NATO Zirvesi başladı! İşte dakika dakika yaşananlar
Ankara'daki NATO Zirvesi'nde kritik gün başladı. Zirvenin sonuç bildirisinde müttefiklerin 50 milyar doları aşan yeni tedarik anlaşması sağladığı bildirilirken, liderler peş peşe basın mensuplarıyla bir araya geliyor.
Türkiye'nin 22 yıl sonra yeniden ev sahipliği yaptığı 36. NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi'nde en kritik güne girildi. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın ev sahipliğinde Ankara'da gerçekleştirilen zirvenin ikinci gününde, devlet ve hükümet başkanları Cumhurbaşkanlığı Sarayı'nda bir araya geldi.
Program kapsamında NATO Genel Sekreteri Mark Rutte ile Cumhurbaşkanı Erdoğan, zirveye katılan liderleri resmi törenle karşıladı. Liderler saat 11.00'de aile fotoğrafı için buluştu ardından saat 11.15'te NATO'nun ana liderler oturumu başladı. Zirvenin ikinci günündeki görüşmelerde alınacak mesajlar, ittifakın önümüzdeki dönemde izleyeceği yol haritası açısından belirleyici görülüyor.
TRUMP BASIN AÇIKLAMASI YAPTI
ABD Başkanı Trump, Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed el-Şara ile bir araya geldi. Trump basın toplantısında "Suriye'yi devlet destekli terör listesinden çıkaracağım. Çok iyi bir iş çıkardılar. Şara'nın yaptığı işle gurur duyuyoruz. Suriye çok hızlı bir şekilde toparlandı. Çok akıllı bir adam yoktu yönetimlerinde.
Bildiğiniz gibi Cumhurbaşkanı Erdoğan, Netanyahu'nun arkadaşı değil. Ancak Türkiye benim için çok iyi bir müttefik ve NATO ülkesi.
Netanyahu çok iyi bir savaş dönemi başbakanı, ancak siyaset konusunda bilemiyorum. Eğer başka bir başbakan olsaydı İsrail şu an ortada olmazdı. İsrail, Güney Lübnan'da birliklerini çekmek istiyor. Bir anlaşma hazırlanıyor.
AB yıllarca bizi yıllarca kullandı, bize çok kötü davrandılar. Ben şu anda ABD'yi geri getiriyorum, çok iyi bir ekonomiye sahibiz." açıklaması yaptı.
RUTTE'YE BASIN ÖZGÜRLÜĞÜ SORUSU
Bir gazetecinin Rutte'ye yönlendirdiği "Gazetecilerin tutuklandığı bir otokraside bulunuyoruz şu anda. Ne düşünüyorsunuz?" sorusuna Genel Sekreter "Demokrasi sadece oy kullanmak değil, aynı zamanda özgür basın ve gösteri yapma hakkıdır." cevabını verdi.
RUTTE'DEN AÇIKLAMA
NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, "Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın mükemmel ev sahipliği yaptığı Ankara'da, 1 yıl önce Lahey'de verilen taahhütler artık hayata geçiriliyor.S-400, ABD ile Türkiye arasındaki mesele. İki ülke çalışma yapıyor. Yorumda bulunmak istemem." açıklamasını yaptı.
İran'ın nükleer silaha sahip olmaması konusunda ABD Başkanı Trump'ı desteklediğini ifade eden Rutte, "Ukrayna Rusya'nın enerji altyapısını başarıyla vuruyor. Son 2 ay Ukrayna adına başarılı" ifadelerini kullandı.
TRUMP: BU GECE İRAN'I VURABİLİRİZ
ABD Başkanı Trump: İran 47 yıldır Ortadoğu'da zorbalık yapıyor. Onların nükleer silaha sahip olmasına izin vermeyeceğiz. Bu akşam İran'ı vurabiliriz. Dün vurduk, bugün de büyük ihtimalle vuracağız. İranlılar dün akşam gemilerimize saldırdı. Biz de onlara sağlam bir cevap verdik. İranlılar akılları yokmuş gibi davranıyorlar.
İran'da nihayetinde bir rejim değişikliği oldu. Anlaşmayı her gün ihlal ediyorlar, yalan söylüyorlar, 47 yıl boyunca hiçbir başkan bu konuda hiçbir şey yapmadı. Hatta Obama onlara para verdi. Onlara bir uçak dolusu para verdi. Yanlış ülkeye verdiler. Obama anlaşması en kötü trajedilerden bir tanesiydi. O anlaşma durumu kötüye götürdü. Biz tam tersini yapıyoruz. Bizim anlaşmamız nükleere karşı bir duvar. Artık nükleer silaha sahip olamayacaklar. Ama bir anlaşma var mı bilmiyorum. Anlaşmasız da yapabiliriz.
