Yüksek risk taşıyan nikel cevheri, son yıllarda ölümlü dökme yük gemisi kazalarının başlıca nedeni olmaya devam ediyor. Bu zincire bir yenisi daha eklendi. Son olayda, ultramax tipi Devon Bay adlı dökme yük gemisinin, tartışmalı Scarborough Sığlığı açıklarında alabora olmasının en güçlü nedeninin, taşıdığı nikel cevheri yükünün sıvılaşması olduğu değerlendiriliyor.
GEMİ ÖNCE YAN YATTI SONRA ALABORA OLDU
2013 yılında inşa edilen ve 56.095 DWT taşıma kapasitesine sahip Singapur bayraklı Devon Bay gemisi, Japon denizcilik firması Kawasaki Kisen Kaisha (K Line)’nın yan kuruluşu K Line Pte Ltd’ye aitti. Gemi, 22 Ocak gecesi Filipinler’in güneyinde yer alan Gutalac Limanı’ndan hareket ederek Çin’in Yangjiang kentine doğru yaklaşık 55 bin ton nikel cevheri taşırken yan yatmış ve kısa süre içinde alabora oldu.
Filipin Sahil Güvenlik Komutanı Amiral Ronnie Gil Gavan, mürettebattan alınan ilk ifadelerin kazanın kargo kaynaklı olabileceğini gösterdiğini açıkladı.
Gavan, yerel medyaya yaptığı açıklamada şunları söyledi:
“Mürettebatın ilk beyanlarına göre, yaklaşık 55 bin ton nikel cevheri taşıyan kargoda sıvılaşma meydana geldi. Kargonun nem içeriği, ağırlığın geminin sol, yani iskele tarafına kaymasına neden oldu. Hava koşulları da elverişli değildi; büyük dalgalar vardı. Henüz kesin bir veriye sahip değiliz, ancak bu ilk ve en güçlü şüphemiz.”
KAPTANLA BİRLİKTE 4 DENİZCİ KAYIP
Gemide bulunan 21 Filipinli denizciden 17’si, Çin ve Filipin sahil güvenlik ekiplerinin ortak yürüttüğü arama-kurtarma çalışmaları sonucu denizden sağ olarak çıkarıldı. Ancak kurtarılanlardan iki kişi, hastanede yapılan müdahalelere rağmen hayatını kaybetti. Geminin kaptanı Elimar Jucal dahil olmak üzere dört mürettebat üyesinin akıbeti ise hala belirsizliğini koruyor.
Amiral Gavan, kamuoyuna yaptığı açıklamada, Kaptan Jucal’ın davranışını “kahramanca” olarak nitelendirerek, kaptanın gemiyi terk etmeden görevini son ana kadar sürdürdüğünü özellikle vurguladı.
Bu son kaza, IMSBC Kodu’na göre A Grubu kargo olarak sınıflandırılan nikel cevherinin risklerini bir kez daha gündeme taşıdı. Uluslararası kuru yük gemisi sahiplerini temsil eden Intercargo, nikel cevherini uzun süredir “dünyanın en tehlikeli kargosu” olarak tanımlıyor.
GEÇMİŞTE BENZER DENİZ KAZALARI YAŞANDI
Önceki nikel cevheri taşımacılığı kazalarının çoğu, Filipinler ve Endonezya’dan Çin’e yapılan sevkiyatlar sırasında meydana geldi. Bu kazalar sırasında Nasco Diamond, Jian Fu Star, Hong Wei, Vinalines Queen ve Emerald Star gibi birçok gemi denizlerde kayboldu.
Intercargo’nun yayımladığı son “Dökme Yük Gemisi Kaza Raporu”na göre, 2015–2024 yılları arasında dökme yük gemilerinde yaşanan kazalarda 89 denizci hayatını kaybetti. Bu ölümlerin 55’i, başta nikel cevheri ve boksit olmak üzere kargoların sıvılaşması nedeniyle meydana geldi.