Çalışanların aşırı yorgunluğa bağladığı bel ağrıları "fıtık" kaynaklı ise ve çalışma sürecinde oluştuysa yaşa, prime ve sigortalılık süresine bakmaksızın emekli olmanın kapılarını açabilir. SGK'nın erken emeklilik için haklı gerekçeler arasında gösterdiği "mesleki bel fıtığı" ve emekliliğe götürecek sürecin detayları belli oldu. SGK Başmüfettişi İsa Karakaş, madde madde atılması gereken adımları anlattı.
FITIK EDEN İŞLERDEN MAAŞLI TAZMİNATLI EMEKLİ OLMANIN YOLUNU AÇIKLADI
İsa Karakaş, Türkiye Gazetesi'ndeki yazısında çalışanların yaşadığı bel sızılarının her zaman "yorgunluk" olarak görülmemesi gerektiğini vurgulayarak; iş yerindeki yanlış hareketler veya aşırı yükten kaynaklanan bu ağrıların hukuki bir boyutu olduğunu hatırlattı.
Karakaş'ın aktardığına göre bel fıtığı, şayet iş yerindeki ani bir hareket neticesinde meydana gelmişse "iş kazası", yapılan işe bağlı olarak zaman içerisinde gelişmişse "meslek hastalığı" olarak tanımlanıyor.
Eğer yaşanan sağlık sorunu bu iki kategoriden biri olarak tescil edilirse, çalışana devasa haklar doğuyor. Bu kapsamda; yaş şartı, prim günü şartı ve sigortalılık süresi şartı aranmadan emeklilik imkânı sağlanıyor.
Karakaş, mesleki bel fıtığı riskini tetikleyen 4 temel faktörü ise şöyle sıraladı:
- Aşırı Yük: Kişinin gücünün üzerinde ağırlık kaldırması.
- Yanlış Hareket: Yük taşırken yapılan ani dönme veya eğilme hareketleri.
- Sabit Kalmak: Saatlerce aynı pozisyonda hareket etmeden çalışmak.
- Sarsıntı (Vibrasyon): Özellikle şoförler ve operatörler için sürekli titreyen koltuklarda görev yapmak.
EMEKLİ OLMAK İÇİN YAŞ SINIRI DA YOK
Vücudun verdiği bacaklarda uyuşma, hareket kısıtlılığı ve sürekli sertlik hissi gibi sinyallerin kalıcı sakatlığın habercisi olabileceğine dikkat çeken İsa Karakaş, "yaş sınırı olmaksızın" hak aramaya giden yolu şu adımlarla tarif etti:
- Doktora İşi Tarif Edin: Hastaneye gidildiğinde sadece ağrıdan değil, işin niteliğinden de (günlük taşınan yük, çalışma saati vb.) bahsedilmeli.
- Yetkili Hastaneden Rapor Alın: Tanı koymaya yetkili olan Meslek Hastalıkları Hastaneleri veya tam teşekküllü devlet hastanelerinden resmi rapor temin edilmeli.
- SGK Bildirimi Yapın: Teşhis kesinleştiği an durum Sosyal Güvenlik Kurumu’na iletilmeli.
- Tazminat Talebi: Hastalığın mesleki olduğu tescillenirse, işverenden hem maddi hem de manevi tazminat istenmeli.
Sürecin sonunda, belindeki sorun patronun iş güvenliği tedbirlerini almaması nedeniyle oluşan işçiler; geçici iş göremezlik ödeneği alabiliyor, kendilerine sürekli iş göremezlik geliri (maaş) bağlanabiliyor ve işverenden yüklü tazminatlar kazanabiliyor.
Ancak Karakaş kritik bir uyarıda bulunarak; şayet sakatlık işverenin verdiği iş güvenliği eğitimine ve kurallarına aykırı hareket edilmesi sonucu oluşmuşsa, işçinin bu hakları kaybedebileceğinin altını çizdi.