İran 47 yıl boyunca askerlerimizi öldürdü, yol kenarı bombaları attılar. Süleymani'nin tercih ettiği bombalar bunlardı. Genç askerlerimiz artık yürüyemiyorlar.
İran ile anlaşma devam eder mi emin değilim. Onlara en üst seviyede saldırmıyoruz. 1 günde köprülerini ve elektrik santrallerini yıkabiliriz. Yapmıyoruz ama eğer mecbur kalırsak yaparız. Dün akşam saldırırken Hark Adası'na saldırmayın belki orayı alabiliriz dedim.
Bizden önce zaman istediler daha sonra füze atmaya başladılar. Anlaşmaya uymuyorlar, onursuz insanlar. Ben hayatım boyunca anlaşma yaptım onlarla anlaşabileceğimizi düşünmüyorum. Abluka tekrar gelebilir.
TRUMP VE ZELENSKİ BİR ARAYA GELDİ
ABD Başkanı Donald Trump ve Ukrayna Devlet Başkanı Zelenski bir araya geldi.
Trump: Çok iyi bir toplantı oldu, Başkan Zelenski ile buluşmak için çok iyi bir zaman. Ukrayna'ya Patriot lisansı vereceğiz. Kendi füzelerini üretebilirler.
Putin çok zor bir karakter, ülkelerini çok seviyorlar. Ancak son birkaç haftada çok ilerleme kaydettik.
Biz Rusya'ya baskı uyguluyoruz. Olanlardan o da pek hoşlanmıyor. Bence herkes üzerinde böyle bir baskı var. Ukrayna bizden çok uzakta, ben yalnızca hayat kurtarmak için bu barış görüşmelerini yapıyorum.
Başkan Putin ile çok sık konuşuyoruz. İlişkimiz çok iyi. Bu savaşın hiç çıkmaması gerekiyordu. İki lider de bu savaşı bitirmek istiyor. Putin, Zelenski ile Moskova'da görüşmek istiyor ancak onun Moskova'ya gideceğini sanmıyorum.
Zelenski: Her zamanki gibi ABD'nin desteği için müteşekkiriz. NATO-Ukrayna programı için çok minnettarız. Toplantımız sırasında detayları ele aldık. Şunu anlıyoruz ki bir müzakere masasını yeniden kurmak için ne yapılması gerekiyor, bu savaşa bir çözüm getirmek için ne yapılması gerekiyor, bunlar üzerinde çalışıyoruz. Bir drone anlaşması yapıldı, bu da çok iyi bir başlangıç.
ZİRVENİN SONUÇ BİLDİRGESİ YAYINLANDI
NATO Ankara Zirvesi sonuç bildirisinde, müttefiklerin 50 milyar doları aşan yeni tedarik anlaşması sağladığı duyuruldu.
NATO Ankara Zirvesi sonuç bildirisinde, müttefikler kolektif üretim kapasitelerini artırma ve inovasyonu hızlandırmak için sanayi sektörüyle birlikte çalışma taahhüdünde bulundu.
"Müttefikler arasında savunma ticareti engellerini ortadan kaldırmak ve NATO'nun ortaklıklarından yararlanarak savunma sanayi derinliğini ve iş birliğini en üst düzeye çıkarmak için çalışmalarımıza devam edeceğiz" açıklaması yapıldı.
NATO Ankara Zirvesinde, bir müttefike yönelik saldırının tüm müttefiklere yönelik sayıldığı NATO'nun 5. maddesine ve transatlantik bağa yönelik "sarsılmaz bağlılık" teyit edildi.
"Müttefikler, 2026 yılı için Ukrayna'ya 70 milyar avro askeri teçhizat, yardım ve eğitim sözü vermekte ve 2027 yılında en az eşdeğer seviyeleri sürdürme konusundaki egemen taahhütlerini teyit etmektedir. Müttefikler, İran'ın asla nükleer silaha sahip olmaması gerektiğini yinelemekte ve İran'ı Hürmüz Boğazı'nda seyrüsefer özgürlüğüne tam olarak saygı göstermeye çağırmaktadır." açıklaması yapıldı.
HEYETLER BEŞTEPE'YE GİDİYOR
Heyetler basın toplantısı için Beştepe'ye gidiyor.
ZELENSKİ, GÜNEY KORE DEVLET BAŞKANI İLE GÖRÜŞTÜ
Ukrayna Devlet Başkanı Zelenski, NATO Ankara Zirvesi kapsamında Güney Kore Devlet Başkanı Lee Jae-myung ile bir araya geldi.
