Yapay zeka endüstrisinin yıllık hacmini ikiye katlayarak 100 milyar dolarlık bir büyüklüğe ulaşan seks endüstrisi, artık sadece sokaklarda veya lüks eskort servislerinde değil; OnlyFans gibi dijital platformlar üzerinden küresel bir ticaret ağına dönüşmüş durumda.
Ancak bu devasa ekonomi, sadece rakamlardan ibaret değil. Nairobi'den Londra'ya, Kiev'den Roma'ya kadar uzanan bu heterojen yapı; arz-talep dengeleri, vergilendirme süreçleri ve toplumsal normlardaki değişimle klasik piyasa kurallarını yeniden yazıyor. Belçika'da tanınan çalışma haklarından İtalya'daki vergi düzenlemelerine kadar sektörün yer altından çıkıp yasallaşma çabaları, ekonomistler için incelenmesi kaçınılmaz bir veri madeni sunuyor.
İşte tabuların yıkıldığı, dijitalleşmenin oyunun kurallarını değiştirdiği ve küresel piyasaları derinden sarsan o devasa sektörün bilinmeyen ekonomik anatomisi:
Ekonomistler, piyasaları her biçimiyle incelediklerini iddia ederler. Ancak bir şey onları rahatsız edici bir duruma sokuyor gibi görünüyor. Belçika'daki KU Leuven Üniversitesi'nden Stef Adriensens , "Sayılarla Seks İşçiliği" adlı yeni kitabında, seks endüstrisi üzerine (2000-2024) toplam 18.232 akademik yayının yüzde beşinden azının konuya ekonomik veya ticari bir yaklaşım benimsediğini tahmin ediyor.
Karşılaştırma yapmak gerekirse makalelerin %40'ı biyoloji veya tıp , %25'ten fazlası psikoloji veya psikiyatri ve yaklaşık %20'si hukuk konularını ele alıyordu . Ulusal Ekonomik Araştırma Bürosu'nun veri tabanında "seks işçiliği" veya "fuhuş" terimleriyle yapılan hızlı bir arama, 35.450 makale arasında yalnızca 178 sonuç veriyor. Bu, ekonomistler tarafından yapılan büyük bir hatadır çünkü bu son derece büyük ve etkili bir sektördür.
HERKESİN BİLDİĞİ 100 MİLYAR DOLARLIK BÜYÜK SIR!
Tahminlere göre pornografi yılda yaklaşık 100 milyar dolar gelir sağlıyor; bu da yapay zeka endüstrisinin iki katı. OnlyFans 4,6 milyon içerik üreticisi ve 380 milyona yakın kullanıcı bulunuyor ve bunlar birlikte yılda yedi milyar dolardan fazla harcama yapıyor. UNAIDS göre, dünyada 15 yaş üstü kadınların %0,6'sı cinsel hizmet alışverişinde bulunurken Sahra Altı Afrika'da bu oran %1,3'e yükseliyor .
Porno sektörünü incelemek zordur çünkü çok farklı faaliyetleri kapsar. Nairobi'de sokak fahişesi, Londra'da lüks eskort kadın ve Kiev'de webcam kızı tamamen farklı ekonomik gerçekliklerde yaşarlar . Birçoğu, talebe bağlı olarak, pornografi, striptiz ve fuhuşu bir arada yürütür.
Aynı zamanda, suç haline getirilmesi sektörü yeraltına itiyor ve Almanya ve Hollanda gibi yasal olduğu yerlerde bile, damgalanma veri toplamayı zorlaştırıyor. Bu nedenle, tahminler genellikle varsayımlara dayanıyor. The Economist'in Morning Text haberine göre, 18. yüzyılda bir Londra yargıcı fahişe sayısını 50.000 olarak tahmin etmiş, daha sonra ise 80.000'lik bir tahmin ortaya atılmıştı; her ikisi de güvenilir kanıt olmadan yapılmıştı.
Ekonomistlerin bu konudan kaçınması üzücü çünkü seks işçiliği arz, talep ve fiyat tarafından şekillendirilen klasik bir piyasadır. Konuya el attıklarında ise sonuçları çok açıklayıcı olabilir.
LONDRA’DAN NAİROBİ’YE...
2021 yılında Ruanda ve ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri'nden (CDC) araştırmacılar, seks işçilerinin sayısını tahmin etmek için "yakalama ve yeniden yakalama" yöntemini kullandılar. Sonuç: Ruanda kadın nüfusunun %0,1 ila %0,35'ini oluşturan 9.000 ila 23.000 kadın bu işte çalışmaktadır.
Etik nedenlerden dolayı kontrollü deneyler mümkün olmasa da, yasalardaki değişiklikler analiz edilebilir. Örneğin, Scott Cunningham ve Manisha Shah 2018'de Rhode Island'da kapalı alanlarda suç olmaktan çıkarıldıktan sonra kadınlarda şiddet suçlarında ve bel soğukluğunda azalma olduğunu göstermiştir. Buna karşılık, Endonezya'da suç haline getirilmesi cinsel yolla bulaşan hastalıkların artmasına ve kadın işçiler için ekonomik sorunlara yol açmıştır.
SEKS İŞÇİLİĞİ NASIL "NORMALLEŞİYOR"?
2024 yılında Belçika, seks işçilerine tam çalışma hakları tanırken İtalya fuhuş vergilendirmesini uygulamaya koydu. Aynı zamanda, internet ve platformlar sektöre daha kolay giriş ve daha doğru araştırma imkanı sağlıyor.
Araştırmacılar, 24.000'den fazla çevrimiçi yorumu analiz ederek, Hollanda'daki kadınların %0,15'inin ve Kuzey Belçika'daki kadınların %0,18'inin seks işçiliğiyle uğraştığını tahmin etti.
OnlyFans gibi platformlar algıları değiştiriyor ve damgalanmayı azaltıyor . İsveç'te, 15-19 yaş arası kızların yüzde sekizi para karşılığında müstehcen içerik alışverişi yaptıklarını itiraf ediyor . Britanya'da gençlerin sadece yüzde 56'sı " OnlyFans "ı bir tür seks işçiliği olarak görürken bu oran daha yaşlı kişilerde yüzde 70'e kadar çıkıyor.
Ayrıca daha geniş kapsamlı sonuçlara da dikkat çekiliyor: Doğurganlıkta azalma , hizmet fiyatlarında düşüş ve talepte artış.
Az sayıda ekonomist bu tahminlerin doğru olup olmadığı sorusuna kayıtsız kalabilir çünkü bunun toplumu ve ekonomiyi değiştiren hızla büyüyen bir pazar olduğu açık.