Merkez bildiğiniz gibi

Enflasyonu düşürmek için dünyada 60’tan fazla merkez bankası parasal sıkılaştırmaya giderek faiz yükseltirken, Merkez Bankası yine “Faiz ve enflasyonla mücadelede nas ne diyorsa onu yapacağız" diyen Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’ı dinleyerek politika faizini yüzde 14’te sabit tuttu.

Yayınlanma:
Güncelleme: 23 Haziran 2022 14:44
Merkez bildiğiniz gibi

Enflasyonu düşürmek için bu yılın başından beri en az 60 merkez bankası faiz artırımına giderken, Merkez Bankası Para Politikası Kurulu (PPK) son 5 toplantısında olduğu gibi politika faizini yine yüzde 14'te sabit tuttu.

Faiz artıran ülkeleri örnek gösterdi

Merkez Bankası’nın karar metninde, önceki karar metinlerinde yer alan ve ekonomistlerin eleştirdiği “Merkez bankaları destekleyici parasal duruşlarını halen sürdürmektedir” ifadesi yer almazken, faiz artırmayı seçen diğer ülkelerin adımlarına atıfta bulunulması da dikkat çekti. Metinde şu ifadelere yer verildi:

“Yüksek küresel enflasyonun, enflasyon beklentileri ve uluslararası finansal piyasalar üzerindeki etkileri yakından izlenmektedir. Bununla birlikte, gelişmiş ülke merkez bankaları artan enerji fiyatları ve arz-talep uyumsuzluğuna bağlı olarak enflasyonda görülen yükselişin beklenenden uzun sürebileceğini vurgulamaktadırlar. Bu çerçevede, ülkeler arasında farklılaşan iktisadi görünüme bağlı olarak gelişmiş ülke merkez bankalarının para politikası adım ve iletişimlerinde ayrışma artmaktadır. Finansal piyasalarda artan belirsizliklere yönelik merkez bankaları tarafından geliştirilen yeni destekleyici uygulama ve araçlarla çözüm üretme gayretlerinin arttığı gözlenmektedir.”

Gerekçe dezenflasyonist sürecin başlamasıymış

Metinde, politika faizinin sabit tutulma gerekçesi olarak dünyada dezenflasyonist sürecin başlamasının öngörüldüğü vurgulanarak, şu ifadeler yer verildi:

"Enflasyonda gözlenen yükselişte; jeopolitik gelişmelerin yol açtığı enerji maliyeti artışları, ekonomik temellerden uzak fiyatlama oluşumlarının geçici etkileri, küresel enerji, gıda ve tarımsal emtia fiyatlarındaki artışların oluşturduğu güçlü negatif arz şokları etkili olmaya devam etmektedir. Kurul, sürdürülebilir fiyat istikrarı ve finansal istikrarın güçlendirilmesi için atılan ve kararlılıkla uygulanan adımlar ile birlikte, küresel barış ortamının yeniden tesis edilmesi ve enflasyonda baz etkilerinin de ortadan kalkmasıyla dezenflasyonist sürecin başlayacağını öngörmektedir. Bu çerçevede kurul, politika faizinin sabit tutulmasına karar vermiştir."

"Yüzde 5 hedefine ulaşıncaya kadar tüm araçlar kullanılacak"

Metinde enflasyonda orta vadede yüzde 5 hedefe ulaşıncaya kadar tüm araçların kullanılmaya devam edileceğine de vurgu yapılarak, şöyle denildi:

"Fiyat istikrarının sürdürülebilir bir şekilde kurumsallaşması amacıyla TCMB'nin tüm politika araçlarında kalıcı ve güçlendirilmiş liralaşmayı teşvik eden geniş kapsamlı bir politika çerçevesi gözden geçirme süreci devam etmektedir. Değerlendirme süreçleri tamamlanan teminat ve likidite politika adımları para politikası aktarım mekanizmasının etkinliğinin güçlendirilmesi için kullanılmaya devam edilecektir. TCMB, fiyat istikrarı temel amacı doğrultusunda enflasyonda kalıcı düşüşe işaret eden güçlü göstergeler oluşana ve orta vadeli yüzde 5 hedefine ulaşıncaya kadar elindeki tüm araçları liralaşma stratejisi çerçevesinde kararlılıkla kullanmaya devam edecektir. Fiyatlar genel düzeyinde sağlanacak istikrar, ülke risk primlerindeki düşüş, ters para ikamesinin ve döviz rezervlerindeki artış eğiliminin sürmesi ve finansman maliyetlerinin kalıcı olarak gerilemesi yoluyla makroekonomik istikrarı ve finansal istikrarı olumlu etkileyecektir. Böylelikle, yatırım, üretim ve istihdam artışının sağlıklı ve sürdürülebilir bir şekilde devamı için uygun zemin oluşacaktır."

"İlave tedbirler uygulamaya alınacak"

Kapasite kullanım seviyeleri ve diğer öncü göstergelerin yılın başındaki güçlü büyümenin dış talebin de olumlu etkisiyle ikinci çeyrekte sürdüğüne işaret ettiği belirtilen metinde, "Büyümenin kompozisyonunda sürdürülebilir bileşenlerin payı artarken, cari işlemler dengesinde turizm kaynaklı iyileşmelerin yanında enerji fiyatlarından kaynaklanan riskler devam etmektedir. Cari işlemler dengesinin sürdürülebilir seviyelerde kalıcı hale gelmesi, fiyat istikrarı için önem arz etmektedir. Kredilerin büyüme hızı ve erişilen finansman kaynaklarının amacına uygun şekilde iktisadi faaliyet ile buluşması yakından takip edilmektedir. Kurul, güçlendirdiği makroihtiyati politika setini kararlılıkla uygulayarak gerekmesi durumunda ilave tedbirleri uygulamaya alacaktır" ifadelerine yer verildi.

Faiz artırımını en son Ağbal yapmıştı

PPK, en son Merkez Bankası Başkanı Naci Ağbal döneminde yani 2021 Mart ayında politika faizini iki puan artırarak yüzde 19’a çıkarmıştı. Ağbal bu gelişme üzerine görevden alınarak yerine Şahap Kavcıoğlu atanmıştı. Kavcıoğlu ise görevi devraldıktan sonra 5 ay faizi sabit tuttu. Ancak daha sonra Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’ın savunduğu "Faiz sebep, enflasyon sonuçtur" ve “Faiz ve enflasyonla mücadelede nas ne diyorsa onu yapacağız" tezleri çerçevesinde geçen yılın sonunda politika faizini kademeli olarak 500 baz puan indirerek yüzde 14’e çekti.

TL yüzde 24 değer kaybetti, enflasyonda dünya 5’incisi olduk

Ancak beklentilerin aksine o zamandan bu yana TL dolar karşısında yüzde 24 değer kaybederken, enflasyon da son 24 yılın rekorunu kırdı. Hatta Türkiye, Türkiye İstatistik Kurumu’nun mayıs ayında açıkladığı yüzde 73.5 tüketici fiyatları endeksiyle (TÜFE) dünyada enflasyonun en yüksek olduğu 5’inci ülke konumuna yükseldi. Venezuela yüzde 5000 yıllık enflasyonla ilk sırada bulunurken, onu Lübnan yüzde 224, Sudan yüzde 195, Zimbabve ise yüzde 92 ile izliyor.