Birleşmiş Milletler’in İran Bağımsız Uluslararası Gerçekleri Araştırma Misyonu, Mahsa Amini'nin ölümünün ardından başlayan başörtüsü karşıtı protestoların devam ettiğini vurgularken kadınların zorunlu başörtüsü yasası nedeniyle baskıya uğradığı, elektronik gözetim sistemlerinin devreye alındığı ve halka ihbar mekanizmalarının açıldığını kaydetti.
BM müfettişleri tarafından hazırlanan raporda, İran'da bulunan güvenlik birimleri dronlar, yüz tanıma sistemleri ve güvenlik kameraları ile kamusal alanda kadınları izlediği ifade edildi.
Başkent Tahran’da bulunan Amirkabir Üniversitesi’nin giriş kapısına yüz tanıma yazılımı yerleştirildiği ve ana yollardaki güvenlik kameralarının başörtüsü takmayan kadınları belirlemek amacıyla kullanıldığı vurgulandı.
BAŞI AÇIK KADINLAR İHBAR EDİLİYOR
Söz konusu raporda, İran polisinin “Nazer” isimli bir uygulama geliştirdiği ifade edilirken uygulamanın, halkın ambulanslar, otobüsler, metro araçları ve taksilerde başı açık kadınları ihbar etmesine olanak tanıdığına dikkat çekildi.
Kullanıcılar, ihlal tespit edilen aracın konumunu, tarihini, saatini ve plaka numarasını sisteme girerek ihbarda bulunabiliyor. Yapılan ihbarın ardından ise, araç sahibine zorunlu başörtüsü yasasını ihlal ettiği yönünde kısa mesaj gönderiliyor ve uyarıları dikkate almayanların araçlarına el konulabileceği söyleniyor.
GÖZETİM CAN DA ALDI
Hazırlanan raporda, 2024 yılının temmuz ayında, polis tarafından uyarı mesajı alan bir kadının, Hazar Denizi yakınlarında bir kontrol noktasından kaçmaya çalıştığı sırada vurulduğu ve felç kaldığı ifade edildi. BM yetkilileri, İran'daki kadınların halen başörtüsü yasaları sebebiyle sistematik ayrımcılığa maruz kaldığını ve devletin bu kuralları uygulamak için giderek daha fazla elektronik gözetim ve kamuoyu ihbar sistemine yöneldiğine işaret etti.