İspanya’yı “göçmenle vurma” girişimi: Sanchez şimdilik atlattı

Önce eşini hedef alan yolsuzluk suçlamalarıyla sıkıntılı günler geçiren İspanya Başbakanı Pedro Sanchez, şimdi de birdenbire patlak veren göçmen krizi ile boğuşuyor. Üst üste yaşandığı için Sanchez’in başına gelenlerin rastlantı olmadığı algısı güçlenmiş durumda. Çünkü İspanya Başbakanı Filistin’e destek vererek fincancı katırlarını ürküttüğünden içeriden ya da uluslararası alandan gelecek komploların uzun zamandır hedefiydi.

Üç gün önce İspanya’nın Kuzey Afrika’daki yerleşim bölgesi Sebte’ye binlerce Faslı göçmen akını başlamış, göçmenler yerel kabul merkezlerini çalışamaz hale getirince devreye İspanya ordusu girmişti. Bazı İspanyol yetkililerin “istila” olarak değerlendirdiği bu göç akının diğer göçlerden farklı nedenleri var. Öncelikle İspanya Yüksek Mahkemesi’nin aldığı bir kararı anımsatmak gerek. Karar uyarınca denizde yakalanan göçmenlerin hemen geri gönderilmelerini yasaklamıştı mahkeme. Bu, göçü teşvik eder bir içeriğe sahip öncelikle.

Ayrıca iklimin de göçü elverişli hale getirdiği söylenmeli. Çünkü gün ışığı saatleri, deniz geçişlerini daha az riskli hale getirerek kitlesel geçiş girişimlerini kolaylaştırmış oldu. 2021’de yine göçmenlerdeki artış nedeniyle İspanya-Fas arasında diplomatik gerginlik yaşanmış, bunun sonucu olarak Fas sınır denetimlerini gevşetmişti. Benzeri durum bu son göç akınında da yaşandı.

İspanya Faslılar için elbette bir çekim merkezi. Çünkü ülkede inşaat, tarım, konaklama gibi alanlarda ücretler hayli yüksek. Bu sektörlerde göçmen emeğine hala ihtiyaç da var. İspanya’da yerleşik Faslı topluluklar da, yeni gelenlere destek sağlayarak göçü daha uygulanabilir hale getirmekte. Cebelitarık Boğazı’nın yakınlığı, ortak dil unsurları da hesaba katılırsa burada bir göç koridorunun oluşmasına şaşılmaz. Aile birleşimi, deniz yoluyla gelenlere yönelik koruma dahil olmak üzere, Avrupa Birliği anlaşmalarının yanı sıra İspanya’nın göç politikaları, hem yasal hem de düzensiz göç eğilimlerini arttırıyor.

Son yıllarda ekonomisinde büyüme olsa da Fas hala yoksullukla boğuşan, sosyal eşitsizlikle, demokrasi dışı yönetimle vatandaşlarını mutsuz eden bir ülke. Bu, gençleri yurtdışında, öncelikle İspanya’da yeni bir hayat kurma konusunda kamçılayan bir faktör. Ülkede genç işsizlik oranının yüzde 37 olduğunu da kaydedelim.

Göç akımları zaman zaman ikili gerilimlerden etkileniiyor elbette. Fas, Batı Sahra veya diğer diplomatik meselelerle ilgili anlaşmazlıklarda sınır denetimlerini bir baskı aracı olarak kullanmaktan çekinmiyor. Yani İspanya’ya geçişleri kolaylaştıracak denetimleri kaldırabilir her an.

Sanchez’In AB’nin pek alışık olmadığı Ortadoüu politikası İsrail ile hamisi ABD’nin de memnuniyetsizliğine yol açtı. Gazze Katliamı’ndaki İsrail karşıtı tavizsiz tutumu, bölge halkları tarafından büyük sempatiyle karşlansa da Avrupa’da neredeyse “istenmeyen adam”oldu Sanchez.

Onu İspanya içinde durdurmak için eşini hedef alan operasyonlar yapmak gerekti. Dışarıda ise, aradaki gerilime ragmen, göçmen dalgasıyla karşılaştığında anlaşma masasına oturttuğu Fas’ı bu kez göçü teşvik eden ülke olarak karşısında buldu. Durumun kontrolden çıktığını fark etmesiyle beraber Fas’ın yeniden sınır denetimine başlaması, göçmenleri yeniden ülkeye alması krizin büyümesini önledi iyi ki.

Sanchez, önce bocaladığı krizi kontrolü altına alarak atlatmış görünüyor. Bundan sonraki adımlarında daha dikkatli olmasını gerektiren bir süreçti yaşadığı. Göçmen politikasında bir değişiklik olur mu İspanya’nın? Kimi düzenlemeler getirilir, kimi yasalar gözden geçirilir ama göçmen karşıtı büyük bir değişiklik olmaz İspan’a'da. Hem Sanchez’in sol politikaları buna izin vermez hem de çok sayıda göçmene ev sahipliği yapan İspanya’nın göçmen emeğine her zaman ihtiyacı var. Barselona Uluslararası İlişkiler Merkezi’nin verilerine göre hali hazırda ev hizmetlerini yüzde 72 oranla göçmenler yürütüyor. Konaklama sektöründeki göçmen oranı yüzde 45, inşaat sektöründe yüzde 32, tarım sektöründe yüzde 32 oranında göçmen emeği mevcut. Bir bu kadar göçmene daha ihtiyacı var İspanya’nın.

Düşmanlarının neler yapabileceği konusunda bir fikri olmuştur umarım Sanchez’in. Ortadoğu Arap dünyasına hayli mesafeli Kuzey Afrika ülkesi Fas’ın İsrail işbirlikçiliğinin göçmen dalgasının oluşmasıyla bir bağı olduğunu da dilerim anlayabilir.

Emperyalizm/siyonizm ortaklığının ulaşmadığı/bulaşmadığı yer yok gibi. Sanchez en azından bunu anlamıştır.