Perakendeciler Derneği, Ramazan ayı boyunca kırmızı et ve tereyağı fiyatlarını sabitlediğini açıklamış; üye iş yerlerinde Et ve Süt Kurumu desteğiyle satılacak ete kişi başı kilo sınırı konulmuştu.
Bazı kasap ve lokantalar, vatandaşın nispeten ucuza et yemesi hedeflenen uygulamayı fırsata çevirip sınırları delmenin yolunu buldu.
RAMAZAN FIRSATÇILARI "UCUZ ETİ" TALAN ETTİ
Türkiye Gazetesi'nden Kaan Zenginli'nin haberine göre, ucuz etin satıldığı mağazalarda daha sabah saatlerinde başlayan yoğunluk nedeniyle reyonlar kısa sürede boşaldı. Market çalışanları, mağaza açıldıktan kısa süre sonra ürünlerin kısa sürede tükendiğini belirtirken, gün içinde alışverişe gelen vatandaşın çoğu zaman boş dolaplarla karşılaştığını söyledi.
Duruma tepki gösteren sektör temsilcileri ise bazı kasap ve restoranların kampanyalı ürünleri doğrudan almak yerine eş, dost ya da çalışanları aracılığıyla temin ettiğini dile getirdi. Bu yöntemle kişi başı uygulanan sınırın fiilen aşıldığını ifade etti.
Uygun fiyatla alınan etlerin daha sonra serbest piyasa fiyatından satışa sunulduğu ya da restoran mutfaklarında kullanıldığı öne sürüldü. Böylece devlet destekli uygulama, zincirin son halkasında vatandaşa ulaşmadan amacından uzaklaştı.
VATANDAŞA KALMADI
Ramazanda vatandaşı desteklemek için sabitlenen et vatandaşa kalmadı. Fiyat sabitleme uygulaması kağıt üzerinde sürerken sahadaki karşılığı tartışmalı hale geldi.
Bir yerel zincirin kasap reyonunda görev yapan çalışan, “Etler gelir gelmez tükeniyor. Ancak vatandaşa giden kısmı yüzde 10’u bile bulmuyor. Kasap ya da restoran çalışanları gelip toplu alım yapıyor. Normalde kişi başı iki kilogram sınırı var ama yakınlarını gönderiyorlar. Biz de durumu biliyoruz ancak müdahale edemiyoruz” ifadelerini kullandı.
Uzmanlar, uygulamanın daha etkin işlemesi için denetim ve takip mekanizmalarının güçlendirilmesi için adım atılması gerektiğine dikkat çekti. Kimlik bazlı satış, günlük kota takibi ya da merkezi veri kontrolü gibi yöntemlerin devreye alınmasının kampanyanın amacına ulaşmasına katkı sağlayabileceği ifade ediliyor. Özellikle Ramazan'da artan talep ve sınırlı arzın mevcut sistem üzerinde baskı oluşturduğu belirtiliyor.
Market yöneticileri ise kendilerine tahsis edilen ürün miktarının belirli bir planlama çerçevesinde gönderildiğini ve yoğun talep nedeniyle kısa sürede tükendiğini aktarıyor. Gün içinde yeni sevkiyat yapılmaması halinde reyonların birkaç saat içinde boşalmasının kaçınılmaz olduğu belirtiliyor. Bu durum, kampanya sürmesine rağmen bazı vatandaşlarda ürüne erişimin zorlaştığı yönünde bir algı oluşmasına yol açıyor.