Türkiye'nin dijital dönüşümünde kritik bir eşik olan 5G, beraberinde devasa bir finansal fatura ve "gerçek 5G mi?" sorusunu getirdi. Uzmanlar, altyapı güçlendirilmeden atılacak adımların sadece "gösteri projesi" kalabileceği uyarısında bulunuyor.
Türkiye, 1 Nisan 2026 itibarıyla 5G teknolojisine geçiş yapmaya hazırlanıyor. Ancak teknoloji yazarı Füsun Sarp Nebil’in T24’teki analizine göre, bu geçiş "bayram havasında" değil, ciddi altyapı eksiklikleri ve ekonomik yüklerle geliyor.
Fiber altyapının yetersizliği ve operatörlerin milyar dolarlık borç yükü, 5G'nin vaat ettiği hızı kağıt üzerinde bırakabilir.
GERÇEK 5G Mİ, "MIŞ GİBİ" 5G Mİ? (NSA VS. SA)
Türkiye'de kurulacak sistemin en büyük tartışma konusu mimarisi. Füsun Sarp Nebil, Türkiye'nin NSA (Non-Standalone) yani "bağımsız olmayan" bir ağ kuracağını belirtiyor.
NSA 5G: Mevcut 4.5G çekirdek şebekesi üzerine 5G antenlerinin takılmasıdır. Hız bir miktar artar ancak 5G’nin asıl devrimi olan düşük gecikme ve devasa IoT bağlantısı gerçekleşmez.
SA (Standalone) 5G: Sıfırdan 5G çekirdeği ve bulut tabanlı mimari ile kurulan "gerçek" 5G'dir. Türkiye'de fiber eksikliği ve yüksek yatırım maliyeti nedeniyle bu sistemin kurulması şu an zor görünüyor.
FİBER ALTYAPI: 5G'NİN ŞAH DAMARI TIKALI
5G'nin vaat ettiği gigabit hızlara ulaşması için baz istasyonlarının fiberle beslenmesi şart. Ancak Türkiye'deki tablo karamsar:
Fiber altyapı, olması gerekenin 10'da 1'i düzeyinde.
Baz istasyonlarının ancak %35-50'si fiberle bağlı.
Fiber eksikliği nedeniyle Türkiye, sabit internet hızında dünyada 100. sıralarda yer alıyor.
DEV MALİYET VE ZAM RİSKİ
5G’ye geçişin toplam maliyetinin 300 ile 600 milyar TL arasında olacağı tahmin ediliyor. Bu maliyet kalemleri:
3 Milyar $: Lisans ücretleri.
3 Milyar $: Türk Telekom imtiyaz ödemeleri.
10 Milyar $: Şebeke modernizasyonu ve ekipman yatırımları.
Ulaştırma Bakanı'nın "Hız isteyen maliyetine katlanacak" açıklamasını anımsatam Füsun Sarp Nebil, tüketicileri Nisan ayı itibarıyla yüksek tarifeler ve 5G uyumlu cihaz maliyetlerinin (ortalama 500$) bekliediğini yazdı.
Nebil'in aktardığına göre sadece Samsung ile yapılan 1,2 milyon cihazlık anlaşmanın cari açığa etkisi 600 milyon dolar civarında.
TÜRKİYE'NİN MEVCUT KARNESİ VE ÖNCELİKLER
Türkiye'nin internet hızı performansı halihazırda dünya ortalamasının oldukça gerisinde:
Mobil İnternet Hızı: Dünya 66'ncısı (64,9 Mbps).
Sabit İnternet Hızı: Dünya 100'üncüsü.