Ramazan ayının yaklaşmasıyla birlikte sofralarda en çok yer bulan besinlerden biri yine hurma oluyor. İftar vakti hurmayla oruç açma geleneği sürerken, birçok kişi bu besinin neden özellikle Ramazan’da tercih edildiğini, sağlığa ne gibi katkılar sunduğunu ve en kaliteli hurmanın nasıl seçileceğini merak ediyor. Hem dini geleneğin etkisi hem de besleyici yapısıyla öne çıkan hurma; enerji vermesi, tok tutması ve farklı çeşitleriyle her damak zevkine hitap etmesi sayesinde Ramazan’ın simgelerinden biri olmayı sürdürüyor. Peki hurma neden bu kadar önemli, faydaları neler, hurma alırken nelere dikkat edilmeli? İşte Ramazan öncesi en çok araştırılan hurma rehberi…
RAMAZAN'DA NEDEN HURMA YENİR?
Ramazan’da hurma tüketimi hem geleneksel hem de sağlık açısından yaygındır. İslam kültüründe hurma ile oruç açmak tavsiye edilir ve bu adet, Hz. Muhammed (s.a.s)'in hurma veya su ile oruç açılmasıyla ilgilidir. Bu nedenle Ramazan’da hurma tüketimi hem sünneti yerine getirme hem de sağlıklı beslenme amacıyla önemlidir. Ayrıca hurma, iftar sonrası enerji ihtiyacını hızlıca karşılar.
HURMA İLE İLGİLİ BİLİMSEL ÇALIŞMALAR VE BESİN DEĞERLERİ NELERDİR?
Hurmanın besin değeri oldukça yüksektir ve pek çok sağlık faydası bilimsel araştırmalarla desteklenmiştir. 100 gram kuru hurmada yaklaşık 277 kalori, 75 gram karbonhidrat, 66 gram doğal şeker, 7 gram lif, 2 gram protein ve çok az yağ bulunur.
Hurma ayrıca potasyum, magnezyum, kalsiyum, fosfor, demir, B6 vitamini ve vitamin K gibi vitamin ve mineraller açısından zengindir. Yüksek lif içeriği sindirimi destekler ve bağırsak sağlığına katkı sağlar. Potasyum ve magnezyum içeriği, kalp sağlığının korunmasına ve kan basıncının dengelenmesine yardımcı olur.
İçerdiği fenolik bileşikler ve flavonoidler sayesinde antioksidan etkisi gösterirken, kan şekeri üzerinde ani yükselmeleri önleyebilir. Ayrıca hurma, enerji verici özelliği sayesinde iftarda hızlı enerji sağlamaya, anti-inflamatuvar etkisiyle vücudu desteklemeye ve bağışıklığı güçlendirmeye katkıda bulunur.
HURMA TOK TUTAR MI?
Hurmanın yüksek lif içeriği sindirimi yavaşlatır ve uzun süre tokluk hissi verebilir. Bu nedenle iftar sonrası hızlı kan şekeri düşüşlerini engellemeye ve uzun süre enerjik hissetmeye yardımcı olabilir.
HURMA NEREDEN ALINIR?
Hurmayı satın alırken güvenilir satıcıları ve taze üreticileri tercih etmek önemlidir. Marketlerden alınacak ise ambalaj üzerindeki içerik bilgilerinin okunarak seçilmesi önerilir. Kaliteli hurmalar genellikle ülke içi ya da Ramazan dönemi öncesi ithal edilen Medjoul, Acve, Safavi gibi tanınmış çeşitlerde bulunur. Fiyatlar hurmanın cinsine, menşeine ve kalite derecesine göre değişir; popüler türler genellikle daha yüksek fiyatlıdır.
HURMA SEÇERKEN NELERE DİKKAT EDİLMELİ?
Kaliteli hurma seçmek için dış yüzey parlak ve yapışkan olmamalı, doğal görünmelidir. İçinin koyu renkli olması bozulduğunun işareti olabilir, bu yüzden ortadan kesip iç rengine bakmak faydalıdır. Ambalajlı ürünlerde glikoz gibi katkı maddesi olup olmadığı etiket üzerinden kontrol edilmelidir. Ayrıca hurmanın soğuk ortamda saklanmış olması tazeliğini koruduğunun göstergesidir.
EN İYİ HURMA NASIL SEÇİLİR?
Hurmanın “en iyisi” kişisel damak zevkine göre değişse de Medjoul hurması, iri, yumuşak dokusu ve doğal tatlılığıyla sık tercih edilen bir türdür. Medine hurmaları arasında Acve ve Sukkari gibi çeşitler de lezzet ve kalite açısından öne çıkıyor.
DÜNYADA KAÇ ÇEŞİT HURMA TÜRÜ VAR?
Dünyada yaklaşık 1500’den fazla hurma çeşidi bulunmaktadır. Bu çeşitler farklı iklim ve coğrafyalara göre yetişir, tat, doku ve boyut açısından birbirinden ayrılır. En bilinen türler arasında Medjool, Ajwa, Deglet Noor, Safawi, Sukkari ve Barhi gibi hurmalar öne çıkar.
HURMA ÇEŞİTLERİ VE FARKLARI NELERDİR?
Hurmanın dünya genelinde birçok çeşidi bulunuyor. Medjool, Barhi, Ajwa, Safawi gibi hurmalar hem tat hem doku açısından farklılık gösterir; bazıları daha yumuşak ve tatlı, bazıları ise daha az tatlı ve daha sert yapıda olur. Bu çeşitler tatlı tariflerde, atıştırmalık olarak veya doğrudan iftarda tercih edilebilir.
