Tarih kitapları sil baştan yazılacak: Propagandayla unutturulan 3 kayıp kral bulundu
Tarihçiler antik çağın en büyük propaganda operasyonunu deşifre etti. Yale ve Münster Üniversitelerinden Eckart Frahm ile Alexander Johannes Edmonds, Asur’un unutturulan üç kralını çivi yazılı metinlerle kanıtladı.
Tarihçilerin yüzyılı aşkın süredir eksiksiz kabul ettiği Asur Kral Listesi üzerinde yürütülen incelemeler, antik çağın en büyük propaganda operasyonlarından birini deşifre etti. Yale Üniversitesi ve Münster Üniversitesi araştırmacıları, çivi yazılı metinleri yeniden inceleyerek resmi kayıtlardan tamamen kazınmış üç yeni Asur kralının varlığını kanıtladı.
Journal of Cuneiform Studies dergisinde yayımlanan araştırma, Asur İmparatorluğu sarayındaki taht kavgalarının ve iç karışıklıkların bilinenden çok daha çalkantılı olduğunu ortaya koydu.

DUVARLARDAN İSİMLERİ KAZINDI
Araştırmayı yürüten akademisyenler Eckart Frahm ve Alexander Johannes Edmonds, hasar görmüş çivi yazılı belgeler ile mühürleri çapraz okumaya tabi tuttu. İncelemelerde I. Aššur-uballiṭ, asi kral Tiglath-pileser ve ismi yeni tespit edilen bir Shalmaneser’in hüküm sürdüğü saptandı.
Her biri iki yıldan az tahtta kalan bu hükümdarların, yaşadıkları iç savaşlar ve yenilgiler sonrası rakipleri tarafından unutturulmaya çalışıldığı belirlendi. Hükümdarların isimlerinin kitabelerden bilinçli olarak kazındığı ve resmi kroniklerde boş satırlar bırakıldığı anlaşıldı.

GÜNEŞ TUTULMASI VE TAHT KAVGALARI
Taht karışıklıklarının merkezinde, MÖ 8. yüzyılda yaşanan salgın hastalıklar ve MÖ 763 yılındaki güneş tutulması yer alıyor. O dönem felaket işareti sayılan güneş tutulması sonrası kanlı isyanlar patlak verdi. Asi kral Tiglath-pileser bu kriz döneminde Aşur şehrindeki yönetimi ele geçirdi.
İngiliz Müzesi'nde muhafaza edilen MÖ 762 tarihli bir arazi bağış belgesindeki kraliyet mührü, bu asinin kısa süreli hükümdarlığını belgeleyen en somut kanıt oldu.
NUMARALAR YENİDEN YAZILACAK
Saray soyundan gelen bu üç hükümdarın dışarıdan gelen işgalciler değil, kraliyet ailesine mensup öz prensler olduğu kesinleşti. Tanrı Aşur için yapılan gümüş ritüel kabı üzerindeki yazıtlar da I. Aššur-uballiṭ’in varlığını doğruladı.

Bu keşif MÖ 911 sonrası ana zaman çizgisini değiştirmese de antik tarihin en güçlü devletlerinden birinin propaganda mekanizmasını gözler önüne serdi. Yeni kralların kabul görmesiyle birlikte III. Tiglath-pileser gibi dünyaca bilinen ünlü Asur hükümdarlarının numaralandırılması yeniden düzenlenecek.
Lidya'nın kayıp devi 2 bin 500 yıl sonra ortaya çıkarıldı: İlk günkü gibi korunmuş