TBMM Suça Sürüklenen Çocuklar Komisyonu, çocuk adalet sisteminde köklü değişiklikler öngören raporunu tamamlıyor. Türkiye gazetesinden Esma Altın'ın haberine göre hazırlanan raporun, çocuk adaletine yönelik müstakil bir kanun teklifine temel oluşturması bekleniyor. Yeni modele göre, cezai ehliyet yaşı 10 olarak belirlenirken; cinayet ve cinsel saldırı gibi ağır suçlarda faillerin çocuk indirimi almamasının önü açılıyor.
AĞIR SUÇLARDA ÇOCUK İNDİRİMİ KALDIRILACAK
Yeni yaklaşım çerçevesinde; cana kast, cinayet ve tecavüz gibi ağır suçlarda çocuk olmanın cezada otomatik bir indirim sebebi olmaması hedefleniyor. Bu suçları işleyen çocukların cezalarının yetişkinler gibi uygulanması veya mevcut indirimlerden yararlandırılmaması planlanıyor. Ayrıca mala zarar verme, hırsızlık ve gasp gibi suçları çocuklar üzerinden örgütlü şekilde işleyenlere yönelik cezaların ağırlaştırılması da teklif kapsamında yer alıyor. 10 yaş grubundaki çocuklar için doğrudan hapis cezası yerine kademeli bir yaptırım modeli uygulanması öngörülüyor.
AİLELERE HAPİS VE PARA CEZASI GÜNDEMDE
Hazırlanan modelde ailelerin sorumluluğu artırılıyor. 16 yaşın altındaki bir çocuğun suça karışması durumunda mahkemeler ebeveynlere; çocuğun denetimi, belirli saatlerde evde bulunmasının sağlanması ve rehabilitasyon süreçlerine katılım gibi yükümlülükler getirebilecek. Bu yükümlülüklere uymayan ailelere idari para cezası ve bazı durumlarda hapis cezası uygulanması planlanıyor. Süreçte "diversiyon" benzeri uygulamalarla çocukların mahkemeye çıkmadan önce rehabilitasyon süreçlerine dahil edilmesi, mağdurdan özür dilemesi ve zararı karşılaması gibi adımlar da modelde yer alıyor.
KOMİSYON VERİSİ: ÇOCUKLARIN YARISI EĞİTİMDEN KOPUK
Meclis Komisyonu’nun 607 tutuklu ve hükümlü çocukla yaptığı Suça Sürüklenen Çocuk Profili Araştırması, çarpıcı veriler sundu. Araştırmaya göre suça sürüklenen çocukların yüzde 51,1’i okulu bırakırken, yaklaşık yarısı ise hiç okula devam etmedi. Raporda, çocukların suç bilincine sahip olmadıkları şu verilerle ifade edildi: Katılımcıların yüzde 60’ı, işledikleri suçun kanuni sonuçlarını önceden bilselerdi bu suçu işlemeyeceklerini beyan etti.
ŞİDDET VE İSTİSMAR MAĞDURU ÇOCUK PROFİLİ
Rapora yansıyan veriler, çocukların suça sürüklenmeden önce maruz kaldıkları ortamı da detaylandırdı. Çalışmaya katılan çocukların yüzde 40’ı ev dışında en az bir defa fiziki şiddete maruz kaldığını, yüzde 26,9’u hayatında en az bir kere silah ya da bıçakla tehdit edildiğini belirtti. Çocukların yaklaşık yüzde 10’unun ise cinsel şiddet tecrübesi yaşadığı rapora yansıdı. Komisyon, suça sürüklenen çocuk profilinde eğitimden kopuş, madde kullanımı ve riskli sosyal çevrenin temel belirleyici olduğunu saptadı.