilgileri ile diğer bilgi ve belgeleri de TAKPAS üzerinden sorgulayacak. Taşınmaza ilişkin belgelerin eksik olması hâlinde eksiklikler taşınmazın kayıtlı olduğu tapu müdürlüğünden talep edilecek.
Noter, eksik belge ya da taşınmazın satışına engel hukuki bir durumun bulunmadığını tespit ettikten sonra sözleşme hazırlayacak.
Genel Müdürlük, işleme ait döner sermaye hizmet bedeli ile tapu harcının tahsiline ilişkin e-tahsilat seri numarası üretip notere TAKPAS’tan iletecek. Noter, e-tahsilat seri numarası ve ödeme yöntemi ile sözleşmenin imzalanmasına yönelik randevu tarih ve saatini taraflara kısa mesajla bildirecek.
Taraflara, randevu tarih ve saatinde noterlikte hazır bulunmazlarsa, 10 gün içinde noterliğe müracaat etmeleri halinde işlemin yapılacağı, aksi takdirde başvurunun iptal edileceği bilgisi de yine aynı mesajla iletilecek.
Noter, taşınmazın satışını kısıtlayıcı veya satışa engel hukuki bir durumun bulunmadığını tespit ettikten sonra sözleşmeyi taraflara imzalatıp Tapu ve Kadastro Bilgi Sistemi’nden (TAKBİS) yevmiye numarası alarak sözleşmeyi ve diğer belgeleri TAKBİS’e kaydedecek. Sözleşmenin TAKBİS’e kaydından sonra tapu müdürlüğünce taşınmazın tapu siciline tescili sağlanacak.
Sözleşme ile diğer belgeler süresiz saklanmak üzere noter tarafından TNBBS’ye kaydedilirken, aynı zamanda fiziki olarak da arşivlenecek. Taraflara, sözleşme imzalandıktan sonra noter tarafından tapu senedi teslim edilecek.