Türkiye Ziraat Odaları Birliği’nin (TZOB) verileri, Ramazan ayı öncesinde vatandaşın karşı karşıya kaldığı fiyat tablosunu gözler önüne serdi. TZOB verilerine göre marketlerdeki 39 ürünün 32’sinde fiyat artışı yaşanırken, aynı marka ve gramajdaki ürünlerin farklı marketlerdeki fiyat farkı yüzde 68,3’e kadar ulaştı.
Ramazan ayı öncesinde temel gıda ürünlerindeki fiyat değişimlerine ilişkin kapsamlı bir açıklama yapan TZOB Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, 2007 yılından bu yana Ramazan öncesi fiyat hareketlerini takip ettiklerini söyledi. Bu yılki çalışmada geçen yılın Ramazan dönemi ile bu yılın verilerini karşılaştırdıklarını, ayrıca son 15 günlük süreçteki üretici ve market fiyat değişimlerini de ürün bazında incelediklerini kaydetti.
BU RAMAZAN'DA 3 KATI PAHALIYA YİYECEKSİNİZ!
Geçen yılın Ramazan öncesi dönemiyle yapılan kıyaslamada, tüketicinin alım gücündeki daralma rakamlara yansıdı.
"Markette en fazla fiyat artışı yüzde 197,4 ile limonda görüldü. Limondaki fiyat artışını yüzde 149,2 ile kabak, yüzde 117,1 ile fındık, yüzde 108,8 ile elma izledi. Geçtiğimiz yılın Ramazan öncesine göre bu sene tüketicilerimiz marketten limonu 3 kat, kabağı 2,5 kat, fındığı 2,2 kat ve elmayı 2,1 kat fazlaya alarak tüketmek zorunda kalacaklar. Markette fiyatı en çok düşen ürünler ise yüzde 41,9 ile kuru soğan, yüzde 31,9 ile kuru fasulye, yüzde 26,4 ile nohut ve yüzde 18,3 ile beyaz lahana oldu."
Üretici tarafında ise 31 ürünün 21’inde fiyat artışı görüldüğünü belirten Bayraktar, üreticide en fazla fiyat artışının yüzde 212,7 ile limonda, en fazla fiyat düşüşünün ise yüzde 68,5 ile kuru soğanda yaşandığını ifade etti.
39 ÜRÜNÜN 32'SİNE ZAM GELDİ
Bayraktar, son bir yıllık sürede marketteki 39 ürünün 32’sinde fiyat artışı yaşandığını vurgularken 28 Ocak-12 Şubat tarihleri arasındaki 15 günlük kısa süreli değişimleri de paylaştı.
Buna göre, Ramazan öncesindeki dönemde marketlerdeki 41 ürünün 27’sinde fiyat artışı yaşandığını kaydederek şunları söyledi:
"15 günlük süreçte markette fiyatı en fazla artan ürün yüzde 42,9 ile pırasa oldu. Pırasayı yüzde 32,1 ile marul, yüzde 27,4 ile kabak, yüzde 25,6 ile sivri biber izledi. Üretici tarafında ise 33 ürünün 21’inde fiyat artışı yaşandı. Üreticide en fazla fiyat artışı yüzde 47,3 ile maydanozda görülürken, bunu yüzde 36,1 ile marul, yüzde 28,8 ile mandalina izledi. Üreticide en çok fiyat düşüşü ise yüzde 17 ile karnabaharda gerçekleşti."
ÜRÜN AYNI FİYAT YÜZDE 68 FARKLI
Bayraktar, Türkiye’nin içinde bulunduğu ekonomik şartlar nedeniyle marketlerdeki fiyatların çok sık değiştiğini belirterek, Ankara’da yapılan özel bir çalışmanın sonuçlarını paylaştı. Aynı marka ve gramajdaki 5 farklı ürünün 4 farklı marketteki fiyatlarını incelediklerini söyleyen Bayraktar, şu verileri aktardı:
"Yaptığımız çalışma sonucunda ürünlerin belirli markalar tarafından paketlenmiş fiyatının marketten markete oldukça değişkenlik gösterdiği görüldü. Aynı markanın aynı gramajda ürününün farklı marketlerdeki fiyatları değerlendirildiğinde ayçiçek yağında yüzde 68,3, nohutta yaklaşık yüzde 41, tavukta yüzde 26,3, sütte yüzde 22,5 ve yoğurtta yüzde 19,9 oranlarda değişimler olduğu görülüyor. Yaptığımız çalışmada 1 litre X marka ayçiçek yağının fiyatı marketlerde 109 lira 90 kuruş ile 179 lira 95 kuruş arasında değişiyor. 1 kilogram X marka nohudun fiyatı marketlerde 109 lira 90 kuruş ile 154 lira 95 kuruş arasında; 1 kilogram X marka bütün tavuk fiyatı 95 lira ile 119 lira 95 kuruş arasında; 1 litre X marka sütün fiyatı 57 lira 90 kuruş ile 70 lira 90 kuruş arasında; 1 kilogram X marka yoğurdun fiyatı ise 77 lira 50 kuruş ile 92 lira 95 kuruş arasında değişiyor."
"MANİPÜLASYON VE MALİYET BASKISI VAR"
Sektörel bazdaki sorunlara da değinen Bayraktar, kuru soğanda rekolte yüksekliği ve sıcaklık nedeniyle depolarda bozulmalar başladığını, üreticinin ürünü elden çıkarmak için fiyat düşürdüğünü belirtti.
Fındıkta ise durumun farklı olduğunu ifade eden Bayraktar, "2025 yılında yaşanan zirai don sebebiyle fındık rekoltesi düştü. Fakat buna rağmen piyasada oluşan fındık fiyatları son dönemlerde manipülatif hareketlerle düşürüldü" dedi.
Bayraktar, üreticilerin artan maliyetler ve doğal afetler nedeniyle yeterli gelir elde edemediğini vurgulayarak açıklamalarını şöyle tamamladı:
"Üreticilerimizin ürettiği ürünlerin marketlerde birbirinden farklı yüksek fiyatlara satılması kabul edilebilir değildir. Tüketicilerimiz Ramazan alışverişlerini yaparken taklit ve tağşiş yapılan ürünler konusunda dikkatli olmalı, şüpheli ürünleri ihbar etmelidir. Taklit ve tağşişin önlenmesi için tüm illerde denetimlerin sık sık yapılması sağlanmalıdır. Mübarek Ramazan ayının hayırlara vesile olmasını diliyor, yaşadığımız doğal afet etkilerinin bir an önce son bulmasını temenni ediyorum." (AA)