Geçen yıl son 70 yılın en kurak dönemlerinden birini yaşayan Van Gölü Havzası’nda yağışlar, akarsuları canlandırdı ve bazı su kaynaklarının seviyelerinde artış sağladı. Kuruma noktasına gelen baraj ve akarsuların yanı sıra, kıyılarında büyük çekilmenin görüldüğü Van Gölü’nde de su miktarının eski seviyelerine dönmesi umutları güçlendirdi.
KAR ERİMELERİ VE İLKBAHAR YAĞIŞLARI BEKLENTİYİ ARTIRDI
Havzada yüksek kesimlerde kar kalınlığı metreleri buluyor. Karların erimesi ve ilkbaharda beklenen yağışlar, tarımsal verimliliğin artmasına yönelik beklentileri de yükseltiyor.
KURAKLIK YILLARCA ETKİLİ OLMUŞTU: BİRÇOK GÖL TAMAMEN KURUMUŞTU
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi’nden Dr. Öğretim Üyesi Mustafa Akkuş, son yıllarda ülke genelinde yaşanan kuraklık nedeniyle yaz aylarında akarsuların debilerinin düştüğünü ve birçok gölün yüzey alanının küçüldüğünü veya tamamen kuruduğunu belirtti.
Akkuş, Van Gölü’nün kapalı bir havzada yer aldığını ve bu nedenle su giriş ve çıkışının olmadığını söyledi. Havzadaki su dengesinin büyük ölçüde kar ve yağışlarla belirlendiğini ifade etti.
"GEÇEN YIL NEREDEYSE SON 70 YILIN EN KURAK YILLARINDAN BİRİYDİ"
Kar ve yağmurun havza açısından önemine vurgu yapan Akkuş, şunları şu ifadeleri kullandı:
Kışın yeterli kar ve yağmur yağışı varsa, bu durum yazın suyunuz olacağı anlamına gelir ancak kışın yağış olmazsa yazın ciddi bir kuraklıkla karşılaşmak kaçınılmaz olur. Geçen yıl ile bu yılı karşılaştırdığımızda durumun çok daha iyi olduğunu söyleyebiliriz çünkü 2025 yılı neredeyse son 70 yılın en kurak yıllarından biri olarak kayıtlara geçti. Özellikle şubattaki yağışlar önceki yıllara göre yaklaşık yüzde 60 düşüş gösterdi. Bu nedenle 2025'in yazında havzada çok şiddetli bir kuraklık yaşandı. Bu yıla baktığımızda tablo daha olumlu. Şubat ayı yağışları mevsim normallerine göre yüzde 100'den fazla artış gösterdi. Bu da yaz ayı için oldukça sevindirici bir durum.
"GEÇEN YILA GÖRE YAĞIŞLAR YÜZDE 100'DEN FAZLA ARTTI"
Van Gölü'ne dökülen Karasu Çayı'nın oluşturduğu sulak alanın geçen yıl bu dönemde kar örtüsünden arındığını söyleyen Akkuş, "Bu yıl söz konusu alan kar örtüsüyle kaplı. Özellikle son yağan kar, havzanın su kaynaklarına oldukça pozitif katkı sundu. Geçen yıla göre yağışlar yüzde 100'den fazla arttı. Bu da önümüzdeki yaz ayı için oldukça sevindirici ve umut verici bir gelişme. Geçen yıl yaz aylarında Van Gölü Havzası'nda çok şiddetli bir kuraklık yaşanmıştı." dedi.
"SUYU ETKİN KULLANAMAZSAK KURAKLIK KAÇINILMAZ OLUR"
Küresel iklim değişimi, yanlış su kullanımı ve tarımsal sulamada halen eski yöntemlerin kullanılmasının oluşturduğu olumsuzluklara değinen Akkuş, suyun etkin kullanılmaması durumunda kuraklığın kaçınılmaz hale geleceğini belirtti.
DEBİLER DÜZENSİZ: SU BOLKEN AKARSU YÜKSEK, YAZIN DÜŞÜK
Yağışların sevindirici olduğunu ancak suyun doğru yönetiminin de büyük önem taşıdığını dile getiren Akkuş, sözlerini şöyle tamamladı:
Kar yağışı dağların doruklarında birikerek zamanla eriyor ve özellikle yaz aylarında akarsuları besliyor. Dağların zirvelerinde biriken kar aslında doğal bir su deposu görevi görüyor. Geçen yıla göre bu yıl barajlardaki doluluk oranlarının ve akarsuların debilerinin daha yüksek olduğunu söyleyebiliriz ancak burada önemli bir sorun var. Akarsu debilerimiz oldukça düzensiz. Suya daha az ihtiyaç duyduğumuz dönemlerde akarsu debileri yüksek oluyor. Suya en çok ihtiyaç duyduğumuz yaz aylarında debiler düşüyor. Şubat ve martta tarımsal sulama yapılmıyor. Buna rağmen akarsu debileri yüksek seviyede. Önümüzdeki aylarda tarımsal sulama başladığında ise akarsu debilerinde düşüş yaşanacak. Bu nedenle mevcut suyu etkin bir şekilde yönetmemiz gerekiyor. Artan nüfus ve artan tüketimle birlikte suyu doğru yönetemezsek, sadece kar yağışına güvenerek sorunu çözmemiz mümkün olmaz. (AA)