Berlin Moskova’yı suçladı, Putin rest çekti! Rusya-Almanya gerilimi sıcak çatışmaya mı gidiyor?

Almanya ile Rusya arasında uzun süredir devam eden gerilim, yaklaşık bir ay önce Leipzig/Halle Havalimanı’nda patlayıcı yüklü bir insansız hava aracının bulunmasının ardından yeni ve çok daha ciddi bir boyuta taşınmıştı. Berlin, haftalar süren soruşturmanın ardından ilk kez doğrudan Moskova’yı hedef gösterirken, Rusya suçlamaları kesin bir dille reddetti. NATO ve Avrupa Birliği ise Almanya’nın yanında olduklarını açıkladı. Böylece Leipzig’de başlayan kriz, kısa sürede Almanya-Rusya hattını aşarak Avrupa’nın güvenlik gündeminin merkezine oturdu.

UKRAYNA UÇAĞININ YANINDA İHA BULUNDU

Olay, 4 Ağustos gecesi Leipzig/Halle Havalimanı’nda meydana geldi. Ukrayna’nın Antonov Airlines şirketine ait kargo uçaklarının bulunduğu bölgede bir İHA tespit edildi. Yapılan incelemede aracın yaklaşık 600 gram patlayıcı taşıdığı ve infilak ettirici düzeneğe sahip olduğu belirlendi. Polis, cihazı robot yardımıyla etkisiz hale getirdi.

Havalimanının Ukrayna’ya askeri malzeme taşıyan uçaklar açısından önemli bir merkez olması olayın önemini artırdı. Tesis aynı zamanda Alman ordusu ve NATO müttefiklerinin lojistik faaliyetlerinde de kullanılıyor. İkinci bir İHA’nın da havalimanı yakınında bulunması ve üzerinde askeri patlayıcı izlerine rastlanması soruşturmayı daha da büyüttü.

HAFTALAR SÜREN ARAŞTIRMA

Berlin başlangıçta Rusya'nın adını açıkça vermekten kaçındı. Ancak haftalar süren istihbarat ve polis çalışmalarının ardından Alman hükümeti, kullanılan İHA'nın yapısı, patlayıcılar, ateşleme sistemi ve operasyon yöntemlerinin Avrupa'da daha önce Rusya bağlantılı hibrit operasyonlarda görülen yöntemlerle örtüştüğü sonucuna vardığını açıkladı.

İçişleri Bakanı Alexander Dobrindt, bulguların saldırıda Rus devlet kurumları adına hareket eden kişilerin rol oynadığına işaret ettiğini söyledi. Berlin ayrıca saldırının, Rusya'nın Avrupa'daki casusluk, sabotaj, dezenformasyon ve diğer hibrit operasyonlarının daha geniş bir parçası olduğu değerlendirmesini yaptı.

MOSKOVA'YA DİPLOMATİK MİSİLLEME

Almanya Dışişleri Bakanı Johann Wadephul, Rusya'nın Berlin Büyükelçisi'ni çağırarak hükümetin kararlarını bildirdi. Berlin, Rusya'nın Bonn Başkonsolosluğu'nun 18 Eylül'e kadar kapatılacağını açıkladı. Ayrıca Berlin'deki Rusya Bilim ve Kültür Evi'nin faaliyetlerine ilişkin anlaşmanın sona erdirilmesi kararlaştırıldı.

Bununla birlikte Rus vatandaşlarına yönelik sınır kontrollerinin sıkılaştırılması, Rusya'nın “gölge filosu” üzerindeki baskının artırılması ve yeni Rus kişi ve kuruluşlarının Avrupa Birliği yaptırım listelerine alınması için girişimde bulunulması planlanıyor.

Bu adımlar, Berlin-Moskova ilişkilerinin zaten Ukrayna savaşı nedeniyle tarihi ölçüde kötüleştiği bir dönemde yeni bir kırılma anlamına geldi. Almanya Dışişleri Bakanlığı, Rusya'nın hibrit faaliyetlerinin devam etmesi halinde yeni saldırıların yaşanabileceği konusunda da uyarıda bulundu.

"KANITLAR NEREDE?"

Moskova ise Berlin'in suçlamalarını kabul etmedi. Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Almanya'nın Leipzig saldırısından Rusya'yı sorumlu tutmasına tepki göstererek, “Almanya'ya drone saldırısı düzenlediğimize dair kanıtlar nerede? Uydurma kanıt sunuyorlar” dedi.

Rusya'nın Berlin Büyükelçiliği de Almanya'nın suçlamalarını “asılsız” ve “provokasyon” olarak nitelendirdi. Moskova, Berlin'in aldığı önlemlerin Rusya-Almanya ilişkilerinde “benzeri görülmemiş bir tırmanış” olduğunu savunarak karşılık verileceği mesajını verdi.

Dolayısıyla krizin yalnızca bir İHA soruşturması olmaktan çıkıp karşılıklı diplomatik yaptırımlar ve misillemeler sürecine dönüşmesi riski bulunuyor.

NATO VE AB ALMANYA'NIN ARKASINDA

Krizin en kritik boyutlarından biri ise NATO'nun devreye girmesi oldu. NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, Almanya Başbakanı Friedrich Merz ile görüştüğünü açıklayarak İttifak'ın Berlin'le tam dayanışma içinde olduğunu belirtti.

