“Kar gibi beyaz” dendiğinde, çoğumuzun zihninde hemen bembeyaz bir örtü canlanır. Tıpkı “kan kırmızısı” veya “okyanus mavisi” gibi renk ifadelerinde olduğu gibi, karı da parlak beyaz olarak tasavvur ederiz. Ancak bilim insanlarına göre kar aslında beyaz değil.
KAR NEDEN ŞEFFAF DEĞİL DE BEYAZ GÖRÜNÜYOR?
Bilim insanlarına göre, kar aslında yalnızca minik buz kristallerinden meydana geliyor ve tıpkı su gibi tek başına şeffaf bir yapıya sahip.
Jonathan Belles’e göre kar, aslında tamamen buzdan oluşuyor. Aslında tüm yağışlar, bulutlarda ilk etapta kar kristalleri şeklinde meydana geliyor. Ancak yere düşerken karşılaştıkları sıcak hava katmanları, bu kristallerin eriyip yağmur olarak düşmesine yol açıyor. Karın yere bembeyaz bir örtü halinde ulaşabilmesi içinse, bulutlardan zemin seviyesine kadar olan hava katmanlarının yeterince soğuk olması gerekiyor.
KAR TANELERİ NASIL OLUŞUYOR?
Kar taneleri, havadaki toz, is, polen gibi çok küçük parçacıklara tutunan donmuş su damlacıklarının etrafında oluşuyor. Bu parçacıklar yere doğru düşerken, üzerlerine yeni su buharı katmanları ekleniyor. Su moleküllerinin donarken birbirine bağlanma biçimi nedeniyle, zamanla kar taneleri ortaya çıkıyor.
KAR NEDEN BEYAZ GÖRÜNÜYOR?
ABD’deki National Snow and Ice Data Center’ın Direktörü Mark Serreze’ye göre, karın neden beyaz göründüğünü anlamak için güneş ışığına bakmak gerekiyor. Güneşten gelen ışık, kırmızıdan mora kadar tüm görünür renkleri içinde barındırıyor.
Kar tanelerinin çok yüzeyli ve girintili çıkıntılı kristal yapısı, bu renkleri küçük bir prizma gibi her yöne dağıtıyor. Tüm renkler eşit biçimde saçıldığında, insan gözü bu karışımı beyaz olarak algılıyor.
Belles bu durumu, “kırık bir aynanın parçalarına ışık tutmak” gibi tanımlıyor. Buz küpünde ışık çoğu zaman düz bir şekilde geçebilirken, kar tanelerinde ışık her yöne çarpıp geri yansıyor.
KAR HER ZAMAN BEYAZ MI?
Her ne kadar genellikle “bembeyaz” olarak düşünülse de, karın rengi her zaman saf beyaz olmayabiliyor. Havadaki veya zemindeki kum, is, pas, bakteri ve algler, karın rengini değiştirebiliyor.
Örneğin “karpuz karı” ya da “pembe kar” adıyla bilinen doğa olayı, soğuk iklimlerde yaşayan Chlamydomonas nivalis adlı alg türünden kaynaklanıyor. Bu algin ürettiği kırmızı pigment, yüksek rakımlı ve karlı bölgelerde karın pembe veya kırmızımsı bir ton almasına neden oluyor.
Antarktika’da ise penguenlerin bıraktığı dışkılar karın pembe renge bürünmesine yol açabiliyor. Öte yandan buzullarda gözlenen mavi tonlar, yoğun buz tabakalarının kırmızı ve sarı ışık dalgalarını emip, yalnızca mavi ışığı yansıtmasından kaynaklanıyor.