Ortadoğu'daki gelişmeler dünya ekonomileri üzerinde etkili olurken, Türkiye yaşanan sarsıntıların etkisini direkt yaşıyor. Son bir ayda akaryakıt fiyatlarında büyük sıçramalar yaşanırken, savaşın ekonomiye etkisinin ne kadar olacağı endişeleri de yükseltiyor.
ŞOK DEVAM EDERSE...
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, Habertürk yayınında süreci değerlendirdi.
"Savaş maliyetleri arttırıyor" diyen Şimşek petrol şokunun ekonomileri etkilediğini söyledi.
Savaş şokunun bir maliyet boyutu olduğunu söyleyen Şimşek "Büyüme üzerine de olumsuz etki getiriyor. Risk iştahı azalıyor. Eğer bu şok devam ederse (savaş) 118 petrol fiyatı gündem olursa büyük ihtimalle büyümede düşüş enflasyonde yükseliş, küresel bir resesyon riskini bile etkiler. 1970'lerde yaşanan şoklardan daha büyük."
SAVAŞ SÜRERSE ÖNLEMLER DEVAM EDER Mİ?
"Eşel mobil sistemini devreye almasaydık mazotun litresi 103 lira olacaktı." diyen Şimşek'e "Daha fazla olsaydı devam eder miydiniz?" sorusu geldi.
Şimşek şunları kaydetti: "Bakın diğer ülkeler kamu çalışanlarını eve gönderdi, biz çok iyi yönettik. Tamponları zamınında güçlü bir şekilde inşa ederseniz, rezervler de böyledir, dış şoklara direnciniz artar. Borsa İstanbul'da SPK'da önlem aldık. Bunların mantığı piyasa rahat nefes alsın. Daha uzun sürerse ayrı bir araç setiyle durumu değerlendireceğiz"
Şimşek'in konuşmalarından öne çıkanlar şöyle:
"Senaryolara göre çekmecemizde tedbirlerimiz hazır, biz senaryolara göre işlerimizi götürüyoruz.
Rezerv niye tutulur, uluslararası yükümlülüklerin yerine getirilmesi ve şoklarda tampon görevi görmesi için.
Rezervlerimiz güçlü, şu an bir sorun yok
Rezerv uluslararası yükümlülüklerin yerine gelmesi ve şoklarda tampon görmesi için tutulur. Rezervlerde giriş ve çıkışlar tek yönlü olabiliyor, bunları yönetmeniz gerekiyor. Rezerv yönetimi TCMB'de.
Yaklaşık 162 milyar dolarlık bir rezervimiz var. Rezerv yeterliliğinde geçmişten daha iyiyiz, IMF'nin göstergesine yakınız. Rezervlerde şu an bir sorun yok, rezervlerimiz güçlü. Swap hariç net rezervde de artıdayız.
"HALKIN DÖVİZ TALEBİ ÇOK AZ OLDU"
Hane halkının döviz talebi az oldu, altın talebi yüksek oldu. Tarihte çok az örneği olacak şekilde mütevazi bir döviz talebi oldu.
Günü birlik politikalar peşinde değiliz.
Politikalarımız çok sağlıklı yönetildiğinden dönüşler çok hızlı oluyor. Dün fon akışında güçlü bir giriş başladı.
Biz kısa vadeli girişleri cezalandırıyoruz. Merkez Bankamız bunları daha pahalı hale getirecek önlemler aldı.
Geçen sene sepet bazında bakıldığında ihracatçı açısından kur üzerinden sorun olmadı. Bu yıl TCMB belli parametrelerle süreci yönetiyor, bu yıl önemli olan enflasyon farklarıdır.
Reel sektörün açık pozisyonu 200 milyar dolar civarında. Orada da gerçeklikten kopuk, 1 liralık değer kaybı 200 milyar TL etki yaratıyor.
Dış talebin ihracata etkisi kura göre 11 kat daha fazla.
Rekabet gücünü artırmak için ne yapabiliriz, OECD ülkeleri içinde en ucuz doğal gaz ve elektrik fiyatlamalarından biri bizde.
Rekabet gücünü artırma konusunda, demiryolu ile limanları bağlama politikamız tam olarak bu amaca yönelik, navlun gibi kalıcı politikalar ve çözümler için uğraşıyoruz.
Emek yoğun sektörlere finansmana erişim kolaylığı veriyoruz, elektriği dünyaya göre daha ucuza veriyoruz, maliyetlerinin yarıya yakınını destekliyoruz.
Sanayicimizin katma değer zincirinde daha yukarı çıkması için destekler veriyoruz, reel sektörle diyaloğumuz güçlü. Sanayimizin güçlenmesi önceliğimiz ama geçici çözümler değil, kalıcı çözümlere ve dönüşüme ihtiyacımız var, Dönüşüme destek veriyoruz.
"RADİKAL BİR VERGİ İNDİRİMİ GÜNDEMDE"
İmalatçı ihracatçılara radikal bir vergi indirimi gündemde.
Dünyada olanlardan bağımsız değiliz ama şokları yönetmekte iyiyiz, enflasyon beklentilerinde yıl sonu için biraz bozulma görüyoruz.
Geldiğimiz noktada şokun enflasyona etkilerini yaşıyoruz, enflasyon beklentisinde bir miktar yükselme, büyümede bir miktar azalma var ama petrol fiyatlarında artış nedeniyle cari açık beklentisinde ciddi artış beklentisi oluştu.
OVP'yi yılda bir yayınlıyoruz, her gelişmede rakamları revize edemeyiz. Yıl sonu enflasyon beklentisi TCMB anketine göre yüzde 25,4, ateşkes eğer sürer ve kalıcı barış sağlanırsa bu beklentilerin abartılı olduğu kanısındayız.
Programın en büyük önceliği hayat pahalılığıyla mücadele. Dezenflasyonda kararlılık devam ediyor, cari dengede değişmeler yönetilebilir seviyede, turizmde güçlü bir ülkeyiz, savaş nedeniyle Türkiye'ye talep artması da mümkün.
Dün itibariyle yılın tamamı için petrol 80 dolar civarına geri geldi, bizim senaryomuz 65 dolardı, 15 doları değerlendirmemiz lazım ama değişkenlik sürüyor, değerlendirmeyi eylülde yapacağız..
Esnafımızın yapılandırma talebi var. Vergi dairelerine gittiklerinde zaten her türlü yapılandırma kolaylığı sağlanıyor."