ERDOĞAN MACRON İLE GÖRÜŞÜYOR
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Fransa Cumhurbaşkanı Macron ile bir araya geldi.
CUMHURBAŞKANI ERDOĞAN AÇIKLAMA YAPTI
Cumhurbaşkanı Erdoğan: "Hedef harcamada yüzde 5 hedefine ulaşmak. Türkiye savunmada atılım yaptı. Kuşkusuz ülkemizin asıl başarısı savunma sanayindeki atılımdadır. Üretim ve ihracat kapasitesi itibarıyla dünyanın ilk 10 ülkesi arasına girdik. Avrupa'daki en büyük kara ordusuna sahip ülke olarak yeteneklerimizi ihtiyaç duyulan aşamada ittifakın hizmetine sunmanın gayretindeyiz. Türkiye olarak 2030 yılından önce savunma harcamalarımızın oranını yüzde 3,5 düzeyine yükseltmek için tedbirlerimizi aldık. Hava ve füze savunma kabiliyetlerine, çelik kubbe projemizle 24 milyar dolar ilave bütçe ayırdık. Avrupa'da en büyük kara ordusuna sahip ülke olarak yeteneklerimizi ihtiyaç duyulan aşamada ittifakın hizmetlerine sunma gayretindeyiz.
Özellikle AB üyesi müttefiklerimize seslenmek istiyorum. Birliğin, güvenlik alanındaki çabalarında azami fayda ancak NATO ile gereksiz tekrarlardan kaçınmakla mümkün olabilir. Aklın ve mantığın emrettiği bir iş birliği modeli mümkünken birlik üyesi olmayan müttefiklerin dışlanması, kısıtlı kaynakların boşa sarf edilmesine ve Avrupa'da suni bölünmeye yol açacaktır.
Ukrayna savaşında Sayın Trump'ın barış vizyonunu paylaşıyor, Ukrayna'nın öncelikli ihtiyaç listeleri girişimine desteğimi bildiriyorum. Ukrayna'ya kendi milli envanterimizden sağladığımız askeri desteğe ek olarak Puerel erişimi kapsamında katkımızı sürdüreceğiz. Ukrayna'yı desteklerken Rusya'yı da barışa yönlendirecek iletişim kanallarımızdan istifade ediyoruz.
İran krizinin çözüm yoluna girmesinde sabotaj teşebbüslerine rağmen dostum Trump'ın sergilediği kararlı tutumu takdirle karşılıyorum. Diplomatik çabalarımıza ilave olarak Hürmüz Boğazı'nın mayınlardan temizlenmesi için gerekli katkıyı vermeye hazırız.
AİLE FOTOĞRAFI ÇEKİLDİ
NATO Zirvesi için Ankara'ya gelen 32 ülke lideri, aile fotoğrafı çekildi. ABD Başkanı Trump, İtalya Başbakanı Meloni'nin elini sıkmadı.
2 metre 2 santimetrelik boyuyla dikkat çeken Arnavutluk Başbakanı Edi Rama, liderler buluşmasına spor ayakkabılarıyla katılırken, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron'un kendisine takılması salonda gülüşmelere neden oldu. Rama ise esprili bir dille, "Bir basamak alta ineyim mi?" diyerek uzun boyuna gönderme yaptı. Zirve sırasında NATO Genel Sekreteri Mark Rutte'nin Rama'nın spor ayakkabılarını ABD Başkanı Donald Trump'a göstermeye çalıştığı, ancak Trump'ın bu sırada Rutte'ye karşılık vermediği anlar da kameralara yansıdı.
ERDOĞAN RUTTE İLE BERABER LİDERLERİ KARŞILIYOR
NATO Zirvesi için Beştepe'ye gelen liderleri Erdoğan ve NATO Genel Sekreteri Rutte karşılıyor.
SURİYE CUMHURBAŞKANI ANKARA'DA
Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed el-Şara NATO Zirvesi kapsamında Ankara'ya iniş yaptı. Şara, ABD Başkanı Donald Trump ile görüşme yapacak.
"ERDOĞAN'I SEVİYORUM ÇÜNKÜ SAVAŞA GİRMEDİ"
Trump "Cumhurbaşkanı Erdoğan’ı seviyorum. Biliyorsunuz Bibi’yi de severim. Tam bir savaş başbakanı. Dün Türkiye’yle ilgili kötü şeyler söyledi ama Erdoğan’la konuştum. İsrail’i sevmiyor savaşa girebilirdi biliyorsunuz ama benim için savaşa girmedi." açıklaması yaptı.
