Amerika Birleşik Devletleri (ABD) ve İsrail’in İran’a yönelik hamleleriyle başlayan gerilim, finans piyasalarında "güven" bırakmadı. Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) ve Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) verileri üzerinden yapılan hesaplamalar, yabancı yatırımcının Türkiye’deki yüksek faiz getirisinden (carry trade) hızla kaçtığını ortaya koydu.
TARİHİN EN BÜYÜK HAFTALIK ÇIKIŞI
Bloomberg HT tarafından derlenen verilere göre, Mart ayının ikinci haftası Türkiye finans tarihi için "kara bir hafta" olarak kayıtlara geçti:
Haftalık Rekor Kayıp: Sadece bir haftada piyasadan 6,6 milyar dolar buharlaştı. Bu rakam, Türkiye ekonomisinden bir haftada çıkan en yüksek "carry trade" tutarı oldu.
İki Haftalık Bilanço: Savaşın başladığı Mart ayının ilk 14 gününde toplam çıkış 12 milyar dolara ulaştı.
Sert Gerileme: 23 Ocak haftasında 61 milyar dolar ile zirveyi gören carry trade büyüklüğü, bu kaçışla birlikte 47,2 milyar dolara kadar çakıldı.
İBB OPERASYONU REKORUNU DA GERİDE BIRAKTI
Bundan önceki en büyük sermaye kaçışı, geçen yıl İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) operasyonlarının yaşandığı 19 Mart haftasında yaklaşık 6 milyar dolar olarak kaydedilmişti. Mevcut savaş ortamı, iç siyasi krizlerin yarattığı tahribatı bile geride bırakarak yabancı yatırımcıda "kaçış" içgüdüsünü tetikledi.
CARRY TRADE NEDİR?
Düşük faizli para biriminden borçlanıp, Türkiye gibi yüksek faiz veren ülkelere yatırım yapma işlemi olan "carry trade", piyasada sahte bir bolluk yaratsa da çıkış anında ekonomiyi sarsar.
12 milyar dolarlık bu dev çıkış, döviz talebini artırarak Türk Lirası üzerinde ağır bir devalüasyon baskısı yaratıyor.
Yabancı yatırımcıyı tutmak için faizlerin daha da yükseltilmesi zorunluluğu doğabilir, bu da esnafın ve halkın kullandığı kredilerin maliyetini artırır.