Savaş Avrupa’ya mı sıçrayacak? Putin’in NATO için planladığı hamle gündemde

ABD ve Avrupa başkentlerinde Rusya’nın NATO’ya yönelik tehdit oluşturma ihtimaline ilişkin değerlendirmelerde dikkat çekici bir değişim yaşandı. Wall Street Journal’ın (WSJ) ABD istihbarat raporlarına dayandırdığı haberine göre, Washington’da daha önce düşük ihtimal olarak görülen Rusya’nın bir NATO ülkesine yönelik saldırı girişiminde bulunabileceği senaryosu yeniden gündemin üst sıralarına çıktı.

Rusya'dan AB ve NATO'ya sert çıkış: Uluslararası terörizmin bir parçası oldular

ABD’li yetkililerin önceki değerlendirmelerinde, Rusya’nın Ukrayna’daki savaşa yoğunlaşması nedeniyle NATO üyesi bir ülkeyle doğrudan çatışmaya girme ihtimalinin düşük olduğu düşünülüyordu. Ancak yeni istihbarat verilerinin, Kremlin’in NATO’nun siyasi ve askeri kararlılığını sınamak amacıyla daha riskli bir adım atabileceğine işaret ettiği belirtildi.

2029’A KADAR FARKLI SENARYOLAR MASADA

İstihbarat değerlendirmelerinde Rusya’nın olası hamlesinin doğrudan geniş çaplı bir savaş şeklinde gerçekleşmesinin şart olmadığı ifade edildi. Moskova’nın hibrit savaş yöntemleri, siber saldırılar veya NATO sınırlarında sınırlı bir kara operasyonu gibi yöntemlerle İttifak’ın tepkisini ölçmeye çalışabileceği değerlendiriliyor.

Bu tür bir girişim için öne çıkan zaman aralığı ise bu sonbahardan 2029’a kadar olan dönem. Özellikle Baltık ülkeleri ile Polonya, Rusya’nın olası provokasyonları açısından en fazla risk taşıyan bölgeler arasında gösterildi.

Moskova’nın Baltık bölgesindeki kritik altyapıları hedef alırken Ukrayna yapımı insansız hava araçlarını kullanabileceği ve saldırıların sorumluluğunu başka aktörlerin üzerine atmaya yönelik “sahte bayrak” operasyonlarına başvurabileceği de raporlarda yer alan ihtimaller arasında bulunuyor.

ASIL HEDEF 5. MADDE

Washington’daki değerlendirmelere göre olası bir Rus hamlesinin amacı yalnızca askeri bir kazanım elde etmek olmayabilir. Kremlin’in, NATO’nun kolektif savunmayı düzenleyen 5. Maddesi’nin pratikte ne kadar işlediğini görmek isteyebileceği belirtildi.

Bu senaryoda Moskova’nın aynı zamanda ABD ile Avrupalı NATO üyeleri arasında görüş ayrılıkları oluşturmayı hedefleyebileceği ifade edildi. Böylece sınırlı bir saldırı veya provokasyon üzerinden İttifak’ın ortak hareket etme kapasitesinin sorgulanması ve NATO içerisindeki siyasi bölünmelerin derinleştirilmesi amaçlanabilir.

UKRAYNA'DAKİ SAVAŞIN SEYRİ HESAPLARI DEĞİŞTİRDİ

ABD istihbaratındaki yaklaşım değişikliğinin arkasındaki faktörlerden biri de Ukrayna savaşının mevcut seyri olarak gösterildi. Rus birliklerinin cephede ağır kayıplar vermesine rağmen yavaş ilerlemesi, Moskova açısından savaşın beklenen hızda sonuçlanmadığına işaret ediyor.

Buna karşılık Ukrayna’nın insansız hava araçlarıyla Rusya’nın enerji altyapısına yönelik saldırılarının Moskova üzerinde ciddi baskı oluşturduğu belirtildi. Bu koşulların, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’i iç kamuoyuna sunabileceği yeni bir “zafer” arayışına yöneltebileceği ve bunun da Kremlin’in daha yüksek risk içeren adımlar atma ihtimalini artırabileceği ifade edildi.

ABD’NİN MÜHİMMAT SIKINTISI DİKKAT ÇEKTİ

Rusya’ya ilişkin uyarıların yapıldığı dönemde Washington’ın karşı karşıya olduğu bir başka sorun ise mühimmat stokları. ABD’nin Ortadoğu’daki krizler ve Ukrayna’ya sağlanan askeri destek nedeniyle uzun ve kısa menzilli füze stoklarında ciddi sıkıntı yaşadığı iddia edildi.

Özellikle ATACMS, Stinger, Patriot ve THAAD önleyicileri gibi sistemlerdeki mühimmat durumu, olası yeni bir kriz karşısında ABD’nin müdahale kapasitesi açısından tartışma yarattı.

ABD Başkanı Donald Trump’ın, Ukrayna’nın hava savunma sistemleri ve mühimmat desteğinin artırılması yönündeki taleplerine, ABD’nin de kendi füze stoklarına ihtiyaç duyduğunu belirterek karşılık vermesi de bu tartışmaları daha görünür hale getirdi.

Bu nedenle Washington’da yalnızca “Rusya NATO’yu test eder mi?” sorusu değil, böyle bir girişim yaşanması halinde ABD’nin Avrupa’daki müttefiklerine ne kadar hızlı ve güçlü bir karşılık verebileceği sorusu da giderek daha fazla önem kazanıyor.