Sosyal güvenlik sisteminin temel taşlarından biri olan "yemek bedeli istisnası", 2026 yılına girerken tam bir bürokrasi kördüğümüne dönüştü.
Sosyal Güvenlik Uzmanı İsa Karakaş, iktidara yakınlığı ile bilinen Türkiye Gazetesi’ndeki köşesinde bu uyuşmazlığın çalışanlar ve işveren üzerindeki etkisini kaleme aldı.
Karakaş’a göre, sosyal devlet ilkesi gereği çalışanın beslenmesinden vergi ve prim alınmaması gerekirken, mevcut tablo bu ilkeyle taban tabana zıt bir görüntü sergiliyor.
MALİYE VE SGK ARASINDAKİ 'YEMEK' UÇURUMU
2025 yılı sonunda gıda enflasyonunun %30’u aşmasına rağmen iki kurum tamamen farklı yollar izledi. Maliye Bakanlığı, çarşı-pazardaki fiyat artışını görerek günlük yemek bedeli istisnasını 300 TL+KDV (toplam 330 TL) seviyesine çıkardı. Ancak SGK, gıda fiyatlarındaki tırmanışı görmezden gelerek 2025 yılındaki 158 TL’lik sınırı 2026 yılında da değiştirmedi. Bu durum, iki kurum arasında %100'ü aşan bir uçurum yarattı.
İŞVERENE EKSTRA SİGORTA YÜKÜ
Karakaş'a göre bu rakam uyuşmazlığı, esnaf ve KOBİ işverenleri için "gizli bir ceza" niteliği taşıyor.
Maliye, 330 TL'ye kadar olan yemek ödemesinden vergi almazken; SGK, 158 TL’nin üzerindeki her bir kuruşu "maaş" gibi kabul ederek prim talep ediyor.
Aradaki 172 TL'lik fark, işverene her öğün için yaklaşık %38,75 oranında ek SGK ve İşsizlik Sigortası primi yükü bindiriyor.
BORDRO KARMAŞASI VE HATA RİSKİ
Eskiden birbirine paralel seyreden bu rakamların kopması, muhasebe süreçlerini de içinden çıkılmaz hale getirdi. Yemek parasının bir kısmının sadece vergiye, bir kısmının ise sigortaya tabi olması, bordro yazılımlarında hata riskini artırırken denetim süreçlerinde de yeni krizlerin kapısını aralıyor.
ÜCRETLİ ÇALIŞANIN LOKMASI KÜÇÜLÜYOR
İşverenler, SGK’nın getirdiği bu ek maliyetten kaçınmak için yemek bedellerini Maliye'nin belirlediği 330 TL bandına çekmekten vazgeçiyor. Bu durumun faturası ise doğrudan yurttaşa kesiliyor. İsa Karakaş, bu adaletsizliği şu sözlerle özetledi:
"Mutfaktaki yangını Maliye görüyor ama SGK henüz dumanı bile fark etmemiş görünüyor. Keza 158 TL ile kim nasıl beslenebilir? SGK, çalışanların bir nebze rahat beslenmesi için derhâl günün şartlarına göre bu rakamı Maliyenin istisna tutarına (330 TL) paralel olarak güncellemeli. İşçinin tabağındaki lokmanın hesabında 'çifte standart' olmaz. Adaletli bir sistem ve bürokrasinin azalması için rakamların kardeşliği şart!"