TRUMP: TÜRKİYE F-35'LERİ ALACAK
Trump, Türkiye'nin F-35'leri alacağını açıkladı.
TRUMP: İRAN İLE ATEŞKES BİTTİ
Trump "Müzakereler devam edebilir, umurumda değil. İran ile ateşkes sona erdi. Bence onlar hasta ve yalancı insanlar. Ellerinde nükleer olsa kullanırlar." açıklaması yaptı.
TRUMP: İSPANYA İLE TİCARETİ KESECEĞİM
ABD Başkanı “İspanya umutsuz bir vaka. NATO’da kötü bir ortak. Onlarla hiçbir şey yapmak istemiyorum. Onları artık sırtımızda taşımamalıyız.
İspanya’dan hiç memnun değilim. İspanya ile ticareti hemen keseceğim. Konuşmayacağım bile çünkü herkes sorumluluk alıyor, elini taşın altına koyuyor ama İspanya para bile ödemiyor.
Ama şimdi sizinle ticaret yapmak istiyoruz, bize ticaret yollarını açın diyecekler ama hiçbir şekilde onlarla ticaret yapmayacağız.
Bize adil davranılmadı. Biz her şeyimizi veriyoruz ama diğer ülkeler aynı davranmıyor.” açıklamasını yaptı.
TRUMP: NATO BEDAVACILIK YAPIYOR
ABD Başkanı Donald Trump, NATO Genel Başkanı Mark Rutte'yle gerçekleştireceği toplantı öncesi dikkat çeken açıklamalar yaptı.
Trump, İran savaşı dışında NATO ülkelerinin destek vermediğini savunarak ittifaktan memnun olmadığını dile getirdi. "NATO konusunda hayal kırıklığına uğradım. Biz bütün NATO ülkelerine maddi olarak yardım yapıyoruz, ancak onlar bize destek olmuyorlar" açıklaması yaptı.
Donald Trump, İngiltere ve İtalya'nın İran Savaşı sırasında üslerini kullanmalarına izin vermediğini söyledi. Özellikle İspanya'yla olan ilişkilerinden memnun olmadığını dile getiren Trump ABD'nin ülkeyle olan tüm ticareti keseceğini açıklayarak, NATO için iyi bir ortak olmadığını ifade etti.
Mark Rutte ise "İran konusunda hayal kırıklığınızı biliyorum. Bu konuda yanınızdayım" diyerek ABD Başkanı'na destek verdi.
MİÇOTAKİS F-35 SORUSUNA YANIT VERMEDİ
Yunanistan Başbakanı Kiryakos Miçotakis, Ankara'da düzenlenen NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi kapsamında basın mensuplarının sorduğu F-35 sorusunu yanıtsız bırakarak "Dün yapılan açıklamalara ilişkin herhangi bir görüş belirtmek istemiyorum. Başkan Trump ve Başkan Erdoğan açıklamalarda bulundu zaten. İttifakın temel prensiplere, iyi komşuluk ilişkilerine dayanması gerekiyor. Benim ülkem hala savaş tehdidiyle karşı karşıya. Bence NATO üyelerinin hepimizin hassasiyetlerini dikkate alması gerekiyor." açıklamasını yaptı.
DANİMARKA: GRÖNLAND PAZARLIK KONUSU DEĞİLDİR
Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen, 36. NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi öncesinde yaptığı açıklamada, küresel güvenlik ortamındaki risklerin arttığını belirterek Avrupa ülkelerine savunma kapasitelerini güçlendirme çağrısında bulundu. NATO'nun tarihin en güçlü ittifakı olduğunu vurgulayan Frederiksen, mevcut tehditler karşısında ittifakın daha da güçlendirilmesi gerektiğini söyledi ve Avrupa'nın yeniden silahlanmasının artık stratejik bir zorunluluk haline geldiğini ifade etti.
Frederiksen, ABD'nin Grönland konusundaki söylemlerine de değinerek, adanın hiçbir şekilde pazarlık konusu olamayacağını belirtti. Grönland halkının kendi geleceğine kendisinin karar vereceğini söyleyen Danimarka Başbakanı, ülkesinin egemenliği ve toprak bütünlüğünden taviz vermeyeceğini vurguladı. NATO'nun 5. Maddesi'nin ittifakın en önemli güvence mekanizması olduğunu dile getiren Frederiksen, hem Danimarka Krallığı'nı hem de NATO'nun her karış toprağını savunmaya kararlı olduklarını, ABD'nin de kolektif savunma ilkesine bağlılığını sürdürdüğüne inandığını kaydetti.