Rutte, Almanya'nın Rusya'ya yönelik aldığı önlemleri destekledi ve Moskova'nın Avrupa'nın Ukrayna'ya desteğini kırmaya yönelik girişimlerinin başarısız olacağını söyledi. Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen de Merz ile görüştüğünü ve AB'nin Almanya'yla “tam dayanışma” içinde olduğunu açıkladı. Rutte ile von der Leyen'in 2 Eylül'de konuyu ayrıca görüşmesi bekleniyor.

AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas da Rusya'nın Avrupa'yı giderek daha fazla “kinetik hibrit saldırılarla” hedef aldığını savunarak, bunun Avrupa ülkelerini Ukrayna'ya destek vermekten vazgeçiremeyeceğini söyledi.

ALMANYA'DA SABOTAJ ALARMI

Leipzig krizinin hemen yanında Almanya'da başka bir kritik gelişme daha yaşandı. Brandenburg'da yüksek gerilim elektrik hatlarının bulunduğu Turnow-Preilack trafo merkezinde sabotaj şüphesiyle soruşturma başlatıldı.

Yetkililere göre yüksek gerilim hatlarına iletken malzeme taşıyan düzenekler fırlatıldı ve iki kısa devre meydana geldi. Olayın elektrik altyapısı açısından kritik bir tesiste gerçekleşmesi, Almanya'nın kritik altyapısının dış müdahalelere karşı ne kadar savunmasız olduğu tartışmasını yeniden alevlendirdi. Yetkililer olayın arkasında yabancı bir güç bulunup bulunmadığını da araştırıyor.

Almanya son aylarda askeri üsler, sanayi tesisleri ve kritik altyapı üzerinde çok sayıda şüpheli İHA gözlemlendiğini bildirmişti. Berlin bu nedenle ülkenin giderek daha fazla hibrit saldırıların hedefi olduğunu savundu. Almanya ayrıca İHA tehdidine karşı savunma kapasitesini artırmaya hazırlandığını açıkladı.

POLONYA VE BALTIKLAR DA ALARMDA

Berlin'in Moskova'yı suçlaması, Rusya'nın Avrupa'nın doğu kanadındaki faaliyetlerine ilişkin endişelerin arttığı bir döneme denk geldi. Polonya ve Baltık ülkeleri uzun süredir Rusya kaynaklı sabotaj, casusluk ve İHA faaliyetlerine karşı alarm seviyesini yükseltiyor.

NATO da Rusya'nın hibrit faaliyetlerinin yoğunlaştığını kabul ederken, ittifak yetkilileri şu aşamada Rusya'nın bir NATO ülkesine yönelik yakın zamanda gerçekleşecek doğrudan saldırısına ilişkin acil bir tehdit görmediklerini belirtti. Finlandiya Cumhurbaşkanı Alexander Stubb da Moskova'nın doğrudan bir NATO ülkesine saldırmasının Rusya açısından mantıklı olmayacağını ve bunun NATO'nun kararlılığını test etmek anlamına geleceğini söyledi.

RUSYA-ALMANYA ARASINDA SICAK ÇATIŞMA OLUR MU?

Şimdilik doğrudan bir Rusya-Almanya savaşının yakın olduğu yönünde bir işaret bulunmuyor. Asıl tehlike, iki ülke arasındaki gerilimin “hibrit savaş” alanında tırmanması.

Almanya'nın Rusya'yı doğrudan suçlaması, Moskova'nın diplomatik misilleme tehdidi ve NATO'nun Berlin'e açık destek vermesi krizi ciddi hale getiriyor. Ancak Leipzig'deki olayın Almanya'nın NATO'nun 5. maddesini işletmesini gerektirecek bir askeri saldırı olarak değerlendirilmesi şu aşamada söz konusu değil.

Nitekim Berlin de olayın ardından NATO'nun 4. maddesini işletmeyeceğini daha önce belirtmişti. NATO ise Rusya'nın Avrupa'daki hibrit faaliyetlerinin arttığını kabul etmekle birlikte yakın zamanda bir NATO ülkesine yönelik doğrudan saldırı tehdidi görmediğini açıklamıştı.

GERİLİM ARTARAK DEVAM EDİYOR

Ancak risk tamamen ortadan kalkmış değil. Çünkü hibrit saldırılar ile doğrudan askeri saldırı arasındaki sınırın giderek daha fazla tartışıldığı bir döneme girildi. Bir sabotajın can kaybına yol açması, kritik altyapının ağır biçimde zarar görmesi veya bir İHA'nın NATO ülkesinde büyük bir patlamaya neden olması, siyasi baskıyı çok daha yüksek bir seviyeye çıkarabilir.

NATO'nun temel caydırıcılık mekanizması ise değişmedi: İttifak, bir üyeye yönelik silahlı saldırının tüm üyeleri ilgilendireceğini vurguladı. NATO'nun 2026 Ankara Zirvesi'nde de kolektif savunma ve 5. maddeye bağlılık yeniden teyit edilmişti.

Bu nedenle Leipzig krizi, “Rusya-Almanya savaşı başlıyor” anlamına gelmese de Berlin ile Moskova arasındaki ilişkilerde yeni ve çok tehlikeli bir eşik oluşturuyor. Önümüzdeki dönemde asıl soru, Rusya'nın Almanya'nın misillemesine nasıl karşılık vereceği ve Avrupa'daki hibrit saldırı iddialarının yeni olaylarla büyüyüp büyümeyeceği olacak.