Lanet gerçek oldu: Mezarını açan 15 kişi art arda hayatını kaybetti
Polonya'da Kral IV. Casimir Jagiellon'un 500 yıllık mezarını açan 15 kişinin gizemli ölümü "lanet" iddialarını doğurmuştu. Yıllar sonra çözülen sırrın arkasından, mühürlü mahzende yüzyıllarca biriken ölümcül bir tehlike çıktı.
Polonya'da 500 yıllık kraliyet mezarını açan araştırma ekibi ve laboratuvar çalışanlarından oluşan 15 kişi hayatını kaybetti. Yıllarca efsanelerle açıklanan ölümlerin ardındaki gerçek ise bilimle açıklandı.
Polonya'da Krakow Başpiskoposu Karol Wojtyła'dan alınan özel izinle 13 Nisan 1973 tarihinde tarihi bir çalışmaya imza atıldı. Arkeologlar, Wawel Kraliyet Kalesi Şapeli içinde yer alan Kral IV. Casimir Jagiellon'un mezarını incelemek üzere mahzene girdi.
Kendilerini bekleyen tehlikeden bihaber olan araştırmacılar mahzene girmeden önce 1922 yılındaki Tutankhamun kazısındaki 'firavunun laneti' efsanelerine atıfta bulunarak şakalaştı.
500 yıl boyunca kapalı kalan ahşap tabutun çürüdüğü ve yoğun bir biyolojik tabakanın oluştuğu tespit edildi. Mahzene giren 12 kişilik ekipten 4 kişi birkaç gün sonra yaşamını yitirdi. Takip eden haftalarda ölü sayısı 10 kişiye ulaştı.
KORUYUCU EKİPMAN EKSİKLİĞİ ACI SON OLDU
Ölümler sadece mahzene giren ekiple sınırlı kalmadı. Laboratuvarda ceset ve mezardan çıkarılan parçalar üzerinde çalışan personelle birlikte hayatını kaybedenlerin sayısı 15 kişiye ulaştı. Yapılan ayrıntılı incelemelerde, gizemli ölümlerin arkasında herhangi bir doğaüstü gücün olmadığını gösterdi.
1492 yılında 65 yaşında ölen kralın cenaze döneminde havanın aşırı sıcak olmasının, cesedin hızla çürümesine neden olduğu belirlendi. Mühürlü ortamda yüzyıllarca çoğalan Aspergillus, Penicillium rubrum ve Penicillium rugulosum türü mantar sporlarının, hiçbir koruyucu ekipman kullanmayan ekibin akciğerlerine yerleştiği tespit edildi. Bağışıklık sistemini hedef alan bu yüksek yoğunluktaki sporlar, kısa sürede ölümcül enfeksiyonlara yol açtı.
MANTAR SEVİYESİ LİMİTLERİ AŞTI
Bilim insanları, tarihe geçen bu olayın ve benzeri tarihi mezar açılışlarının arkasındaki biyolojik riskleri yıllar sonra yayımlanan raporlarla göz önüne serdi. Journal of the Air & Waste Management Association dergisinde 2015 yılında yayımlanan araştırmada, bu tür kapalı tarihi alanlardaki hayati tehlikeye dikkat çekildi.
Journal of the Air & Waste Management Association yazarları, "Mahzendeki mantar sayıları, mesleki maruziyet için önerilen sınırları aşmaktadır. Mahzenlerde çalışan personel bu tehlikelerin farkında olmalıdır" uyarısında bulundu.
TUTANKHAMUN İLE BENZER KADER
Benzer bir süreç Mısır'da 1922 yılında Kral Tutankhamun'un mezarı açıldığında da yaşanmıştı. Kazıyı finanse eden Lord Carnarvon, mezara girdikten 5 hafta sonra hayatını kaybetmiş ve bu durum dünya basınında bir efsaneye dönüştürülmüştü.
Son büyük firavuna yapılan 3 bin yıllık darbe ve suikast aydınlandıAncak 2003 yılında The Lancet dergisinde yayımlanan bir çalışma, tıpkı Polonya'daki kral mezarında olduğu gibi, ölümün mezardan solunan ölümcül aspergillosis mantar enfeksiyonundan kaynaklandığını doğruladı. Günümüzde uzmanlar, tarihi mahzenlerde ve mühürlü yapılarda yürütülen çalışmalarda sıkı biyolojik güvenlik önlemleri uyguluyor.