İZLANDA BAŞBAKANI'NDAN GRÖNLAND AÇIKLAMASI
İzlanda Başbakanı Kristrún Frostadóttir, NATO Zirvesi kapsamında yaptığı değerlendirmede Grönland'ın geleceğine yalnızca ada halkının karar verebileceğini belirterek, Grönlandlıların ABD'ye bağlanma yönünde bir irade ortaya koymadığını söyledi. Son bir yılda NATO'nun hem üye sayısı hem de savunma yatırımları bakımından önemli ölçüde güç kazandığını ifade eden İzlanda Başbakanı, değişen uluslararası koşullara rağmen ittifakın daha sağlam bir yapıya ulaştığını dile getirdi. Frostadóttir ayrıca gündemin Grönland üzerindeki tartışmalardan çok, Avrupa'nın güvenliği açısından öncelikli gördüğü Rusya kaynaklı tehditlere odaklanması gerektiğini vurguladı.
AİLE FOTOĞRAFIYLA BAŞLAYACAK
Günün programı saat 11.00'de liderlerin katılımıyla yapılacak aile fotoğrafı çekimiyle başlayacak. Ardından saat 11.15'te 32 müttefik ülkenin devlet ve hükümet başkanlarının yer alacağı ana oturum gerçekleştirilecek. Zirvenin kapanış bölümünde ise saat 15.00'te NATO Genel Sekreteri Mark Rutte basın toplantısı düzenleyecek. Daha sonra zirveye katılan birçok liderin de kendi ülkelerinin gündemine ilişkin açıklamalar yapması öngörülüyor.
NATO tarihinin en kapsamlı toplantılarından biri olarak değerlendirilen zirvede, 32 üye ülkenin liderlerinin yanı sıra çok sayıda davetli devlet ve hükümet başkanı, yaklaşık 100 bakan ile çok sayıda diplomat ve uluslararası kuruluş temsilcisi Ankara'da bir araya geliyor. Kritik zirve, son aylarda ittifak içinde yaşanan transatlantik gerilimlerin gölgesinde gerçekleşiyor.
SAVUNMA HARCAMALARI EN KRİTİK KONU
Zirvenin en önemli gündem maddeleri arasında savunma harcamalarının artırılması, Avrupa'nın savunma kapasitesinin güçlendirilmesi, savunma sanayii üretiminin hızlandırılması ve güvenlik alanında yük paylaşımının yeniden şekillendirilmesi yer alıyor. Liderlerin ayrıca ABD'nin uzun süredir gündeme getirdiği savunma harcamaları hedeflerinin uygulanmasına ilişkin ilerlemeyi ve Avrupa'nın güvenliğinde daha fazla sorumluluk üstlenmesine yönelik yol haritasını değerlendirmesi bekleniyor.
İRAN VE GRÖNLAND MESELESİ MASAYA TAŞINACAK
ABD Başkanı Donald Trump'ın Avrupa ülkelerine savunma bütçelerini artırmaları yönündeki baskısı, İran'daki gelişmeler ve Grönland tartışmaları da zirvenin siyasi atmosferini belirleyen başlıklar arasında bulunuyor. Trump'ın NATO'ya yönelik zaman zaman sert eleştirileri, Avrupa'daki Amerikan askerlerinin geleceğine ilişkin açıklamaları ve Washington'ın kıtadaki askeri varlığını altı ay boyunca gözden geçireceğini duyurması, müttefikler arasında belirsizliği artıran gelişmeler olarak öne çıkıyor.
Trump yönetimi, Avrupa'nın kendi güvenliği için daha fazla kaynak ayırmasını ve kıtanın savunmasında birincil sorumluluğu üstlenmesini isterken, Ankara Zirvesi'nde alınacak kararların NATO'nun önümüzdeki dönemdeki güvenlik stratejisi ve transatlantik ilişkilerin geleceği açısından belirleyici olması bekleniyor.
SAVUNMA BÜTÇELERİNİ YÜKSELTME TALEBİ
Liderlerin gündeminde savunma harcamalarının artırılması, savunma sanayi üretim kapasitesinin güçlendirilmesi ve ittifak içinde yük paylaşımının yeniden şekillendirilmesi yer alıyor. Özellikle son dönemde Avrupa ülkelerine savunma bütçelerini yükseltmeleri yönünde çağrı yapan ABD Başkanı Donald Trump'ın taleplerinin, müzakerelerde önemli başlıklardan biri olması bekleniyor.
Dünyanın gözü Ankara'da: NATO liderleri zirvenin ilk gününde bir araya geldi