Danıştay, vatandaşlar ile kamu idareleri (belediyeler, vergi daireleri, il özel idareleri) arasındaki davalarda avukatlık ücretinin belirlenmesine yönelik emsal niteliğinde bir karara imza attı. Kanun yararına temyiz edilen bir dosyayı inceleyen Yüksek Mahkeme; genel bütçeli idareler, belediyeler ve köylere ait vergiler ile 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsili Usulü Hakkındaki Kanun'dan doğan davalarda asgari ücret tarifesindeki "maktu" (sabit) ücretin uygulanmasına hükmetti.
Eskiden davanın konusu olan miktar düşükse, avukatlık ücreti de o miktarı geçemiyordu. Ancak Danıştay’ın bu son kararıyla artık davanın bedeli ne kadar küçük olursa olsun, tarifedeki tam ücret ödenecek.
HER ŞEY 2 BİN 380 LİRALIK YEMEK BEDELİ DAVASIYLA BAŞLADI
Karara konu olan olay, bir mahkumun ödemediği 2 bin 380 TL tutarındaki yemek bedeli için başlatılan icra takibiyle gündeme geldi. Mahkumun avukatı, ödeme emrinin iptali için dava açtı ve İstanbul 2’nci İdare Mahkemesi 2023 yılında davacıyı haklı bularak ödeme emrini iptal etti.
Mahkeme, "hükmedilen vekalet ücreti kabul veya reddedilen miktarı geçemez" kuralını uygulayarak, avukata sadece davanın konusu olan 2 bin 380 TL tutarında vekalet ücreti verilmesine karar verdi. Ancak davacı avukatı, bu ücretin asgari ücret tarifesindeki maktu rakam üzerinden belirlenmesi gerektiğini savunarak konuyu Danıştay’a taşıdı.
DANIŞTAY BAŞSAVCILIĞI: MAKTU ÜCRET UYGULANMALI
Dosyayı inceleyen Danıştay Başsavcılığı, mahkemenin kararının kanun yararına bozulmasını istedi. Başsavcılık görüşünde; kamu alacakları ve vergilerle ilgili davalarda avukatlık asgari ücret tarifesinde belirtilen sabit ücretin (maktu ücret) esas alınması gerektiği vurgulandı.
Danıştay 10’uncu Daire Başkanlığı da bu görüşü yerinde bularak yerel mahkemenin kararını bozdu. Kararda, Anayasa Mahkemesi’nin daha önce bu konudaki itirazları reddettiğine de atıf yapılarak, 6183 sayılı Kanun kapsamındaki davalarda maktu ücretin zorunlu olduğu belirtildi.
10 BİN LİRALIK EMLAK VERGİSİ DAVASI NASIL 60 BİN LİRAYA ÇIKAR?
Danıştay’ın bu kararı, özellikle düşük tutarlı vergiler için dava açmayı düşünen vatandaşları yakından ilgilendiriyor. 2026 yılı Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi baz alındığında, idare ve vergi mahkemelerinde duruşmasız takip edilen davalar için belirlenen maktu ücret 30.000 TL seviyesinde bulunuyor.
Senaryo üzerinden hesaplama yapıldığında durumun vahameti ortaya çıkıyor:
Vatandaş, 10.000 TL’lik bir emlak vergisi cezasına itiraz edip dava açtığında ve davayı kaybettiğinde;
Kendi avukatına (asgari tarifeden) 30.000 TL ödeyecek.
- Davayı kazanan kamu idaresinin avukatına da (maktu ücret gereği) 30.000 TL ödemek zorunda kalacak.
Toplam maliyet: 10.000 TL’lik borç için sadece avukatlık ücreti olarak 60.000 TL ödenmiş olacak. Dava masrafları ve harçlar bu rakama dahil değil.
- Eskiden bu durumda ödenecek vekalet ücreti davanın tutarı olan 10.000 TL ile sınırlı kalıyordu.
KARAR SADECE KAMU KURUMLARIYLA OLAN DAVALARI KAPSIYOR
Danıştay’ın bu kritik kararı, sadece vatandaşın kamu kurumlarına (devlete) karşı açtığı davalarda geçerli olacak. Özel hukuk tüzel kişileri veya şahıslar arasındaki diğer dava türlerinde, karşı taraf vekalet ücreti yine davanın kazanılan veya kaybedilen kısmına oranla (nispi olarak) hesaplanmaya devam edecek.
DEVLET AVUKATLIK VEKALET ÜCRETİ ALIR MI?
Vatandaşların en çok merak ettiği konulardan biri de devletin avukatlık ücreti alıp almadığı. Hukuki prosedüre göre; vatandaşların devlete karşı açtığı davalarda haksız çıkmaları durumunda, davayı kazanan kamu kurumu lehine vekalet ücretine hükmediliyor.
Kamu kurumlarının bu ücreti alabilmesi için; bünyesindeki hukuk birimi amirleri, hukuk müşavirleri veya kadrolu avukatlar tarafından temsil edilmiş olmaları yeterli oluyor. Bu ücretler, davanın türüne göre her yıl yayınlanan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi üzerinden hesaplanıyor.
AVUKATLIK ÜCRETİ NASIL OLUŞUR? İKİ FARKLI ÜCRET TÜRÜ
Avukatlık Kanunu’na göre vatandaşların karşısına iki tür ücret çıkıyor:
- Akdi Vekalet Ücreti: Avukat ile müvekkili arasında yapılan serbest sözleşmeye dayalı ücrettir. Asgari ücret tarifesinin altında olmamak kaydıyla taraflar dilediği rakamda anlaşabilir.
- Karşı Taraf Vekalet Ücreti: Mahkeme sonunda haklı çıkan tarafın avukatı için, haksız çıkan tarafın ödemesine karar verilen ücrettir. Mahkemeler bu ücreti maktu (sabit) veya nispi (oranlı) olarak hesaplar.
Danıştay’ın son kararıyla birlikte, kamu idarelerine karşı açılan vergi ve benzeri davalarda bu "karşı taraf vekalet ücreti" artık davanın değerinden bağımsız olarak maktu (tam) rakam üzerinden tahsil edilecek.