Çin'in 18 milyonluk megakenti Shenzhen'de gökdelenlerin yarattığı lojistik sorun, yeni bir meslek doğurdu. "Aktarma kuryesi" olarak adlandırılan bu işçiler, motokuryelerin bina lobisine bıraktığı siparişleri alıp üst katlardaki müşterilere teslim ediyor.
ASANSÖR KUYRUĞU 30 DAKİKAYI BULUYOR
Shenzhen'in dikey büyümesi, şehirde öngörülemeyen sorunlara sebep oldu. 70 katlı SEG Plaza gibi devasa yapılarda yoğun saatlerde asansör bekleme süresi 30 dakikayı geçebiliyor.
Platform kuryeleri için bu kayıp, doğrudan gelir kaybı anlamına geliyor. Zaman baskısı altındaki kuryeler siparişleri lobide bırakmaya, oradan itibaren işi "aktarma kuryelerine" devretmeye başladı.
TESLİMAT BAŞINA 15 TL ALIYORLAR
Aktarma kuryeleri büyük çoğunlukla kentin en dezavantajlı kesimlerinden geliyor. Genç öğrenciler, emekliler ve ek gelir arayan herkes bu işi yapabiliyor. Sistem tamamen kayıt dışı; kurye siparişi lobiye bırakıyor, aktarma kuryesi paketi alıp koridorlar ve asansörlerle müşterinin kapısına taşıyor. Teslimat başına ödemeleri sadece birkaç yuan, yani yaklaşık 15-20 lira.
16 yaşındaki Li Linxing, her gün gökdelen koridorlarında yürüyerek teslimat başına yaklaşık 30 cent kazanıyor ve tam gün çalıştığında günlük geliri 14 dolara (630 TL) ulaşıyor.
SÖZLEŞME YOK, SİGORTA YOK
Aktarma kuryeliğinin büyümesi beraberinde ciddi sorunlar getirdi. Yanlış teslimatlar ve adres karışıklıkları yüzünden kuryeler arasında sık sık anlaşmazlıklar yaşanıyor. Geciken siparişlerin cezası doğrudan kuryelere kesiliyor. Bu işçilerin hiçbir iş sözleşmesi, sosyal güvencesi ya da sigortası bulunmuyor.
Viral videolarla popülerleşen aktarma kuryeliği okul çağındaki çocukları da işe çekince yerel yönetim asgari çalışma yaşını 16 olarak belirledi. Ancak bu düzenleme, yapısal iş güvencesizliği sorununa çözüm olamıyor.