"Tarım ve Gıda ile İlgili Geleneksel Ürün Adı ve Coğrafi İşaretlerin Denetimi ve Turuncu Etiket Kullanımına İlişkin Yönetmelik Taslağı" ile birlikte mevcut uygulamada değişikliğe gidiliyor. Yeni kriterlere göre, bir ürünün coğrafi işaret tesciline sahip olması, piyasaya doğrudan sunulması için yeterli bir sebep sayılmayacak. Düzenleme, tarladan başlayarak sofraya kadar uzanan tüm süreçlerin denetlenmesini ve belgelendirilmesini yasal bir zorunluluk haline getiriyor.
STANDARTLARA UYMAYAN ÜRÜNLER ETİKET ALAMAYACAK
Yeni sistemde, coğrafi işaretli ürünlerin belirlenen kalite standartlarına uygunluğu sıkı bir şekilde takip edilecek. Yapılan denetimler sonucunda, belirlenen özel ölçü ve formatlara uygunluk sağlayan ürünler "turuncu etiket" kullanmaya hak kazanacak. Bu etiketin üzerinde ürüne ait sertifika numarası da açıkça belirtilecek. Gerekli kriterleri karşılayamayan veya standartların altında kalan ürünlerin bu etiketi kullanmasına kesinlikle izin verilmeyecek.
ÜRETİMDEN NAKLİYEYE KADAR TÜM SÜREÇ KAYIT ALTINA ALINACAK
Uygulama kapsamında sadece üretim aşaması değil, ürünün geçtiği tüm yollar izlenebilir hale getirilecek. Hasat süreci, işlenme şekli, ambalajlama teknikleri, depolama koşulları ve nakliye aşamaları tedarik zinciri içerisinde kontrol edilecek. Tüm üreticilerin sertifikasyon sistemine dahil edilmesiyle birlikte, yetkili kontrol kuruluşları tarafından düzenli aralıklarla saha denetimleri gerçekleştirilecek.
DENETİM ODAKLI YENİ TAKİP SİSTEMİ
Mevcut sistemde dile getirilen denetim eksikliklerinin giderilmesi amacıyla hayata geçirilecek olan bu düzenleme, "Tescil var ama denetim yok" eleştirilerini ortadan kaldırmayı hedefliyor. Turuncu etiket, tüketiciler için ürünün coğrafi işaret statüsünün yanı sıra, o ürünün belirli bir kalite kontrol sürecinden geçtiğini gösteren bir veri niteliği taşıyacak. Sertifika numarası üzerinden yapılacak sorgulamalarla ürünün geçmişine dair bilgilere ulaşılabilecek.
TÜKETİCİLER İÇİN TURUNCU ETİKET DÖNEMİ
Gıda piyasasındaki yerel ve geleneksel ürünlerin korunmasını amaçlayan bu yeni modelde, tüketicilerin satın alma kriterlerinde turuncu etiket belirleyici bir rol oynayacak. Etiketi taşımayan ürünlerin coğrafi işaretli ürün adı altında satışına yönelik kısıtlamaların, piyasadaki standartların korunmasına yönelik bir adım olduğu belirtiliyor. Düzenlemenin yürürlüğe girmesiyle birlikte, raflardaki geleneksel ürünlerin tamamında bu görsel ve teknik ayrımın yapılması bekleniyor.