Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) tarafından açıklanan Ocak ayı verileri, Türkiye’deki ekonomik tablonun vahametini bir kez daha gözler önüne serdi. Geçim derdiyle boğuşan halk, bankalara sadece Ocak ayında 118 milyar liraya yakın faiz ödemesi yaptı.
Yüksek faiz politikası tüketiciyi borç batağına sürüklerken, bankaların net karı bir önceki yılın aynı dönemine göre rekor bir artışla 87,2 milyar liraya fırladı.
BANKALARIN KARI HALKIN SIRTINDA KATLANDI
Ocak ayı verilerine göre kamu bankalarının net kârı yüzde 89,9 oranında artarak 29,5 milyar liraya ulaştı. Özel ve yabancı sermayeli bankalarda da durum farklı değil; bu gruptaki bankaların kârı yüzde 81,6 artışla 57,8 milyar lira olarak kayıtlara geçti.
Milyonlarca ücretli çalışan ve emekli için geçim krizi her geçen gün derinleşirken, bankalar için faiz düzeni devasa bir kazanç kapısı oldu. Bankaların Ocak ayındaki toplam faiz geliri 789,3 milyar lirayı bulurken, bu rakamın 505,4 milyar lirası doğrudan kredilerden alınan faizlerden oluştu.
KREDİ KARTI VE İHTİYAÇ KREDİSİ FAİZLERİ CAN YAKIYOR
Faiz oranlarında geçen yıla kıyasla kağıt üzerinde sınırlı bir gerileme olsa da, halkın bankalara ödediği toplam faiz yükü artmaya devam ediyor. Bireysel krediler için ödenen faiz tutarı, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 35,2'lik bir yükselişle 71,3 milyar liraya çıktı. Hayat pahalılığı nedeniyle mutfak masrafını bile kartla çevirmek zorunda kalan kredi kartı sahipleri ise yüzde 28,1 artışla 46,6 milyar lira faiz ödedi.
Sonuç olarak; araba sahipleri, konut kredisi ödeyenler ve kredi kartı kullanan milyonlar, yılın sadece ilk ayında bankalara toplamda 117,9 milyar lira faiz teslim etti.
BORCUNU ÖDEYEMEYENİN FATURASI DAHA DA AĞIRLAŞTI
Ekonomik darboğaz, kredilerin geri ödenmesini de imkansız hale getiriyor. Bankaların takipteki alacaklardan elde ettiği faiz geliri Ocak ayında 12,6 milyar lira olarak gerçekleşti. Geçen yıl bu rakam 6,5 milyar liraydı.
KOMİSYON VE ÜCRET GELİRLERİNDE BÜYÜK ARTIŞ
Birgün'den Havva Gümüşkaya'nın haberine göre bankalar sadece faizle yetinmedi; halktan tahsil edilen her türlü ücret ve komisyonda da fahiş artışlar yaşandı. Kredilerden alınan ücret ve komisyon gelirleri 9,4 milyar liradan 12,7 milyar liraya çıkarken, genel bankacılık hizmet gelirleri 82,7 milyar liradan 115,1 milyar liraya ulaştı. Yıllık bazda kredilerden alınan komisyonlar yüzde 35,1, hizmet gelirleri ise yüzde 39,2 oranında arttı.
FAİZ İNDİRİMİ BEKLENTİSİNE SAVAŞ ENGELİ
Gözler, Perşembe günü yılın ikinci faiz kararını açıklayacak olan Merkez Bankası Para Politikası Kurulu (PPK) toplantısına çevrildi. Ocak ayında politika faizini sadece 1 puan indiren kurul, Şubat ayını pas geçmişti. Ancak Orta Doğu’da tırmanan savaş gerilimi ve küresel belirsizlikler, yeni bir indirim ihtimalini ortadan kaldırıyor.
Amerika Birleşik Devletleri (ABD) ve İsrail’in İran’a yönelik hamleleri sonrası Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), piyasayı fonlama biçimini değiştirdi. Bankalara bir hafta vadeyle yüzde 37 faizle borç vermek yerine, gecelik vadede yüzde 40 faizle fonlama yapmaya başlayan Merkez Bankası, piyasada fiili bir faiz artışına imza atmış oldu.