MEDJOOL HURMASI
- Medjool hurması “hurmaların kralı” olarak bilinir.
- Özellikleri: Büyük, yumuşak ve karamelsi bir tada sahiptir.
- Faydaları: Yüksek doğal şeker ve lif içeriğiyle hızlı enerji sağlar, sindirimi destekler ve antioksidan zenginidir.
AJWA HURMASI
- Suudi Arabistan’ın Medine bölgesine özgü özel bir hurmadır.
- Özellikleri: Küçük, koyu renkli ve hafif tatlıdır.
- Faydaları: Potasyum ve demir açısından zengin olup kalp ve kan sağlığına katkı sağlar; Ramazan’da iftarla tüketimi yaygındır.
BARHİ HURMASI
- Hem taze hem kuru olarak tüketilebilen yumuşak bir hurmadır.
- Özellikleri: Sarıdan koyu kahverengiye kadar renk değişir, çok tatlı ve yumuşaktır.
- Faydaları: Lif ve C vitamini içerir, sindirimi kolaylaştırır ve cilt sağlığını destekler.
DEGLET NOOR HURMASI
- “Kraliçe hurma” olarak bilinen popüler bir kuru hurma türüdür.
- Özellikleri: Orta sertlikte, hafif tatlı ve yarı kurudur.
- Faydaları: Lif açısından zengin olup sindirimi destekler ve enerji verir.
SAFAWİ HURMASI
- Orta doğunun sevilen hurma türlerinden biridir.
- Özellikleri: Siyahımsı-kahverengi, çiğnenebilir kıvamda ve dengeli tatlıdır.
- Faydaları: Demir ve lif içeriği yüksek olup sindirim ve enerji sağlar.
SUKKARİ HURMASI
- Tatlılığıyla öne çıkan bir hurma çeşididir.
- Özellikleri: Altın sarısı renkte, yumuşak ve tatlıdır.
- Faydaları: Potasyum ve lif açısından zengindir; kan şekeri dengeleme ve sindirim için uygun olabilir.
ZAHİDİ HURMASI
- Daha az şekerli ve hafif tadı olan bir hurmadır.
- Özellikleri: Orta sertlikte ve hafif tatlıdır.
- Faydaları: Lif içeriği yüksek olup tok tutar ve kan şekerini dengelemeye yardımcı olabilir.
HANGİ HURMADAN TATLI YAPILIR?
Tatlı yapımında genellikle yumuşak, doğal olarak tatlı hurma çeşitleri tercih edilir. Medjool hurması gibi yumuşak ve şeker oranı yüksek hurmalar, hurmalı tatlılar, enerji topları ya da hurma ezmesi gibi tariflerde lezzetli sonuç verir.
EN TATLI HURMA HANGİSİDİR?
Tat bakımından Medjoul, Sukkari ve bazı Safawi türleri öne çıkar; bunlar doğal şeker oranı yüksek, yumuşak dokulu hurmalardır. Tat tercihine göre hurmanın türü seçilerek iftarda veya tatlı yapımında lezzetli sonuç alınabilir.
BOZUK HURMA NASIL ANLAŞILIR?
Hurmanın bozulduğunu anlamak için iç renginin koyu, döküntülü ya da küflü görünmesine dikkat edin. Ayrıca yapışkan ve anormal derecede parlak hurmalardan uzak durmak gerekir; bu özellikler kimi zaman şeker veya glikozla kaplandığını gösterebilir.
HURMA SAKLAMA ÖNERİLERİ NELERDİR?
Hurmanın tazeliğini ve lezzetini korumak için saklama koşulları çok önemlidir:
ODA SICAKLIĞINDA SAKLAMA:
Kısa süreli tüketim için (1–2 hafta) hurmalar, serin ve kuru bir ortamda, hava almayan kaplarda saklanabilir. Doğrudan güneş ışığı veya nemli ortamlardan uzak tutulmalıdır.
BUZDOLABINDA SAKLAMA:
Hurma daha uzun süre dayanması için buzdolabında saklanabilir. Özel kaplarda veya kilitli poşetlerde tutulduğunda 6 aya kadar tazeliğini korur.
DONDURUCUDA SAKLAMA:
Uzun süreli saklama için hurmalar dondurulabilir. Dondurucuda 1 yıla kadar tazeliğini ve besin değerlerini kaybetmeden muhafaza edilebilir. Çözdürürken oda sıcaklığında yavaşça çözülmesi önerilir.
AMBALAJLI HURMA:
Paketlenmiş hurmaların üzerindeki son kullanma tarihine ve üretim bilgilerine dikkat edilmelidir. Vakumlu ve hava geçirmez ambalajlar, hurmanın raf ömrünü uzatır.
NEMDEN KORUMA:
Nemli ortamda saklanan hurmalar bozulabilir veya küflenebilir. Hava almayacak şekilde kapatılması ve gerekirse buzdolabında saklanması tavsiye edilir.
HURMA FİYATLARI NE KADAR?
Hurma fiyatları hurmanın çeşidine, kalitesine, menşeine ve satıldığı döneme göre değişir. Örneğin Medjoul gibi yüksek talep gören hurmalar genellikle daha pahalıdır, İran veya Tunus gibi menşeli hurmalar daha ekonomik olabilir. Örneğin, Kudüs hurması olarak da geçen hurma yaklaşık 1.050 TL'den satışa sunulurken, en ucuz hurmanın kilosu ise 190 TL civarındadır.