Çin'deki temiz enerji sektörü o kadar devasa bir boyuta ulaştı ki, artık kendi başına dünyanın neredeyse tüm ülkelerinin toplam gayri safi yurtiçi hasılasından (GSYİH) daha değerli bir ekonomik hacme sahip. Batarya teknolojilerinden güneş panellerine, rüzgar türbinlerinden elektrikli araçlara kadar uzanan bu yeşil devrim, Çin'in ekonomik büyümesinin lokomotifi olurken, küresel karbon emisyonları için de tarihi bir dönüm noktasını işaret ediyor. İşte dünyanın en büyük yedi ekonomisi dışındaki neredeyse tüm ekonomileri geride bırakan o devasa sektörün anatomisi...
ÇİN EKONOMİSİNİN YENİ LOKOMOTİFİ:
Geçtiğimiz yıl, sektör Çin yatırımlarının ana itici gücüydü ve toplam değer açısından sadece yedi dünya ekonomisi ondan önde.
Carbon Brief'te yayınlanan Enerji ve Temiz Hava Araştırma Merkezi'nin yeni bir analizine göre, Çin'in temiz enerji sektörleri geçen yıl ülkenin toplam yatırım büyümesinin yüzde 90'ından fazlasını sağladı ve değer olarak dünyanın en büyük yedi ekonomisi dışındaki neredeyse tüm ekonomileri geride bıraktı .
Rapora göre, son üç yılda ikinci kez, batarya, elektrikli otomobil, güneş ve rüzgar enerjisi ve ilgili teknolojilerin üretimi, kurulumu ve ihracatı, Çin'in ekonomik büyümesinin üçte birinden fazlasını oluşturuyor ve 2022 ile 2025 yılları arasında reel olarak neredeyse iki katına çıktı.
EN UCUZ ENERJİ
Geçen yıl, Brezilya veya Kanada'nın GSYİH'sine eşdeğer, rekor düzeyde 15,4 trilyon yuan (1,9 trilyon euro) tutarında ticari faaliyet yarattılar. Bu, Çin'in gayri safi yurtiçi hasılasının %11,4'ünü oluşturdu; bu oran 2022'de %7,3 idi. Çin, bu sektörlere giderek daha fazla bağımlı hale geliyor. Temiz enerji olmadan, Pekin'deki liderler yıllık %5'lik büyüme hedeflerini tutturamayacaklar.
Ek kapasitenin büyük kısmı, son zamanlarda dünyanın geri kalanının toplamının iki katına ulaşan rüzgar enerjisi santralleri ve güneş enerjisi sistemlerinin kurulmasına yönelik yerel talebi karşılamak için kullanılıyor.
Çin hükümeti danışmanları, bunun artık sadece enerji üretiminde bir geçiş değil, ülkenin bağlantı ve mobilite biçiminde sistemik bir değişim olduğunu söylüyor. Geçen yılki en etkileyici yatırım artışı, elektrikli araçlarda ve şebekeye bağlı enerji depolama sistemlerinin iyileştirilmesinde giderek daha verimli teknolojilerin kullanıldığı batarya sektöründe yaşandı. İhracat da güçlü bir şekilde artıyor. Dünyanın üretim merkezi olan Çin'deki üretim artışı sayesinde, Uluslararası Enerji Ajansı güneş enerjisini "tarihin en ucuz elektriği" olarak nitelendirdi ve The Guardian'ın haberine göre, güneş enerjisi artık küresel güneydeki birçok ülkede uygun fiyatlı hale geldi .
KÜRESEL DÖNÜM NOKTASI
Raporun baş yazarı Lauri Myllyvirta , “Birçok başka ülkede de işler hızlanıyor,” dedi . “Birçok Afrika ülkesi büyük miktarda güneş enerjisi ithal etti. Elektrikli araçlar, geçen yıl hatta bu on yılda bile kimsenin elektrikli araçların yaygınlaşmasını beklemediği yerlerde yeni yeni satın alınmaya başlanıyor.”
Dünyanın en büyük sera gazı emisyoncusu bu hızla fosil yakıtlardan vazgeçmeye devam ederse, yakında -ya da belki de çoktan- karbon emisyonlarında zirve noktasına ulaşacak ve bu da küresel bir dönüm noktası olacaktır.
Ancak bu henüz garanti değil. Çin'in kömür endüstrisi güçlü bir siyasi güç olmaya devam ediyor ve geçişin hızını zorlayacak. Geçen yıl yatırımcılar toplam 161 GW'lık yeni kömür yakıtlı enerji santrali için teklif sundu ve daha fazlası da sırada. Ülkenin enerji sektörünün gelecekteki yönü, hükümetin yeni beş yıllık planını açıklayacağı önümüzdeki ay daha netleşecek.