Milyonlarca ücretli çalışan ve halk, geçim derdiyle boğuşurken sanayiciden gelen son veriler de iç açıcı değil. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın (TCMB) 1.752 iş yerinin katılımıyla hazırladığı Nisan 2026 İktisadi Yönelim Anketi sonuçları açıklandı. Verilere göre, mevsimsellikten arındırılmış Reel Kesim Güven Endeksi (RKGE-MA), bir önceki aya göre 1,4 puan azalarak 98,6 seviyesine düştü. Mevsimsellikten arındırılmamış endeks ise 100,6 puana gerileyerek son 7 ayın en kötümser tablosunu çizdi.
SİPARİŞLER AZALIYOR, STOKLAR BİRİKİYOR
Sanayicinin neden mutsuz olduğunu anlamak için endeksin alt kalemlerine bakmak yeterli. Üreticinin moralini bozan ve endeksi aşağı çeken temel unsurlar şunlar oldu:
Son üç aydaki toplam sipariş miktarındaki azalma,
Gelecek üç aya dair ihracat ve üretim hacmi beklentilerindeki zayıflama,
Mevcut mamul mal stoklarının mevsim normallerinin üzerine çıkması (üretilen malın satılamayıp depoda kalması),
İstihdam beklentilerindeki düşüş.
Her ne kadar sabit sermaye yatırımlarında bir miktar artış gözlense de, genel gidişatın "daha kötüye" gittiğini düşünenlerin sayısı her geçen gün artıyor.
MALİYET VE FİYAT ARTIŞI KAPIDA
Halkın cebini doğrudan ilgilendiren maliyet ve fiyat beklentileri tarafında ise tablo oldukça karanlık. Ankete katılan iş yerleri, gelecek üç ayda birim maliyetlerin ve satış fiyatlarının artacağını öngörüyor. Tüketicinin etiketlerde göreceği zamların habercisi olan 12 aylık dönem sonu yıllık Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) beklentisi, 0,8 puan artarak yüzde 31,9 seviyesine tırmandı.
TALEP YETERSİZLİĞİ
Sanayicilerin yüzde 56,5'i üretimde bir kısıtlama yaşamadığını söylese de, geri kalan büyük kesim ciddi sorunlarla boğuşuyor. Üretimi engelleyen faktörlerin başında yüzde 12,8 ile talep yetersizliği geliyor. Halkın alım gücünün düşmesi, sanayicinin malına olan talebi de baltalıyor. Talebi sırasıyla şu faktörler izliyor:
Hammadde ve ekipman yetersizliği: %8,8
Mali imkansızlıklar: %8,6
İşgücü yetersizliği: %8,0
SANAYİCİ DAHA KÖTÜMSER
İçinde bulunulan sanayi dalındaki genel gidişat konusunda, bir önceki aya göre "daha kötümser" olduğunu belirtenlerin oranı arttı.